حوسییەکان لە بزووتنەوەیەکی مەزهەبییەوە بۆ دەسەڵاتداری سەرەکیی یەمەن

کەناڵ8 1 کاتژمێر پێش ئێستا
ژمارەیەک چەکداری ئەنساروڵای حوسییەکان لە شاری سەنعای یەمەن. فۆتۆ: AFP
ژمارەیەک چەکداری ئەنساروڵای حوسییەکان لە شاری سەنعای یەمەن. فۆتۆ: AFP

پووختەی هەواڵەکە

  • بزووتنەوەی ئەنساروڵا یان حوسییەکان لە هەناوی ململانێی چەکداری لەگەڵ حکومەتی ناوەندی یەمەن سەریهەڵداوە و ڕیشەی مەزهەبییان دەگەڕێتەوە بۆ مەزهەبی زەیدی.
  • حوسییەکان لە ساڵی 2014ـەوە کۆنترۆڵی سەنعای پایتەخت و زۆرینەی ناوچەکانی باکووریان کردووە کە 60% بۆ 65%ـی دانیشتووانی یەمەنی تێدا دەژیت.
  • ململانێی سەربازیی یەمەن چەندین لایەنی ناوخۆیی و هەرێمیی وەک سعودیە، ئیمارات، حکومەتی دانپێدانراو و ئەنجوومەنی ڕاگواستنی لەخۆگرتووە.

بزووتنەوەی ئەنساروڵای حوسییەکان کە سەرەتا وەک ڕێکخراوێکی کۆمەڵایەتی دەرکەوت، توانیویەتی دەسەڵاتی خۆی بەسەر پایتەخت و ناوچە ستراتیژییەکانی یەمەندا بسەپێنێت و ببێتە لایەنێکی سەرەکی لە ململانێ و جەنگە هەرێمییەکاندا.


مێژووی دروستبوون و گەشەسەندنی حوسییەکان

  • مەزهەبی زەیدی کە حوسییەکان پەیڕەوی دەکەن ڕیشەی مێژوویی دەگەڕێتەوە بۆ شۆڕشی زەیدی کوڕی عەلی لە کوفە دژ بە دەسەڵاتی ئەمەوییەکان.
  • یەکەم جووڵانەوەی ڕێکخراوەیی زەیدییەکان لە نەوەدەکانی سەدەی ڕابردوو بە ناوی گەنجانی بڕوادار دروستبوو کە 35% بۆ 40%ـی دانیشتووانی یەمەن پێکدەهێنن.
  • لە ساڵی 2004 ڕێکخراوەکە بوو بە هێزێکی چەکدار و حسێن حوسی سەرکردەیان کوژرا و عەبدولمەلیک حوسی برا شوێنی گرتەوە.
  • دوای بەشداری لە خۆپیشاندانەکانی 2011 و ڕووخانی عەلی عەبدوڵا ساڵح لە 2012، پێگەی حوسییەکان بەهێزتر بوو.
  • لە ساڵی 2014 حوسییەکان سەنعای پایتەختیان کۆنترۆڵ کرد و لە 2015 زۆرهۆییان بەسەر عەبدڕەبە هادی سەرۆکی وڵاتدا سەپاند.
  • عەلی عەبدوڵا ساڵح لە کانوونی یەکەمی 2017 لەلایەن حوسییەکانەوە کوژرا دوای ئەوەی هاوپەیمانێتییەکەیانی هەڵوەشاندەوە.
  • حوسییەکان لە جەنگی غەززە پشتیوانی خۆیان بۆ حەماس ڕاگەیاند و لە 28ـی ئازاری 2023 بە فەرمی چوونە ناو جەنگەکەوە.

لایەنە ڕکابەرەکان و هێزە بەشدارەکانی ململانێی یەمەن

سعودیە لە ساڵی 2015ـەوە هاوپەیمانێتییەکی سەربازیی ڕاگەیاندووە بۆ ڕێگریکردن لە هەژموونی حوسییەکان، هەروەها حکومەتی دانپێدانراوی نێودەوڵەتی بە سەرۆکایەتی ڕەشاد عەلێمی لە شارۆچکەی عەدەن جێگیر بووە. لەلایەکی دیکەوە هێزەکانی بەرەنگاربوونەوەی نیشتمانی بە سەرکردایەتی تارق ساڵح و ئەنجوومەنی ڕاگواستنی باشوور لەلایەن ئیماراتەوە پشتیوانی دەکرێن، هاوكات حیزبی ئیسڵاحی سوونی لە پارێزگای مەئرەب بەشێکە لە حکومەتی دانپێدانراو.

زانیاریی زیاتر لەسەر بابەتەکە

بزووتنەوەی ئەنساروڵا کە بە حوسییەکان ناسراون لە یاخیبوونێکی ناوچەییەوە لە پارێزگای سەعدە گۆڕدرا بۆ هێزێکی چەکداری باڵادەست لە یەمەن. هەروەها هاوپەیمانی عەرەبی بە سەرۆکایەتی سعودیە، ئێران تۆمەتبار دەکات بە پشتیوانیکردنی سەربازی و دارایی حوسییەکان، لە بەرامبەردا حوسییەکان بە هێرشی مووشەکی و درۆنی بۆ سەر ئامانجە دەرەکییەکان توانای سەربازی خۆیان پێشاندان داوە.

زانیاریی زیاتر بۆ تۆ

حوسییەکان کۆنتڕۆڵکردنى دوورگەیەکى گەرووى بابولمەندەبیان ڕاگەیاند

ترەمپ داوایەکى شازادەى سعودیە بۆ هێرشکردنە سەر حوسییەکان ڕەتدەکاتەوە

یەمەن و سعودیە ڕووبەڕووی شەپۆلێک لە هێرشی حوسییەکان دەبنەوە

مەترسی و کاریگەرییەکانی داخستنی گەرووی بابولمەندەب لەسەر ئابووریی جیهان

کەناڵ8

1 کاتژمێر پێش ئێستا