ÎSAL LI BAKURÊ KURDISTAN Û TIRKIYEYÊ 272 JIN HATIN KUŞTIN
Kanal8 3 DEMJIMÊR BERÊ
Puxteya Nûçeyê
- Li Bakurê Kurdistanê û Tirkiyeyê tundiya li ser jinan di asta herî bilind de berdewam dike.
- Li gorî rapora meha Îlonê ya Platforma Em ê Kuştina Jinan Rawestînin, tenê di mehekê de 28 jin hatine kuştin û 19 jin jî bi awayekî gumanbar jiyana xwe ji dest dane.
- Ji destpêka salê ve heta niha hejmara jinên ku ji aliyê mêran ve hatine kuştin gihiştiye 272 kesan.
- Li seranserê cîhanê jî li gorî daneyên Neteweyên Yekbûyî, rojane nêzîkî 137 jin ji aliyê mêran an jî ji aliyê nêzîkên xwe ve têne kuştin.
Daxuyaniyên Sereke û Mijarên Balkêş
- Daneyên meha Îlonê yên Bakur û Tirkiyeyê: Li gorî raporta mehane ya Platforma Em ê Kuştina Jinan Rawestînin di meha Îlonê de li Bakurê Kurdistanê 7 jin û li Tirkiyeyê jî 21 jin ji aliyê mêran ve hatine kuştin. Di heman demê de mirina 19 jinan jî weke bûyerên gumanbar hatine tomarkirin.
- Sedemên kuştina jinan: Di raporê de hat eşkerekirin ku sedema %82yê kuştina jinan nediyar e an nehatiye tespîtkirin. Her wiha %7ê jinan ji ber biryarên ku di jiyana xwe de dane (daxwaza cûdabûnê an redkirina daxwazan) û %11yê wan jî ji ber sedemên aborî an hincêtên din hatine kuştin.
- Kujer kî ne?: Piraniya jinan ji aliyê kesên gelekî nêzîkî wan ve hatine kuştin: 5 jin ji aliyê hevjînên xwe, 3 jin ji aliyê xoşewîstên xwe ve, 2 ji aliyê bavê xwe, 1 ji aliyê kurê xwe, 1 ji aliyê birayê xwe, 1 ji aliyê hevjînê xwe yê berê, 1 ji aliyê hevalê xwe yê berê, 1 ji aliyê xizm û 1 jî ji aliyê zava ve hatine kuştin. Asta nêzîkatiya kujerên 4 jinan jî nehatiye diyarkirin.
- Cih û şêwazên kuştinê: Rapor nîşan dide ku %50yê jinan di nav malên xwe de, %21 di nava rê û kolanan de û yên din jî li cihên cihêreng hatine kuştin. Têkildarî amûrên kuştinê, 15 jin bi çekan, 7 bi kêran, 2 bi xenikandinê û 1 jî bi lêdanê hatine kuştin.
- Bîlançoya giştî ya salê: Ji destpêka vê salê ve heta niha bîlançoya giştî ya kuştina jinan li Bakurê Kurdistan û Tirkiyeyê gihîştiye 272 kesan.
- Kujeriya jinan li seranserê cîhanê: Ev pirsgirêk ne tenê bi herêmê ve sînorkirî ye; li gorî raporta salane ya Neteweyên Yekbûyî (NY), li seranserê cîhanê rojane nêzîkî 137 jin ji aliyê mêran an jî nêzîkên xwe ve têne kuştin. Ev yek tê wê wateyê ku di her 10 deqeyan de jinek dibe qurbaniya tundiyê.
Ji Bo Agahdariya We
Tundiya li dijî jinan û zêdebûna bîlançoya kujeriyan li Bakurê Kurdistanê û Tirkiyeyê, nîşaneya krîzeke kûr a civakî, hiqûqî û parastinê ye. Rêxistinên jinan û saziyên sivîl balê dikşînin ser nebûna pênase û sepandina cezayên hişk, herwiha paşvekişîna ji Peyymana Stenbolê ku garantiya hiqûqî ya parastina jinan pêşkêş dikir. Ji bo pêşîgirtina li van tawanên berdewam, hewcedariyeke lezgîn bi mekanîzmayên çalak ên ewlehiyê, sepandina qanûnên parastina malbatê û guherîna hişmendiya baviksalarî di civakê de heye.
Bêtir bixwînin: Ev nûçe ji we re hatine bijartin
Ji bo nûçeyên nû, bi berdewamî KANAL8ê bişopînin:
https://channel8.com/kurmanci/news/33866
Kanal8
3 DEMJIMÊR BERÊ