هۆشداریی توند لە نەتەوەیەکگرتووەکان؛ جیهان سنووری 1.5 پلەی تێپەڕاند
پووختەی هەواڵەکە:
- سەرکردەکانی جیهان لە نیویۆرک بۆ تاوتوێکردنی کاریگەرییە مەترسیدارەکانی گۆڕانی کەشوهەوا کۆبوونەوە.
- سکرتێری گشتیی نەتەوەیەکگرتووەکان ڕایگەیاند پلەی گەرمای زەوی سنووری 1.5 پلەی سەدیی تێپەڕاندووە.
- نێردەی تایبەتی نەتەوەیەکگرتووەکان هۆشداریدا لەوەی هیچ شوێنێکی جیهان لە کارەساتە ژینگەییەکان پارێزراو نییە.
- لوتکەکە داوای وەبەرهێنانی زیاتر لە وزەی پاک و زیادکردنی دارایی کەشوهەوا دەکات.
لە میانی کۆبوونەوەی باڵای سەرکردەکانی جیهان لە نیویۆرک، نەتەوەیەکگرتووەکان هۆشداری لە تێپەڕاندنی ئاستی مەترسیداری گەرمبوونی زەوی داوە. ئەم کۆبوونەوەیە لە کاتێکدا بەڕێوەدەچێت کە نادڵنیایی لەبارەی ئاسایشی وزە و ئابووریی جیهانی زیادی کردووە و دیاردەی "ئیل نینۆ"ش خێرایی کارەساتە سروشتییەکانی زیاتر کردووە، ئەمەش بڕیاربەدەستانی خستووەتە بەردەم ناچاریی گرتنەبەری ڕێکاری دەستبەجێ.
هۆشدارییەکانی ئەنتۆنیۆ گوتێرێس و ڕاگەیێنراوی فەرمیی نەتەوەیەکگرتووەکان:
- ئەنتۆنیۆ گوتێرێس، سکرتێری گشتیی نەتەوەیەکگرتووەکان ڕایگەیاند بەپێی بەڵگە زانستییەکان، زەوی سنووری 1.5 پلەی سەدیی لە گەرمبووندا تێپەڕاندووە.
- سکرتێری گشتی هۆشداریدا کە دیاردەی "ئیل نینۆ" لێکەوتەکانی گۆڕانی کەشوهەوای خێراتر کردووە و دۆخی جیهانی بەرەو خراپتر بردووە.
- گوتێرێس جەختی کردەوە دەبێت وڵاتان وەڵامی دەستبەجێیان بۆ دادپەروەریی کەشوهەوا هەبێت لە کەمکردنەوەی کاریگەرییەکان، خۆگونجاندن و دابینکردنی دارایی پێویست.
- لە کۆبوونەوەکەدا داوا کرا هەنگاوەکان بۆ بەکارهێنانی وزەی پاک وەک جێگرەوەیەکی بنەڕەتی خێراتر بکرێن تاوەکو کاتی زیاتر بەفیڕۆ نەڕوات.
- ڕاگەیێنراوەکە جەختی لەسەر هەماهەنگیی نێودەوڵەتی لەنێوان حکومەتەکان، کەرتی دارایی و کۆمەڵگەی مەدەنی کردەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییەکان.
دیدگای نێردەی تایبەتی نەتەوەیەکگرتووەکان و پەرەپێدانی ژێرخانی وزە:
لە بەرامبەردا، مایکڵ بڵومبێرگ، نێردەی تایبەتی سکرتێری گشتیی نەتەوەیەکگرتووەکان هۆشداریی دا لەوەی هیچ ناوچەیەکی جیهان لە کاریگەرییەکانی گۆڕانی کەشوهەوا بە سەلامەتی نەماوەتەوە و کارەساتەکان بەردەوامن. ناوبراو داوای لە دەوڵەتان کرد قەبارەی وەبەرهێنان بۆ پاراستنی خەڵک و بەهێزکردنی توانای بەرگریی کۆمەڵگەکان زیاد بکەن، هاوکات ئاماژەی بەوە کرد کە پشتبەستن بە هەماهەنگیی 10 ساڵی ڕابردووی نێوان کەرتی بازرگانی و حکومەتەکان پێویستە بەردەوام بێت بۆ پاڵپشتیکردنی تەواوەتی لە کەرتی وزەی پاک.
بە گوێرەی ڕێککەوتننامەی کەشوهەوای پاریس لە ساڵی 2015، کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی ئامانجی ئەوە بوو ڕێگری لە بەرزبوونەوەی پلەی گەرمای زەوی بە زیاتر لە 1.5 پلەی سەدی بەراورد بە سەردەمی پێش پیشەسازی بکات، چونکە بەزاندنی ئەم سنوورە کارەساتی ژینگەیی لەوانەش بەرزبوونەوەی ئاستی ئاوی دەریاکان و وشکەساڵیی بەرفراوانی لێدەکەوێتەوە.
ئەم کۆبوونەوەیە کە لە 23ـی ئەیلوولی 2026 لە نیویۆرک بەڕێوەچوو، هاوکاتە لەگەڵ داواکاریی بەردەوامی وڵاتانی تازەپێگەیشتوو بۆ پێدانی هاوکاریی دارایی لەلایەن وڵاتە پیشەسازییە گەورەکانەوە، بە مەبەستی ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو زیانە ئابووری و مرۆییانەی کە بەهۆی قەیرانی کەشوهەواوە ڕووبەڕوویان دەبێتەوە.
زانیاری زیاتر بۆ تۆ:
سەهۆڵبەندانەکانی گرینلاند بەهۆی گۆڕانی کەشوهەواوە چوار هێندە خێراتر دەتوێنەوە
یونسێف: بەهۆی دیاردەی گۆڕانی کەشوهەوا کچان ڕووبەڕووی مەترسیی زیاتر دەبنەوە
1 کاتژمێر پێش ئێستا