تورکیا و سعودیە و پاکستان بەرگریی هاوبەش لەیەکدی دەکەن
پووختەی هەواڵەکە
- تورکیا، سعودیە و پاکستان ڕێککەوتننامەیەکیان بە ناوی "ڕێککەوتننامەی بەرگریی هاوبەشی مەککە" واژۆکرد، کە بەڵێنی بەرگریکردن لە یەکدی لە بەرامبەر هێرشی گریمانەیی لەخۆدەگرێت.
- بەگوێرەی ڕاپۆرتی دۆیچەڤێللە، ڕێککەوتننامەکە لە کاتێکدا واژۆکراوە کە ئێران ڕکابەری سعودیە لەگەڵ ئەمریکایە و متمانە بە ئیدارەی ترەمپ وەک هاوپەیمانێکی متمانەپێکراو کەمە.
- چاودێران و شارەزایان پێیانوایە ئەم ڕێککەوتننامەیە بەئاشکرا ئامانجی بەرەنگاربوونەوەی ئێرانە، هەرچەندە هەرسێ وڵات بە ڕەسمی ئەم بۆچوونە ڕەتدەکەنەوە.
ئاژانسی هەواڵی دۆیچەڤێللەی ئەڵمانی بڵاویکردەوە، تورکیا، سعودیە و پاکستان ڕێککەوتننامەیەکی بەرگریی هاوبەشیان واژۆکرد کە بەڵێنی بەرگریکردن لە یەکدی لە بەرامبەر هێرشی گریمانەییدا لەخۆدەگرێت، لە کاتێکدا شارەزایان دەڵێن ئامانجی ڕاستەقینەی ڕێککەوتننامەکە ئێرانە.
ناوەڕۆکی ڕێککەوتننامەکە
- ڕێککەوتننامەکە بە ناوی "ڕێککەوتننامەی بەرگریی هاوبەشی مەککە" ناسراوە و لە ڕاگەیێنراوێکی هاوبەشی ئاژانسی هەواڵی سعودیە و وەزارەتی دەرەوەی پاکستاندا ئاشکراکرا.
- بەڵێنی هاوبەشی سێ وڵاتەکە بۆ بەهێزکردنی ئاسایشیان بەکۆمەڵ و هاندانی ئاشتی لە ناوچەکەدا لە ڕاگەیێنراوەکەدا هاتووە.
- وەزارەتی دەرەوەی پاکستان ڕایگەیاندووە، هێرشکردنە سەر هەر یەکێک لەو سێ وڵاتە، وەک هێرشکردنە سەر هەرسێکیان دەبینرێت.
- پاکستان تاکە وڵاتی خاوەن چەکی ئەتۆمییە لە جیهانی ئیسلامیدا، تورکیا بەرهەمهێنەرێکی گرنگی چەکە و سعودیە خاوەنی چەکی پێشکەوتووی ئەمریکییە.
هەڵوێستی سێ وڵاتەکە
ئەنقەرە ڕایگەیاندووە ڕێککەوتننامەکە هیچ وڵاتێک ناکاتە ئامانج و لەگەڵ پابەندییەکانی تورکیا لە چوارچێوەی ناتۆدا دژیەک نییە. ڕیاز ڕوونیکردووەتەوە ڕێککەوتننامەکە هەوڵێک نییە بۆ دروستکردنی میحوەرێکی سەربازی یان بلۆکێکی مەزهەبی. سەرچاوەیەکی نزیک لە سوپای سعودیە ڕایگەیاندووە ڕێککەوتننامەکە ماوەیەکی درێژە گفتوگۆی لەسەر کراوە، بەڵام پێشهاتەکانی ئەم دواییەی ناوچەکە پرۆسەکەی خێراتر کردووە.
بۆچوونی شارەزایان لەسەر ڕێککەوتنەکە
عومەر کەریم، شارەزای سیاسەتی دەرەوەی سعودیە لە زانکۆی بیرمنگهام، پێیوایە ئەم هاوبەشییە بە ڕوونی ڕووی لە ئێرانە و ئاماژەی بەوەدا تورکیا و پاکستان سنووری هاوبەشیان لەگەڵ ئێران هەیە. ئەندریاس کریگ لە زانکۆی کینگ کۆلێجی لەندەن ڕایگەیاندووە ڕێککەوتننامەکە خواستێکی ڕوون بۆ هەمەجۆرکردنی هاوپەیمانییەکانی دەرەوەی ئەمریکا نیشاندەدات، بەڵام ئاماژەی بەوەشدا سێ وڵاتەکە هەوڵ نادەن شوێنی ئەمریکا بگرنەوە، بەڵکو توانایەک دروستدەکەن بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی خۆیان کاتێک ئەمریکا پشتیوانی بەرگری دابین ناکات.
زانیاریی زیاتر لەسەر بابەتەکە
ئەم ڕێککەوتننامەیە لە کاتێکدا واژۆکراوە کە ئاگربەستی نێوان سعودیە و حوسییەکانی یەمەن تێکچووە و حوسییەکان لە ماوەی چەند هەفتەی ڕابردوودا هێرشیان کردە سەر خاکی سعودیە. پێنجشەممەی ڕابردوو، حوسییەکان لەڕێگەی هێرشی مووشەکی و درۆنەوە لانیکەم 58 سەربازی سەر بە حکومەتی یەمەنیان کوشت، کە یەکێکە لە خوێناویترین ڕۆژەکانی ململانێی نێوان ئەو دوو لایەنە لەم ساڵانەی دواییدا. لەلایەکی دیکەوە، سعودیە و پاکستان لە ساڵی 2025دا ڕێککەوتننامەیەکی بەرگریی دوولایەنەیان واژۆکردبوو، لە کاتێکدا تورکیا ڕۆڵ لە دانوستانەکانی کۆتاییهێنان بە جەنگی غەززە دەگێڕێت و پاکستانیش وەک ناوبژیوان دەستپێشخەری دیپلۆماسی دەکات بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگی ئەمریکا-ئێران.
زانیاریی زیاتر بۆ تۆ
https://channel8.com/kurdish/news/224495
