نەتەوەیەکگرتووەکان: ڤایرۆسی ئیبۆلا لە کۆنتڕۆڵ دەرچووە
پووختەی هەواڵەکە:
- نەتەوەیەکگرتووەکان ڕایگەیاند ڤایرۆسی ئیبۆلا لە کۆنگۆ لە کۆنتڕۆڵ دەرچووە.
- لە هەر 30 خولەکێکدا کەسێک بەهۆی ئەم ڤایرۆسەوە گیانلەدەستدەدات.
- تەنیا لەمساڵدا زیاتر لە 2200 کەس بەهۆی پەتاکەوە لە ئەفریقا مردوون.
- پتر لە 350 ملیۆن دۆلار بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم ڤایرۆسە لەسەر ئاستی جیهان دابینکراوە.
ڤایرۆسی ئیبۆلا لە کۆماری کۆنگۆ گەیشتووەتە قۆناغی "تەقینەوەی بێ کۆنتڕۆڵ" و هەر 30 خولەک جارێک قوربانییەک دەکوژێت. ئەم شەپۆلە بە خێراییەکی سەرسوڕهێنەر تەشەنەی سەندووە و مەترسی هەیە ببێتە کوشندەترین کارەساتی تەندروستی لەو کاتەوەی ڤایرۆسەکە لە ساڵی 1976دا بۆ یەکەمجار دەرکەوتووە.
ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان سەبارەت بە مەترسییەکان ڕایگەیاند:
- ڤایرۆسەکە لە توانای ڕووبەڕووبوونەوەی تیمە تەندروستییەکان بەهێزتر بووە و مەترسی جیهانی دروستکردووە.
- تەنیا لەمساڵدا لە کۆی 4500 تووشبوو، 2200 کەسیان گیانیان لەدەستداوە کە ڕێژەیەکی زۆر بەرزە.
- پێویستە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە خێرایی هاوکارییەکان زیاد بکات بۆ ڕێگری لە بڵاوبوونەوەی زیاتر بۆ وڵاتانی دراوسێ.
- سندوقی فریاگوزاری نەتەوەیەکگرتووەکان 54.5 ملیۆن دۆلاری بۆ پێنج وڵاتی ئەفریقا تەرخان کردووە.
دۆخی هاوکارییە داراییەکان و ڕێکارەکان:
لە سەرانسەری جیهاندا بڕی 300 ملیۆن دۆلار بۆ بەرەنگاربوونەوەی پەتاکە کۆکراوەتەوە، بەڵام بەهۆی نەبوونی ڤاکسین و چارەسەری بنەڕەتی، پڕۆسەی کۆنتڕۆڵکردنەکە ڕووبەڕووی ئاستەنگی گەورە بووەتەوە. نەتەوەیەکگرتووەکان جەخت دەکاتەوە کە نابێت ڕێگە بدرێت ڤایرۆسەکە بەسەر تواناکانی مرۆڤدا سەربکەوێت، چونکە ڕێژەی مردن لەم شەپۆلەدا گەیشتووەتە نزیکەی 50%ی کۆی تووشبووان.
پاشخان و مێژووی بڵاوبوونەوەی ئیبۆلا:
لە ماوەی 50 ساڵی ڕابردوودا، ئیبۆلا بووەتە هۆی گیانلەدەستدانی 15000 کەس لە سەرتاسەری جیهاندا و ئەمەی ئێستا 17یەمین شەپۆلی بڵاوبوونەوەیەتی. کوشندەترین قۆناغی ئەم ڤایرۆسە لە نێوان ساڵانی 2018 تاوەکو 2020 بوو کە تێیدا 2300 کەس گیانیان لەدەستدا. ئەم شەپۆلە نوێیەی ئێستا بەهۆی خێرایی تەشەنەسەندنی و نەبوونی ئامرازی بەرگری، وەک هەڕەشەیەکی جدی بۆ سەر ئاسایشی تەندروستی جیهان دەبینرێت.
زانیاری زیاتر بۆ تۆ
تەندروستیی جیهانی و ئەفریقا، داوای هەماهەنگیی بەپەلەی بەرەنگاربوونەوەی ئیبۆلا دەکەن
تەندروستیی کەنەدا جۆرێکی ڤاکسینی ئیبۆلا تاقی دەکاتەوە
ژمارەی تووشبووانی ئیبۆلا لە کۆماری کۆنگۆی دیمۆکرات گەیشتە 1307 کەس
تەندروستیی جیهانی: هەنگاوی بەپەلە بنرێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئیبۆلا
2 کاتژمێر پێش ئێستا