شێرپەنجەی کۆڵۆن، جۆرێکی شێرپەنجەیە کە لە ناوپۆشی ریخۆڵەکاندا دروستدەبێت. ئەم شێرپەنجەیە زیاتر لە بالوکەی ناو کۆڵۆنەوە دروستدەبێت. ئێستا لە هەرێمی کوردستان ئەم جۆرەی شێرپەنجە لە پیاواندا باوترین جۆری شێرپەنجەیە. شێرپەنجەی کۆڵۆن پشکنینی پێشوەختەی هەیە و دەکرێت لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا دەستنیشانبکرێت.

شێرپەنجەی کۆڵۆن تووشی کێ دەبێت؟

هەرچەندە هەموو کەسێک ئەگەری تووشبوونی بەم شێرپەنجەیە هەیە، بەڵام پیاوان زیاتر لە ژنان مەترسییان لەسەرە. شێرپەنجەی کۆڵۆن لە کەسانی خوار تەمەن 45 ساڵدا کەمتر باوە، بەڵام لەم چەند ساڵەی دواییدا، بەهۆی گۆڕانی شێوازی ژیانەوە رێژەی تووشبوون لە کەسانی 20 بۆ 45 ساڵدا بەرزبووەتەوە بۆ %1.5ـی تووشبووان.

نیشانەکانی شێرپەنجەی کۆڵۆن چین؟

دەکرێت کەسێک شێرپەنجەی کۆڵۆنی هەبێت بەبێئەوەی هیچ نیشانەیەکی لێدەرکەوتبێت، بەتایبەت لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا. دەشكرێت یەکێک یان زیاتر لەم نیشانانە لە کەسەکەدا دەربکەون:

• خوێندانان: بوونی خوێن لە پیساییدا یەکێکە لە نیشانە ئاگادارکەرەوەکان، تەنانەت ئەگەر یەک دڵۆپیش بێت. ئەم نیشانەیە راستەوخۆ بە واتای شێرپەنجە نایەت، بەڵکو هۆکاری دیکە زۆرن بۆ خوێندانان، بەڵام هۆکارەکەی هەر شتێک بێت، گرنگە کەسەکە سەردانی پزیشک بکات بۆ ئەوەی لە حاڵەتەکەی تێبگات و چارەسەری پێویست وەربگرێت.
• سکچوون و قەبزی: گۆڕان لە شێوازی پیساییکردن و شێوەی پیساییدا دەکرێت نیشانەیەکی ئاگادارکەرەوە بێت
• ئازاری گەدە
• ئاوسانی سک
• دابەزینی کێش بەبێ هۆکارێکی دیاریکراو
• رشانەوە
• شەکەتی

هۆکاری شێرپەنجەی کۆڵۆن چییە؟

کۆمەڵێک هۆکار هەن ئەگەری تووشبوون بە شێرپەنجەی کۆڵۆن زیاددەکەن:

• بوونی مێژووی خێزانیی نەخۆشییەکە
• جگەرەکێشان
• زۆر خواردنەوەی مەی
• قەڵەوی
• زۆر خواردنی خۆراکی دەستکاریکراو و گۆشتی سوور
• وەرزشنەکردن و نەبوونی چالاکیی جەستەیی
• نەخۆشیی هەوکردنی ریخۆڵەکان

پشکنینی پێشوەختەی شێرپەنجەی کۆڵۆن چۆن دەکرێت؟

دیاریکردنی شێرپەنجە لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا کلیلی چارەسەرکردنە. د. یاد نەقشبەندی، بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی هیوا لە سلێمانی، لە دیمانەیەکی کەناڵ8ـدا گوتی: قۆناغی یەک لەگەڵ قۆناغی چواری شێرپەنجە وەکو سەیرکردنی دوو فیلم وان، فیلمێکی کۆمێدی و فیلمێکی ترسناک.

لەبەرئەوەی شێرپەنجەی کۆڵۆن دەکرێت هیچ نیشانەیەکی نەبێت، گرنگە ئەوانەی تەمەنیان دەگاتە 45 ساڵ، دەستبکەن بە پشکنینی پێشوەختە لەڕێگەی پشکنینی ناوبینیی کۆڵۆنەوە و هەموو 10 ساڵ جارێک ئەم پشکنینە دووبارەبکەنەوە.

چارەسەری شێرپەنجەی کۆڵۆن چۆنە؟

هاوشێوەی بەشێكی زۆر لە شێرپەنجەکانی دیکە، شێرپەنجەی کۆڵۆنیش بە چەند رێگەیەکی دیاریکراو چارەسەردەکرێت: نەشتەرگەری، چارەسەری تیشک و چارەسەری کیمیایی.