لیژنەی داد لە پەرلەمانی تورکیا پرۆژەیاسای چوارچێوەی پەسەند کرد
پووختەی هەواڵەکە:
- لیژنەی دادی پەرلەمانی تورکیا پڕۆژەیاسایەکی 12 ماددەیی بۆ چەکداماڵینی پەکەکە و ئاشتی پەسەند کرد.
- بڕیارە لە ماوەی 48 کاتژمێردا پڕۆژەیاساکە بخرێتە بەرنامەی کار و لە پەرلەمان دەنگی لەسەر بدرێت.
- یاساکە ڕێکاری تایبەت بۆ گەڕانەوەی چەکدارەکان و دواخستنی دادگاییکردنیان بۆ ماوەی 5 بۆ 10 ساڵ دیاری دەکات.
- ئەنجوومەنێکی باڵا بە سەرۆکایەتی جێگری سەرۆککۆمار و لیژنەیەکی 17 کەسی پەرلەمانی چاودێریی جێبەجێکردنی پڕۆسەکە دەکەن.
زانیارییەک گەیشتووە بە کەناڵ8 دەریدەخات تورکیا لە لێواری گۆڕانکارییەکایە، دوای ئەوەی لیژنەی دادی پەرلەمان بە پەلە ڕەشنووسی یاسایەکی پەسەند کرد کە دەبێتە بنەما بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێیەکی 40 ساڵە و ڕێگە بۆ چەکداماڵینی تەواوەتی پەکەکە خۆش دەکات. ئەم پڕۆژەیە تەنیا لە 18 کاتژمێردا لە لیژنە تێپەڕی و بڕیارە ڕاستەوخۆ ببرێتە هۆڵی پەرلەمان بۆ پەسەندکردنی کۆتایی.
لایەنی حکومەت و ئامادەکارانی یاساکە:
- ئامانج لە یاساکە پشتڕاستکردنەوەی کۆتاییهاتنی بوونی چەکداریی پەکەکە و کەجەکە و ڕادەستکردنی تەواوی چەک و تەقەمەنییەکانە.
- ئەنجوومەنی ئاسایشی نیشتمانی دەبێتە مەرجەعی باڵا بۆ پشتڕاستکردنەوەی چەکداماڵین و سەرپەرشتیکردنی پڕۆسەکە.
- ڕێکاری یاسایی بۆ دواخستنی سزا و دادگاییکردنەکان بۆ ماوەی پێنج بۆ دە ساڵ دەگیرێتەبەر بۆ ئەو کەسانەی تێوەنەگلاون لە تاوانی کوشتنی بەئەنقەست.
- داواکاران دەبێت لە ماوەی شەش مانگدا دوای بڵاوبوونەوەی یاساکە، داواکاریی فەرمی بۆ سوودمەندبوون پێشکەش بکەن.
لایەنی ئۆپۆزیسیۆن و پارتە سیاسییەکان
مێرال دانش بێشتاش، پەرلەمانتاری دەم پارتی ڕایگەیاند، پڕۆژەیاساکە دەرفەتی ئاشتی هەمیشەیی دەڕەخسێنێت و هەوڵ دەدەن لەگەڵ لایەنەکانی دیکە لە عەقڵیەتێکی هاوبەشدا کۆببنەوە بۆ چارەسەری کەموکوڕییەکان. لە بەرامبەردا، ئیدریس شاهین ئەندامی لیژنەی دادی پەرلەمان جەختی کردەوە کە پەرلەمان تاقە ناونیشانە بۆ چارەسەری پرسی پەکەکە، بەڵام ئاماژەی بەوەش کرد کە تا ئێستا هەنگاوی دڵنیاکەرەوەی پێویست لەم بارەیەوە نەنراوە.
ئەم پڕۆژەیاسایە کە لە 12 ماددە پێکدێت، لەژێر ناوی "یاسای بەهێزکردنی پاڵپشتیی نیشتمانی و یەکگرتوویی کۆمەڵایەتی" ئامادە کراوە. دەستپێکی ئەم قۆناغە نوێیە دەگەڕێتەوە بۆ دەستپێشخەرییەکەی دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی مەهەپە لە کۆتاییەکانی ساڵی 2024 کە تێیدا بانگەوازی بۆ چەکداماڵینی پەکەکە کرد. حکومەتی تورکیا دەیەوێت لە ڕێگەی ئەم میکانیزمە یاساییەوە نەک تەنیا ململانێ چەکدارییەکان ڕابگرێت، بەڵکو دەرگای بەشداریپێکردنی سیاسیی کورد فراوانتر بکات و سەقامگیری بۆ وڵاتەکە بگەڕێنێتەوە.
زانیاری زیاتر بۆ تۆ
https://channel8.com/kurdish/news/221780
https://channel8.com/kurdish/news/224077
https://channel8.com/kurdish/news/223408
