تورکیا و سعودیە و پاکستان ڕێککەوتنی مەککەیان واژۆ کرد

عەدنان ئەحمەد 3 کاتژمێر پێش ئێستا

پوختەى هەواڵ

  • لە مەککە لووتکەی سێقۆڵی تورکیا، سعودیە و پاکستان ئەنجامدرا
  • سەرکردەی هەرسێ وڵاتەکە، "ڕێککەوتنی بەرگریی هاوبەشی مەککە"ـیان واژۆ کرد
  • ڕێککەوتنی مەککە: هێرشکردنە سەر وڵاتێکمان هێرشکردنە سەر هەموومانە

ئەمڕۆ هەینی، 7ـى ئابى 2026، لە شاری مەککە، ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆککۆماری تورکیا، محەممەد بن سەلمان، شازادەی جێنشینی سعودیە و شەهباز شەریف، سەرۆکوەزیرانی پاکستان کۆبوونەوە.
پاش کۆبوونەوەکە ئەردۆغان، بن سەلمان و شەریف "ڕێککەوتنی بەرگریی هاوبەشی مەککە"ـیان واژۆ کرد، کە جەخت لە هەماهەنگیی هەرسێ وڵاتەکە بۆ پاراستنی هاوبەش و بەرگریی سەربازیی دەکاتەوە.


ماددەکانى ڕێککەوتنەکە

  • گرنگترین ماددەی ڕێککەوتنەکە، لەسەر بنەمای ماددەی 51ـی نەتەوە یەکگرتووەکان داڕێژراوە.
  • ماددەى 51 دەڵێت؛ هێرشکردنە سەر هەر وڵاتێکیان، بە هێرشکردنە سەر دوو وڵاتەکەی دیکە هەژمار دەکرێت.
  • هەر بەگوێرەی ڕێککەوتنەکە؛ هەرسێ وڵات هەماهەنگى لە بواری پڕۆسە سەربازییە هاوبەشەکان و پیشەسازیی بەرگریی سەربازییدا دەکەن و کار بۆ هێنانەئارای "ناوچەیەکی بێتیرۆر" دەکەن.
  • لە ڕێککەوتنەکەدا جەخت لەوە کراوەتەوە، ئەم ڕێککەوتنە شوێنگرەوەی ناتۆ نییە.
  • ڕێککەوتنەکە مانای ئەوە نییە، سەربازانی وڵاتێک ڕاستەوخۆ بنێردرێنە ناوچەکانی شەڕ، بۆ نموونە سەربازنی تورکیا لە چوارچێوەی دەستوور و بەرەژوەندییەکانی تورکیا جوڵەیان پێدەکرێت.

وێنە گەورەکە

چەند مانگێک بوو هەر سێ وڵات، بە چڕی کاریان لەسەر نووسینەوە و ئامادەکردنی ڕێککەوتنەکە دەکرد.
بڕیاربوو ڕێککەوتنەکە لە چەند مانگی داهاتوو واژۆ بکرێت، بەڵام جەنگی ئێران و ئەمریکا، مەترسیی گرووپە چەکدارەکانی عێراق و حووسییەکان بۆ سەر سعودیە، کاتی واژۆکردنی ڕێککەوتنەکەی پێشخست.
تاهیر ئاندرابی، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی پاکستانیش، ڕێککەوتنەکە بە ستراتیژی ناو دەبات.
پێشتر و لە ساڵی 2025، پاکستان و سعودیە ڕێککەوتنی بەرگریی ستراتیجی نێوانیان واژۆ کردبوو، دواتر بڕیاردرا تورکیاش بخرێتە ناو ڕێککەوتنەکەوە.
ڕێککەوتنەکە بوارەکانی پیشەسازیی بەرگریی، ڕاهێنانی سەربازیی و هەماهەنگیی هەواڵگری و ئەمنیی لەخۆدەگرێت.

زانیارى زیاتر بۆتۆ

https://channel8.com/kurdish/news/224480

https://channel8.com/kurdish/news/176489

https://channel8.com/kurdish/news/206420

عەدنان ئەحمەد

3 کاتژمێر پێش ئێستا