بەپێی نوێترین ئامارەکانی سەرژمێری و وەبەرهێنان، هەرێمی کوردستان خاوەنی زیاتر لە 2 ملیۆن یەکەی نیشتەجێبوونە، بەڵام بەهۆی زۆریی پڕۆژەکانەوە زیاتر لە 400 هەزار یەکەی بەتاڵ هەن و زۆربەی پڕۆژە نوێیەکانیش لە شووقە پێکهاتوون.

چڕی و شێوازی دروستکردنی یەکەکان

ئامانج جەلال، بەڕێوەبەری وەبەرهێنانی سلێمانی ڕایگەیاند، لە ئێستادا 80%ی یەکەکانی نیشتەجێبوون لە هەرێمی کوردستان لە شووقە پێکهاتوون و تەنیا 20%یان خانوو و ڤێلان. ئاماژەی بەوەش کرد کە لە ڕووی سوودوەرگرتن لە زەوی، لە یەک دۆنمدا دەتوانرێت 190 بۆ 200 شووقە دروست بکرێت، لە کاتێکدا هەمان ڕووبەر تەنیا جێگەی 15 بۆ 20 خانوو دەبێتەوە. ئەم سیاسەتە بە ئامانجی پاراستنی زەوی و کەمکردنەوەی بەکارهێنانی ڕووبەرەکان پەیڕەو دەکرێت.

جیاوازی خواست و نرخ لە ناوچە جیاوازەکان

خواستی هاونیشتمانیان بۆ نیشتەجێبوون لە ناوچەیەکەوە بۆ ناوچەیەکی دیکە دەگۆڕێت؛ لە پارێزگاکانی هەولێر، سلێمانی و دهۆک خواست لەسەر کڕینی شووقە زیاترە، بەڵام لە گەرمیان، ڕاپەڕین، سۆران و کەرکوک کڕینی شووقە سنووردارە. نرخەکانیش جیاوازن، بە جۆرێک تێکڕای نرخی یەک مەتر لەنێوان 400 بۆ 800 دۆلاردایە و لە هەندێک ڤێلادا دەگاتە 1,000 دۆلار، هەروەها نرخی ڤێلاکان لەنێوان 250 هەزار دۆلار بۆ 1 ملیۆن دۆلار دایە.

ئامارەکانی وەبەرهێنان و سەرمایەی پڕۆژەکان

لە ماوەی 19 ساڵی ڕابردوودا (لە 2006 تاوەکو تەمموزی 2025)، 366 پڕۆژەی نیشتەجێبوون بە سەرمایەی 33 ملیار و 488 ملیۆن دۆلار مۆڵەتی وەبەرهێنانیان وەرگرتووە. تەنیا لە نێوان ساڵانی 2019 بۆ 2024، نزیکەی 60 پڕۆژەی نوێی نیشتەجێبوون مۆڵەتیان پێدراوە، ئەمەش وایکردووە خستنەڕووی یەکەکان لە بازاڕدا زۆر بێت، لە کاتێکدا خواست لەسەریان سنووردار بووەتەوە.

داتاکانی سەرژمێری و یەکە زیادەکان

بەپێی ئەنجامەکانی سەرژمێری ساڵی 2024، دانیشتووانی هەرێمی کوردستان 6 ملیۆن و 370 هەزار و 688 کەسن و خاوەنی 2 ملیۆن و 28 هەزار و 937 یەکەی نیشتەجێبوونن، ئەمەش واتا هەر 3 کەسێک یەکەیەکی بەردەکەوێت. بەوپێیەی ژمارەی خێزانەکان 1 ملیۆن و 379 هەزار و 163 خێزانە، نزیکەی 649 هەزار و 774 یەکەی زیادە هەیە. ئەگەر 200 هەزار خێزانی کرێنشینیش هەبن، هێشتا 449 هەزار و 774 یەکەی نیشتەجێبوونی بەتاڵ لە هەرێمدا هەن، جیا لەوەی زیاتر لە 100 هەزار یەکەی دیکەش لە قۆناغی دروستکردن دان.

ڕاگرتنی مۆڵەتە نوێیەکان و ڕێکخستنەوەی کەرتی نیشتەجێبوون

دەستەی وەبەرهێنانی هەرێمی کوردستان لە 19ی شوباتی 2024 بڕیاریدا مۆڵەتی نوێی وەبەرهێنان لە کەرتی نیشتەجێبوون ڕابگرێت. ئەم بڕیارە بە مەبەستی ڕێکخستنەوەی کەرتەکە و گۆڕینی ئاڕاستەی پڕۆژەکانە بۆ سوودمەندبوونی کەمدەرامەتان و کرێنشینان. بەڵام ئەم بڕیارە مۆڵەتەکانی شارەوانی لەسەر زەوی تاپۆ ناگرێتەوە و تەنیا ئەو پڕۆژانە دەگرێتەوە کە لە ڕێگەی دەستەی وەبەرهێنانەوە مۆڵەت وەردەگرن.