
لە پاش نۆ دەیە لە داواکاریی کورد لە باکووری کوردستان بۆ خوێندن بە زمانی دایک، ساڵی 2012، بۆ یەکەمجار وانەی بژاردە بۆ زمانی کوردی دانرا، بەڵام خوێندنی وانەکە چەندین ڕێگری و کێشەی گەورەی لەبەردەمدایە و چارەسەر نەکراون.
لە تورکیا بەگوێرەی دەستوور، زمانی دەوڵەت و وڵات تورکییە و هیچ زمانێکی دیکە دانی پێدا نانرێت، لەوانەش کوردی کە دەوروبەری 25 ملیۆن کورد لەو وڵاتە قسەی پێدەکەن.
ماددەی سێیەمی دەستووری تورکیا رێگری لەوە دەکات هیچ زمانێکی دیکە جگە لە تورکی ببێتە زمانی فەرمی و گۆڕینی ئەو ماددەیەش قەدەغەکراوە.
پاش خەباتی دوورودرێژی کورد بۆ مافەکانی، دواجار و لە ساڵی 2012، لە تورکیا بڕیاردرا وانەی بژاردەی کوردی بخوێنرێت.
وانەی بژاردەی کوردی هەردوو زاراوەی کورمانجی و زازاکی لەخۆدەگرێت، ئەو قوتابییانەی لە پۆلەکانی پێنج، شەش، حەوت و هەشتن، دەتوانن ناوی خۆیان بۆ خوێندنی وانەکە تۆمار بکەن.
لە هەر خوێندنگەیەک دا 10 خوێندکار داوای وانەکە بکەن، پۆلێکیان بۆ جیادەکرێتەوە و وانەکە دەخوێنن.
ساڵانە لە سەرەتای وەرزی خوێندن، لە باکووری کوردستان و تورکیا دەرگای خۆتۆمارکردنی خوێندکاران بۆ خوێندنی وانەی بژاردەی کوردی دەکرێتەوە و خوێندکاران داوای خوێندنی وانەکە دەکەن.
هەموو ساڵێک هوداپار، پارتی دەم و ڕێکخراوە کوردییەکان، داوا لە خێزانەکان دەکەن منداڵەکانیان هانبدەن وانەکە هەڵبژێرن، بەڵام لە چاو ژمارەی کورد لە باکووری کوردستان و تورکیا کە لە دەوروبەری 25 ملیۆن کەس دایە، کەمترین خوێندکار داوای خوێندنی وانەکەی دەکەن.
هەرچەندە لە ساڵی 2012ـەوە وانەی بژاردە دەخوێنرێت، بەڵام رێکخراوە کوردییەکان جەخت لەوە دەکەنەوە، کە چەندین ئاستەنگ رووبەڕووی پڕۆسەکە دەبێتەوە، کە بریتین لە کەمیی ژمارەی مامۆستای زمانی کوردی، چاپنەکردنی کتێبی پێویست و فشاری بەشێک لە بەڕێوەبەری قوتابخانەکان کە کێشەی گەورەیان بۆ خوێندنی وانەکە دروست کردووە.
لە ماوەی 12 ساڵ دا تەنیا 200 مامۆستای زمانی کوردی دامەزراون. لە ساڵانی رابردووش دا ژمارەکە زۆر کەم بووە، سەرەڕای دەستپێکردنی پڕۆسەی ئاشتی.
بەگوێرەی ڕاپرسییەکی ناوەندی سۆسیۆ پۆلەتیک، 97.79%ی کورد لە باکووری کوردستان و تورکیا داوای خوێندن بە زمانی کوردی دەکەن. بەڵام لە هەمان کات دا، تەنیا 45.5%یان ئاگادارن، کە وانەی بژاردەی کوردی بوونی هەیە.