نەتەوەیەکگرتووەکان نەخشەیەکی نوێی جیهانی بۆ قەبارەی ڕاستەقینەی کیشوەرەکان و وڵاتەکان پەسەندکرد
پووختەی هەواڵەکە
- کۆمەڵەی گشتیی نەتەوەیەکگرتووەکان بە پشتیوانی 164 وڵات نەخشەیەکی نوێی جیهانی بە ناوی "ئیکواڵ ئێرس" بۆ نیشاندانی ڕووبەری ڕاستەقینەی کیشوەرەکان پەسەندکرد.
- نەخشە نوێیەکە قەبارەی کیشوەری ئەفریقا گەورەتر دەکات و ڕووبەری ئەورووپا و ئەمریکای باکوور بچووک دەکاتەوە، ئەمەش ناڕەزایەتی توندی واشنتنی لێکەوتووەتەوە.
- ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەنگی بە نەخێر دا و ڕایگەیاند کە ئەم هەنگاوە متمانەی ڕێکخراوەکە کەم دەکاتەوە و کێشە ڕاستەقینەکانی جیهان پشتگوێ دەخات.
ڕۆبێرت دوسێ، وەزیری دەرەوەی تۆگۆ پێشنیازی نەخشەیەکی نوێی بۆ نەتەوەیەکگرتووەکان کردووە و پەسەند کراوە. ئەم نەخشەیە قەبارەی ڕاستەقینەی کیشوەرەکان دەپارێزێت و جێگەی نەخشەی مێرکەیتۆر دەگرێتەوە کە لە ساڵی 1569ـەوە بۆ گەشتە دەریاییەکان بەکاردەهێنرێت.
تایبەتمەندییەکانی نەخشە نوێیەکە و وادەی جێبەجێکردنی
- نەخشە نوێیەکە بە ناوی "ئیکواڵ ئێرس" ناسراوە و هاوسەنگی و وردبینیی زیاتر لە پیشاندانی ڕووبەرەکاندا دەستەبەر دەکات.
- لە نەخشە نوێیەکەدا قەبارەی کیشوەری ئەفریقا گەورەتر دەردەکەوێت و ڕووبەری ئەورووپا و ئەمریکای باکوور بچووکتر دەکرێتەوە.
- کۆی 164 وڵات پشتیوانییان لە بڕیارەکە کردووە و فەرەنسا یەکەم وڵات بوو کە دەستبەرداربوونی خۆی لە نەخشە کۆنەکە ڕاگەیاند.
- نەخشەی پێشوو کە لە ساڵی 1569 کێشرابوو زیاتر بۆ مەبەستی گەشتکردنی دەریایی و پاراستنی گۆشەکان بەکارهێنراوە.
هەڵوێستی ئەمریکا و هۆکاری گۆڕانکارییەکە
یەرینا فێرێسیڤیچ، نوێنەری ئەمریکا لە نەتەوەیەکگرتووەکان ڕەخنەی لە بڕیارەکە گرت و ڕایگەیاند کە ڕێکخراوەکە لەجیاتی چارەسەرکردنی کێشەکانی ئێستا، خەریکی پڕۆژەی نەخشەی سەدەی 16ـەیە. پسپۆڕانی نەخشەسازی وەک بۆیان ساڤریچ ئاماژەیان بەوە کردووە کە نەخشەی کۆن ناوچەکانی باکووری بە زەبەلاحی پیشان دەدا و ڕووبەری ئەفریقا و ئەمریکای لاتینی بچووک کردبووەوە، بەڵام نەخشە نوێیەکە ڕووبەرە ڕاستەقینەکان دەپارێزێت و تا ئەو جێگەیەی بکرێت شێوەکانیان بەو شێوەیە پیشان دەدات کە لەسەر گۆی زەوی هەن.
زانیاریی زیاتر لەسەر بابەتەکە
نەخشەی مێرکەیتۆر کە بۆ ماوەی چەندین سەدە نەخشەی ستانداردی جیهان بووە، بەوە دەناسرایەوە کە ناوچەکانی هێڵی کەمەریی بە بچووکی و ناوچەکانی باکووری بە گەورەیی نیشان دەدا. ئەمەش تێڕوانینێکی ناڕاستی لای نەوەکان دروست کردبوو، هەربۆیە تۆگۆ و وڵاتانی دیکە داوای گۆڕینیان کرد. نەخشەی "ئیکواڵ ئێرس" کە لە ساڵی 2018 پەرەی پێدراوە، هەوڵدەدات وێنەیەکی دادپەروەرانەتر بۆ جوگرافیای جیهان دروست بکات و هەموو کیشوەرەکان بەو قەبارەیەی کە لەسەر گۆی زەوی هەن پیشان بدات بەبێ ئەوەی ڕووبەری وڵاتانی باکوور لەسەر حیسابی وڵاتانی باشوور گەورە بکرێت.
زانیاریی زیاتر بۆ تۆ
نەتەوەیەکگرتووەکان هۆشداری دەدات لە کاریگەرییەکانی دیاردەی ئێل نینۆ
نەتەوەیەکگرتووەکان: زیاتر لە 350 هەزار ئاوارە و پەنابەر لە هەرێمی کوردستان و عێراق دان
2 کاتژمێر پێش ئێستا