
Serokê Amerîkayê Donald Trump bi rêya Truth Social ragihand ku Desteya Aştiyê gihaye peymanekê ku wî wekî "peymaneke dîrokî" bi nav kiriye û ev peyman bêçekkirina temamî ya Hemasê û hemû grûpên din ên çekdar li Xezayê garantî dike.
Ev peymana giring di cihbicihkirina Plana 20 xalî ya Trump ji bo aramiya Rojhilata Navîn de pêngaveke mezin e, ku bi vekişîna birêxistinkirî ya hêzên Îsraîlê re derbasbûneke qonax bi qonax bo birêveberiyeke nû ya Filistînî destnîşan dike.
Li gorî daxuyaniyê, peymana nû çarçoveyeke birêxistinkirî û piralî ava dike ku ji bo bêçekkirina sîstematîk a hemû grûpên mîlîtan ên ku li Xezayê kar dikin hatiye dîzaynkirin. Gava ku qonaxên bêçekkirinê bi ser bikevin, tê plankirin ku hêzên leşkerî yên Îsraîlê ji herêmê vekişin. Armanca planê ew e ku bi rêgirtina wê yekê ku Xeza êdî wekî navendek ji bo operasyonên terorê yên derveyî sînor re xizmetê bike, garantiyên ewlehiyê yên demdirêj û xurt bide Îsraîlê.
Di çarçoveya sîstema nû ya ragihandî de, asayîş û aramiya xwecihî dê radestî hevgirtina Hêza Aramiyê ya Navneteweyî û hêzeke nû ya polîsên xwecihî yên Filistînî were kirin. Ev çarçoveya ewlehiyê dê di bin çavdêriya hikûmeteke nû ya Filistînî de kar bike ku bi hevahengiya Desteya Aştiyê re erka birêvebirina karûbarên sivîl û piştgirîkirina gel girtiye ser milê xwe.
Dema ku guhertina ji lûtkeya şer —ku wêraniyeke berfireh û qeyraneke giran a rehîneyan dîtibû— tê nirxandin, Trump bal kişand ser leza dîplomatîk a ku di sala bihurî de hatiye bidestxistin. Wî spasiyên xwe pêşkêşî welatên sereke yên navbeynkar ên herêmî, bi taybetî Misir, Qeter û Tirkiyeyê û her wiha tîma xwe ya dîplomatîk kir ji bo hêsankirina danûstandinên ku rê li ber vê peymanê vekirin.
Ev peyman pêkhateyeke navendî ya Pêşniyaza Aştiyê ya Xezayê ya 20 xalî ya Serokê Amerîkayê Trump e, ku bi koka xwe di dawiya sala 2025an de ji bo avakirina çarçoveyekê piştî şer ji bo herêmê hatibû destnîşankirin. Di bin nexşerêya berfirehtir de, "Desteya Aştiyê" ya navneteweyî wekî saziyeke çavdêriyê kar dike ku çavdêriya birêveberiya demkî ya teknokratîk a Xezayê, alîkariyên mirovî û hewldanên jinûveavakirina aborî ya bi milyar dolaran dike. Tevî ku danûstandinên qonaxa duyem berê der barê mekanîzmayên bêçekkirinê rastî astengiyan dihatin, ev daxuyanî nîşana pêngaveke mezin e ber bi cihbicihkirina mercên birêveberiyê û ewlehiyê yên demdirêj ên planê ve.
Bêtir bixwînin: Ev nûçe ji we re hatine bijartin
Ji bo nûçeyên nû, bi berdewamî KANAL8ê bişopînin:
https://channel8.com/kurmanci/news/34542
