بەهاى دینار لە هەشت مانگى ڕابردوو بەرامبەر دۆلار ناجێگیر بووە
پووختەى ڕاپۆرتەکە
- بەهاى دینار لە هەشت مانگى ڕابردوو بەرامبەر دۆلار ناجێگیر بووە
- بەهاى دینار لە مانگى یەکى ئەمساڵ بە 146,500 دینار بووە.
- بەهاى دینار لە مانگى هەشتى ئەمساڵ 155,000 دینار بووە.
- بەهاى دینار لە 12 ڕۆژى ئەم مانگەدا گەیشتووەتە 156,500 دینار.
- بەهاى 100 دۆلار لە بانکى ناوەندیی عێراق 132,000 دینارە.
- بەهاى دینار لە بازاڕ و بانکى ناوەندیی عێراق بۆ 100 دۆلار 25 هەزار دینار جیاوازی هەیە.
بەهاى دینار بەرامبەر دۆلار ناجێگیرە و لە سەرەتاى ئەمساڵ تاوەکو ئێستا بۆ هەر 100 دۆلارێک 10 هەزار دینار دابەزین و بەرزبوونەوەى بەخۆییەوە بینیووە، لەبەرئەوە زۆر بەوردى بۆتان باس بکەین بزانین ئەم ناجێگیرییە زۆرە بۆ لە بەهاى دینار بەرامبەر دۆلارى ئەمریکى ڕوودەدات.
چیرۆکى هەڵبەز و دابەزى دۆلار و دینار لەبەرامبەر یەک
- لە مانگى کانوونى دووەمى، واتە مانگى یەکی ئەمساڵ بەهاى 100 دۆلار بەرامبەر 146 هەزار و 500 دینار بوو.
- لە سەرەتاى مانگى شوبات بەهاى دینار بووە 148 هەزار دینار بۆ 100 دۆلار.
- لەگەڵ دەستپێکى جەنگى ئێران لە 28ـى شوبات بەهاى دینار بەرامبەر دۆلار لە ماوەى 24 کاتژمێردا گەیشتە 158 هەزار دینار.
- لە مانگى ئازار بەهاى 100 دۆلار بەرامبەر 156 هەزار و لە مانگى نیسان 152 هەزار و 500 دینار بوو.
- عەلى زەیدى لە 14ـى ئایارى ئەمساڵ حکومەتى نوێى عێراقى پێکهێنا و دۆناڵد ترەمپ سەرۆکى ئەمریکا پیرۆزبایی وەرگرتنى پۆستەکەى لێکرد.
- ئەوە نەبووە فریادڕەس بۆ بەهاى دینار و لە مانگى ئایار 153 هەزار دینار بوو بۆ هەر 100 دۆلارێک، پاشان لە مانگى حوزەیران 153 هەزار و 750 دینار تۆمار کرا.
- لە سەرەتاى مانگى تەمموز بەهاى 100 دۆلار گەیشتە 154 هەزار و 250 دینار، بەڵام لە کۆتایی هەمان مانگدا، بەهاى دینار بەرزبووەوە بۆ 149 هەزار و 500 دینار.
- لە سەرەتاى مانگى هەشتى ڕابردوو 100 دۆلار بە 151 هەزار دینار مامەڵەى پێوە دەکرا.
- لە کۆتایی هەمان مانگ بەهاى دینار دابەزى و 100 دۆلار گەیشتە 154 هەزار و 750 دینار.
- لە 12 ڕۆژى ئەم مانگەدا بەهاى دینار بەرامبەر دۆلار ناجێگیر بووە و 100 دۆلار بە 156 هەزار و 500 دینارە، واتە بەراورد بە سەرەتاى مانگى یەکى ئەمساڵ بۆ هەر 100 دۆلارێک 10 هەزار دینارى لەدەستداوە.
هۆکارەکانى ناجێگیریی و چارەسەرەکان
ئەم ناجێگیرییە چییە، عەلى زەیدى پاش نزیکەى پێنج مانگ لە وەرگرتنى حکومەتى عێراق هێشتا نەیتوانیوە سەقامگیری بۆ بەزاڕی دراو بە تایبەتی دینار بگەڕێنێتەوە، چونکە لە بنەمادا پێویستە حکومەت و بانکى ناوەندیی عێراق کۆنتڕۆڵى سیاسەتى نەختینەیى و دراو بکەن لە عێراق، ئەو جیاوازیە زۆرەى لە نێوان نرخى فەرمى و بازاڕ هەیە کە نزیکەى 25 هەزار دینارە بۆ هەر 100 دۆلارێک کەمبکەنەوە.
هەروەها سیستمى ئەسیکۆدا کە لە سەرەتاى ئەمساڵەوە لە عێراق جێبەجێ دەکرێت و بازرگانانى عێراق دۆلار بە نرخى فەرمى وەردەگرن کە 132 هەزار دینارە، بەڵام لە بازاڕى دراوى عێراق لە بەغداد و بەسرە و پارێزگاکانى دیکە هاوشێوەى بەهاى دینار بەرامبەر دۆلار هاوشێوەى هەرێمى کوردستانە.
دۆخى دینار دەرهاویشتەى جەنگى ناوچەکەیە
ئەم دۆخەى دراوى عێراقى تێدایە دەرهاویشتەى ئەو جەنگەیە کە ماوەى شەش مانگ زیاترە ئەمریکا و ئیسرائیل بەرامبەر ئێران گرتوویانەتەبەر، چونکە کاریگەرى لەسەر دۆخى ئابووریى عێراق هەیە.
کشانەوەى هاوپەیمانان
کشانەوەى هێزەکانى هاوپەیمانان کە بڕیارە30 ـى ئەیلوول عێراق جێبهێڵن بە یەکێکى دیکە لە هۆکارەکانى دابەزینى بەهاى دینار دادەنرێت، بەڵام هۆکارى ڕاستەوخۆ و کاریگەر لە سەر دابەزینى دینارى عێراقى، کورتهێنانى دارایی عێراقە لە کەمبوونەوەى فرۆشتنى نەوتەکەى.
فرۆشى نەوتى عێراق لە پێش جەنگى ئێران
عێراق لە سەرەتاى جەنگى ئێران بە بەهاى یەک ملیار و 200 ملیۆن دۆلار لە مانگێکدا نەوتى دەفرۆشت، بەهۆى داخستنى گەرووى هوورمز خەرجیی مانگانەى تەنیا بۆ مووچە حەوت تریلیۆن و 750 ملیار دینار بووە، بێجگە خەرجییەکانى دیکەى کە مانگانە پێویستى بە نزیکەى 8 ملیار دۆلار هەیە بۆ مووچەو خەرجییەکانى دیکەى.
عێراق لە مانگى تەمووز، 70 ملیۆن بەرمیل نەوتى فرۆشتووە بە داشکاندنى 27 بۆ نزیکەى 30 دۆلار، عێراق لە پێش جەنگى ئێران ڕۆژانە 100 بۆ 105 ملیۆن بەرمیل نەوتى فرۆشتووە، گەیشتنەوە بەو بڕە کاتى دەوێت تاوەکو ئەو کاتەى جەنگى ئێران کۆتایی دێت و گەرووى هوورمز دەکرێتەوە، هاوکات عێراق لە سەروبەندى ئامادەکردنى پڕۆژە بودجەى 2027 کە بە بودجەى پڕۆگرام و دەرئەنجام ناودەبرێت، پێشبینى کراوە بودجە نزیکەى 170 تریلیۆن دینار بێت، تاوەکو پەسەندکردنى پڕۆژەیاساى بودجە بەهاى دینار چاوەڕوان دەکرێت بە ناجێگرى بمێنێتەوە و پێشبینى دەکرێت تاوەکو پەسەندکردنى بودجەى 2027ـى عێراق و کۆتایی هاتنى جەنگى ئێران، ئەوکات بەهاى دینار بەرامبەر دۆلار هەنگاو بە هەنگاو تاوەکو ڕادەیەک جێگیر و سەقامگیرى بەخۆیەوە ببینێت.
زانیارى زیاتر بۆ تۆ
ڕێککەوتنى هەولێر و بەغداد لەسەر ئەسیکۆدا بکرێت بەهاى دینار بەرزدەبێتەوە
بودجەی 2027ی عێراق؛ کورتهێنانێکی 100 تریلیۆن دیناری و مەترسییەکانی سەر نەوت
پاش پیرۆزبایی ترەمپ لە عەلی زەیدی بەهای دینار بەرامبەر دۆلار بەرزبووەتەوە
ڕاوێژکاری سوودانی: ناجێگیریی بەهای دۆلار کاتییە؛ مەترسی لەسەر نرخەکان نییە
