توانەوەی سەهۆڵبەندانەکان مەترسی لەسەر ژیانی ملیۆنان کەس دروستدەکات
مەترسییەکانی توانەوەی سەهۆڵبەندانەکان ڕووبەڕووی جیهان و ژینگە دەبنەوە
گۆڕانی کەشوهەوا پرۆسەی توانەوەی سەهۆڵبەندانەکانی هیمالایا خێراتر دەکات
پووختەی هەواڵەکە
- پسپۆڕانی ژینگە هۆشداری دەدەن لە توانەوەی شاخە سەهۆڵینەکان و کارگەرییە مەترسیدارەکانی لەسەر جیهان.
- ڕوودانی هەرەسی بەفر لە چیاکانی هیمالایا بووەتە هۆی ڕووخانی بەنداوێک و دروستبوونی لافاو لە نیپاڵ.
- توانەوەی سەهۆڵبەندانەکان جگه لە دروستکردنی لافاو، ئاسایشی خۆراک و سەرچاوەکانی ئاوی شیرین دەخاتە مەترسییەوە.
زانایان و دەزگای ڕووپێوی جیۆلۆجی ئەمریکا هۆشداری دەدەن لە خێراکردنی توانەوەی سەهۆڵبەندانەکان بەهۆی گۆڕانی کەشوهەواوە، کە ئاو بۆ نزیکەی 2 ملیار کەس دابین دەکەن و دانیشتووانی ناوچەکە ڕووبەڕووی کارەساتی پێشبینینەکراو دەکەنەوە.
مەترسییەکانی توانەوەی سەهۆڵبەندانەکان لەسەر گۆی زەوی
- توانەوەی سەهۆڵەکان ئاوی زەریا و دەریاکان زیاد دەکەن و دەبنە هۆی ژێرئاوکەوتنی شار و ناوچە کەناراوییەکان.
- بەهۆی لافاو و بەرزبوونەوەی ئاستی ئاو، ملیۆنان مرۆڤ لە ناوچە کەناراوییەکان ناچار بە کۆچی زۆرەملێ دەبن.
- نەمان و توانەوەی شاخە سەهۆڵینەکان دەبێتە هۆی قەیرانی توندی ئاوی خواردنەوە و کشتوکاڵ لای ڕووبارەکان.
- بەهۆی توانەوەی بەستەڵەکەکانی جەمسەری باکوور، ئاژەڵەکانی وەک ورچی جەمسەری، سەگی دەریا و پەنگوینەکان مەترسی قڕبوونیان لەسەرە.
- تێکچوونی کەشوهەوا زیان بە گیانلەبەرە دەریاییەکان دەگەیەنێت و دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی ئاسایشی خۆراک و پیشەی ماهیگری.
- داڕمانی سەهۆڵەکان دەبێتە هۆی دروستبوونی لافاوی وێرانکەر بۆ سەر گوند و ناوچەکانی خوارەوەی چیایەکان.
- لەگەڵ توانەوەی چینە بەستووەکانی ناو قووڵایی زەوی، مەترسی زیندووبوونەوەی ئەو ڤایرۆس و بەکتریایانە هەیە کە بۆ هەزاران ساڵ بە بەستوویی قەتیس بوون.
داڕمانی بەنداوێک لە نیپاڵ بەهۆی هەرەسی بەفرەوە
لە کارەساتێکی سروشتیدا لە نیپاڵ، بەهۆی هەرەسی بەفر لە چیاکانی هیمالایا، بڕێکی زۆر سەهۆڵبەندان، بەرد و خۆڵ کەوتووەتە ناو ئاوی بەنداوێکی ناوچەی ڕەسواوە، بەو هۆیەوە بەنداوەکە ڕووخاوە و لافاوێکی بەرفراوانی لێکەوتووەتەوە؛ لەکاتێکدا هۆکاری وردی داڕمانەکە بە تەواوی ڕوون نییە، بەڵام پرۆسەی توانەوەی سەهۆڵبەندانەکان ئەم جۆرە مەترسییانە لە سەرانسەری جیهاندا زیاد دەکات.
زانیاریی زیاتر لەسەر بابەتەکە
بەهۆی بەردەوامیی دیاردەی گۆڕانی کەشوهەوا و بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما، ناوەندە جیۆلۆجی و ژینگەیییەکان هەڕەشەکانی سەر ژینگەی جیهانییان ڕوون کردووەتەوە. ئەم مەترسییانە تەنیا بەشێک لە ناوچەکان ناگرنەوە، بەڵکو هەڕەشە لەسەر ژێرئاوکەوتنی یەکجاریی هەندێک دوورگە و وڵاتی گەشتیاریی وەک دوورگەکانی مالدیڤ، کریباتى و توڤالو دروست دەکەن و هاوسەنگیی سروشتی و کۆمەڵایەتیی زەوی بەتەواوی تێکدەدەن.
زانیاریی زیاتر بۆ تۆ
سەهۆڵبەندانەکانی گرینلاند بەهۆی گۆڕانی کەشوهەواوە چوار هێندە خێراتر دەتوێنەوە
جەنگی شاراوەی ژێر سەهۆڵ؛ ململانێی زلهێزەکان لە جەمسەری باکوور
توێژەرانی نێودەوڵەتی: جەمسەری باکوور پێی ناوەتە سەردەمێکی نوێ لە ڕووداوە توندەکانی کەشوهەوا
توانەوەی چیایەکی سەهۆڵین لە سویسرا زەنگی مەترسییە بۆ ناوچەکانی ئاسیا
2 کاتژمێر پێش ئێستا