توێژینەوە: 11.3 تریلیۆن تۆن سەهۆڵ لە گرینلاند و بەستەڵەکەکان تواونەتەوە
پووختەی هەواڵەکە
- لە ساڵی 1979ەوە تاوەکو ئەم ساڵانەی دوایی 11.3 تریلیۆن تۆن سەهۆڵ لە گرینلاند و باکوور تواونەتەوە.
- توانەوەی ئەم سەهۆڵانە بووەتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی ئاوی دەریاکان لە جیهاندا بە بڕی 3.1 تاوەکو 3.2 سانتیمەتر.
- بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان ساڵانە مەترسیی لافاو بۆ سەر 2 ملیۆن تاوەکو 3 ملیۆن کەس دروستدەکات.
ئینێس ئۆتۆساکا زانای سەهۆڵبەندی ڕایگەیاندووە گەرمبوونی زەوی و هەوا توانەوەی شاخە سەهۆڵبەندەکانی گرینلاند و بەستەڵەکەکانی باکووری خێراتر کردووە و ئاستی ئاوی دەریاکانی جیهانی بە شێوەیەکی مەترسیدار بەرزکردووەتەوە.
هۆکار و ئامارەکانی توانەوەی بەستەڵەکەکان
- لە وێنەی مانگە دەستکردەکانەوە دەرکەوتووە شاخە سەهۆڵبەندییەکان دەیە لە دوای دەیە کێشی خۆیان لەدەستدەدەن.
- بەهۆی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی هەوا و زەریاکان سەهۆڵەکان خێراتر کێشی خۆیان لەدەستدەدەن.
- بڕی سەهۆڵە تواوەکە یەکسانە بە نزیکەی 3 کوادریلیۆن گاڵۆن ئاو.
- ئەم بڕە ئاوە ئاستی ئاوی دەریای لە جیهاندا 3.1 تاوەکو 3.2 سانتیمەتر بەرزکردووەتەوە.
- هەموو سانتیمەترێک زیادبوون لە ئاستی دەریا گرنگە و سالانە 2 ملیۆن تاوەکو 3 ملیۆن کەس دەخاتە مەترسیی لافاوەوە.
- ئاستی توانەوە لە ساڵانی 1970 و 1980 و 1990کاندا سەقامگیر بووە.
- دوای ساڵی 2010 خێرایی توانەوە زیاد بووە، بەڵام لە ساڵانی 2020 تاوەکو 2023 بەهۆی بارینی بەفرەوە خێراییەکەی کەمیکردووە.
- ئێستا ئاماژەکان بۆ ئەوە دەچن خێرایی توانەوەی سەهۆڵەکان جارێکی دیکە زیادی کردبێتەوە.
مەترسییەکانی گۆڕانی کەشوهەوا لەسەر هەسارەکە
کاریگەرییەکانی توانەوەی بەستەڵەک و گۆڕانی کەشوهەوا ڕۆژ لە دوای ڕۆژ ڕوونتر دەردەکەون، بەجۆرێک توانەوەی دوو گەورەترین شاخە بەستەڵەکەکانی هەسارەکە خێراتر بووە و مەترسییە ئیکۆلۆجی و مۆڕاڵییەکانی پەیوەست بە ژیانی مرۆڤایەتی لە هەڵکشاندادان.
زانیاریی زیاتر لەسەر بابەتەکە
دیاردەی گەرمبوونی زەوی و گۆڕانی کەشوهەوا بەهۆی بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرمی زەریا و هەواوە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر تێکچوونی هاوسەنگیی سروشت دروستکردووە، بەجۆرێک توانەوەی تریلیۆنەها تۆن سەهۆڵ لە بەستەڵەکەکانی باکوور بووەتە هۆی زیادبوونی بڕی ئاوی زەریاکان و بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان لە جیهاندا، ئەمەش هەڕەشەی ڕاستەوخۆ لەسەر ناوچە کەنارییەکان دروستدەکات و ملیۆنان هاووڵاتی ڕووبەڕووی مەترسیی بەردەوامی لافاو دەکاتەوە.
زانیاریی زیاتر بۆ تۆ
توانەوەی سەهۆڵبەندانەکان مەترسی لەسەر ژیانی ملیۆنان کەس دروستدەکات
پێنج هۆکاری سەرەکیی تێکچوونی هاوسەنگیی ژینگە و گەرمبوونی زەوی
توانەوەی سەهۆڵەکانی جەمسەر؛ مەترسییەک بۆ سەر داهاتووی زەوی و ژیانی مرۆڤایەتی
2 کاتژمێر پێش ئێستا