پێچەوانەی بۆچوونی باو؛ شیرەمەنییەکان دژی بەردی گورچیلەن

د. ڕەوا حەمەغەریب، پزیشکی پسپۆڕی نەشتەرگەریی گورچیلە و میزەرۆ
د. ڕەوا حەمەغەریب، پزیشکی پسپۆڕی نەشتەرگەریی گورچیلە و میزەرۆ

کەناڵ8- سلێمانی

د. ڕەوا حەمەغەریب، پزیشکی پسپۆڕی نەشتەرگەریی گورچیلە و میزەڕۆ، هەڵەتێگەیشتنێکی باو لەناو هاووڵاتییاندا ڕاست دەکاتەوە و ڕایدەگەیەنێت، شیرەمەنییەکان نەک هۆکار نین بۆ دروستبوونی بەردی گورچیلە، بەڵکو دەبنە هۆی کەمکردنەوەی مەترسیی دروستبوونی بەردەکە.

میکانیزمی زانستی؛ چۆن شیرەمەنی بەرد ناهێڵێت؟

سەرەڕای ئەوەی 80%ـی بەردەکانی گورچیلە لە جۆری "کالسیۆم ئۆکزالەیت"ـن، بەڵام خواردنی کالسیۆمی سروشتی (شیر و ماست) بەم شێوەیە ڕێگری لە بەرد دەکات:

  • کالسیۆمی ناو ماست لەناو ڕیخۆڵەدا لەگەڵ "ئۆکزالەیت"ـی زیادەی جەستە یەکدەگرێت.
  • لە ڕێگەی پیساییەوە فڕێ دەدرێتە دەرەوە.
  • ڕێگە نادات ئەو ماددە زیانبەخشانە بگەنە گورچیلەکان تاوەکو بەرد دروست بکەن.

مەرجەکانی خواردنی ماست

پزیشکە پسپۆڕەکە ڕێنمایی دەدات کە خواردنی ماست بەم شێوەیە بێت:

  • خۆماڵی بێت: باشترین جۆر، ماست و سپیاییە خۆماڵییەکانن.
  • دوورکەوتنەوە لە هاوردە: دەبێت لە بەرهەمە هاوردەکان دووربکەونەوە، چونکە بڕێکی زۆر شەکر و خوێیان تێدایە کە زیانبەخشن.
  • بڕەکەی: بە ڕێژەیەکی مامناوەند بخورێت.

حەب یان خۆراک؟

سەبارەت بە سەرچاوەی کالسیۆم، جیاوازییەکی گەورە هەیە:

جەستە ڕۆژانە پێویستی بە یەک گرام کالسیۆم هەیە.

ئەو کالسیۆمەی لە حەب وەردەگیرێت، هەمان کاریگەریی کالسیۆمی سروشتیی نییە بۆ پارێزگاریکردن لە دروستبوونی بەرد.

مەترسییەکان و بۆماوەیی

د. ڕەوا ئاماژە بەوە دەکات کە تەنیا خۆراک هۆکار نییە:

  • بۆماوەیی: گرنگترین هۆکاری دروستبوونی بەردی گورچیلەیە.
  • دووبارەبوونەوە: کەسێک ئەگەر نەشتەرگەریی لابردنی بەردی بۆ بکرێت، لە 5 ساڵی داهاتوودا 50% ئەگەری هەیە بەردی بۆ دروست ببێتەوە.