پاش 13 شەوی لەسەریەک لە هێرشی بەردەوام، ئەمریکا پشوویەکی کاتی بە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی دا، بەڵام جەنگەکە بەرەو دەریای سوور و خەزەر پەرەی سەندووە و حوسییەکان وێستگە نەوتییەکانی سعوودیەیان کردووەتە ئامانج.

ڕاگرتنی هێرشەکانی ئەمریکا و نیگەرانییەکانی واشنتن

سوپای ئەمریکا ڕایگەیاندووە گەمارۆی دەریایی بۆ سەر ئێران بەردەوامە، بەڵام زنجیرە هێرشە ئاسمانییەکانی 13 شەوی ڕابردووی ڕاگرتووە. ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز ئاشکرای کردووە، دۆناڵد ترەمپ بڕیاریداوە لە پلانی زیادکردنی هێرشەکان پاشەکشە بکات. ئەم بڕیارە دوای ئەوە دێت کە جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆک و جەنەڕاڵ دان کەین، سەرۆکی ئەرکانی سوپا، نیگەرانیی خۆیان لە کەمبوونەوەی کۆگای تەقەمەنییەکانی ئەمریکا بە ترەمپ گەیاندووە.

هێرشی حوسییەکان بۆ سەر نەوتی سعوودیە

سەرەڕای ئارامیی کەنداو، حوسییەکانی یەمەن کە لەلایەن ئێرانەوە پشتیوانی دەکرێن، هێرشیان کردە سەر دامەزراوەکانی کۆمپانیای ئارامکۆی سعوودیە لە شارەکانی جیزان و یەنبووع. پاڵاوگەی جیزان کە توانای پاڵاوتنی ڕۆژانە 400,000 بەرمیل نەوتی هەیە، کراوەتە ئامانج. شاری یەنبووع لە کەناراوەکانی دەریای سوور کە ڕێڕەوێکی ستراتیژییە بۆ گواستنەوەی نەوتی سعوودیە و دوورکەوتنەوە لە گەرووی هورمز، دوو مووشەکی ئاراستە کراوە بەڵام تێکشکێنراون.

بەرەی دەریای خەزەر و تۆمەتبارکردنی ئۆکرانیا

وەزارەتی دەرەوەی ئێران وڵاتی ئۆکرانیای تۆمەتبار کرد بە هێرشکردنە سەر کەشتییەکی بازرگانیی ئێرانی لە دەریای خەزەر (قەزوین)، کە بەهۆیەوە دەریاوانێک کوژراوە و یەکێکی تر بریندار بووە. تاران کاربەڕێکەری باڵیۆزخانەی ئۆکرانیای بانگهێشت کردووە بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی. ئەم تۆمەتە هاوکاتە لەگەڵ لێدوانەکانی ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی، سەرۆکی ئۆکرانیا، کە ڕایگەیاندووە ڕووسیا زانیاریی سەتەلایتی دەداتە ئێران بۆ ئاراستەکردنی هێرشەکانی لە ناوچەکەدا.

تێکچوونی ئاگربەست و هەڕەشەی جەنگی ناوخۆ لە یەمەن

ئاگربەستی ساڵی 2022ی یەمەن بە تەواوی تێکشکا و هەردوولا هێزەکانیان لەسەر هێڵەکانی پێشەوەی جەنگ کۆکردووەتەوە. هێزی ئاسمانیی حکومەتی یەمەن (بە پشتیوانی سعوودیە) هێرشی کردووەتە سەر پێگەکانی حوسییەکان لە ماریب و ئەلجەوف. عەبدولمەلیک حوسی، ڕێبەری گرووپەکە، ڕایگەیاندووە کە تەواوی دامەزراوە نەوتییەکانی سعوودیە دەبنە ئامانجی هێرشەکانی ئەوان.

ستراتیژی دیپلۆماسی و فشارە سەربازییەکان

بەرپرسێکی باڵا لە ئیدارەی ترەمپ ڕایگەیاندووە، سەرۆک هەمیشە خوازیاری دیپلۆماسییە، بەڵام ویستوویەتی لە ڕێگەی هێرشەکانەوە فشار بخاتە سەر تاران تاوەکو بە جدی بێنە سەر مێزی گفتوگۆ. لە واشنتن نیگەرانی هەیە کە فراوانبوونی ململانێکان کاریگەریی خراپ لەسەر دابینکردنی وزە و ئابووریی جیهان دابنێت و هاوپەیمانەکانی کەنداو لە ئەمریکا دوور بخاتەوە.