کەناڵ8- سلێمانی

ڕووناکیی زۆری شەقام و بازاڕەکان تەنها خەومان تێک نادات، بەڵکو بەپێی توێژینەوەیەکی نوێ، ڕاستەوخۆ ئەگەری تووشبوون بە نەخۆشییەکانی دڵ زیاد دەکات، ئەمەش وەک "پیسبوونی ژینگە بە ڕووناکی" ناسراوە.

توێژینەوەکە چی دەڵێت؟

زانکۆی هارڤارد توێژینەوەیەکی لەسەر 450 کەسی تەندروست ئەنجامداوە و بۆیان دەرکەوتووە:

هەرچەندە ڕووناکیی دەستکردی شەوان زیاتر بێت، نیشانەکانی شڵەژان و دڵەڕاوکێ لە مێشک و دڵدا زیاتر دەبن.

ئەگەر لەگەڵ ڕووناکییەکەدا، ژاوەژاوی هاتوچۆش هەبێت، کاریگەرییە خراپەکە دوو هێندە دەبێت.

چۆن ڕووناکی زیان بە دڵ دەگەیەنێت؟

میکانیزمەکە بەم شێوەیەیە:

شڵەژانی مێشک: ڕووناکیی زۆر مێشک دەشڵەژێنێت.

کاردانەوەی بەرگری: ئەم شڵەژانە وا لە کۆئەندامی بەرگری دەکات کاردانەوەی هەبێت.

هەوکردنی خوێنبەرەکان: لە ئەنجامدا، دیواری بۆرییەکانی خوێن هەودەکەن.

جەڵتە: ئەم هەوکردنە درێژخایەنە دەبێتە هۆی ڕەقبوونی خوێنبەرەکان و زیادبوونی مەترسیی جەڵتەی دڵ و مێشک.

"پیسبوونی ژینگە بە ڕووناکی" چییە؟

ئەمە دیاردەیەکە لە شارە مۆدێرنەکاندا باوە. ڕووناکیی زۆری شەوان وا دەکات جەستەمان تێکبچێت، چونکە:

لە تاریکیدا: جەستە هۆرمۆنی "میلاتۆنین" (هۆرمۆنی خەو) دەردەدات.

لە ڕووناکیدا: جەستە هۆرمۆنی "کۆرتیزۆڵ" (هۆرمۆنی سترێس و بەئاگابوون) زیاتر دەردەدات.

ئەم تێکچوونە سووڕی سروشتیی خەوی مرۆڤ و ئاژەڵەکانیش تێکدەدات.

چۆن خۆمان بپارێزین؟

توێژەران ئامۆژگاریمان دەکەن کە لەسەر دوو ئاست خۆمان لەم مەترسییە بپارێزین:

1. لە ماڵەوە (بۆ تاکەکان):

ڕووناکیی ناوماڵ لە شەواندا کەمبکەرەوە.

ژووری نووستنەکەت بە تەواوی تاریک بکە.

پێش خەوتن سەیری شاشەی مۆبایل و تەلەفزیۆن مەکە.

2. لە دەرەوە (بۆ شارەکان):

کەمکردنەوەی ڕووناکیی ناپێویستی شەقام و بازاڕەکان.

بەکارهێنانی ئەو گڵۆپانەی ڕووناکییەکەیان تەنها ڕووی لە زەوییە، نەک ئاسمان.

بەکارهێنانی گڵۆپی هەستیار بە جووڵە (motion sensor) لەجیاتی ئەو گڵۆپانەی بەردەوام دادەگیرسێن.