دیاریکردنی نرخی زێڕ لە بازاڕەکانی عێراق و هەرێمی کوردستان، جیاواز لە هاوکێشە جیهانییەکان، بە پلەی یەکەم لەژێر کاریگەریی ڕاستەوخۆی نرخی دۆلارە لە بازاڕی ڕەشدا نەک نرخی فەرمیی بانکی ناوەندی. ئەم دۆخە بووەتە هۆی دروستبوونی کاریگەریی دوولایەنە لەسەر نرخەکان و گۆڕینی ڕەفتاری هاوڵاتییان لە کڕینی خشڵەوە بۆ پاشەکەوتکردنی زێڕی خاو بە مەبەستی پاراستنی سەرمایەکانیان.

لەگەڵ کردنەوەی بازاڕە داراییەکاندا نرخی هەر ئۆنسەیەک زێڕ بۆ نزمترین ئاستی لە 4 هەزار و 322 دۆلار دابەزی، پێش ئەوەی لە سنووری 4 هەزار و 350 دۆلار جێگیر ببێت. ئەم پاشەکشەیەی کانزا زەردەکە بەهۆی بەهێزبوونی پێنوێنی دۆلار و پێشبینیی بازاڕەکانە بۆ توندکردنەوەی سیاسەتی نەختینەیی لەلایەن یەدەگی فیدراڵیی ئەمریکاوە لە مانگی کانوونی یەکەمدا.

لە چەند کاتژمێری ڕابردوودا بەهای 100 دۆلاری ئەمریکی دوای بەزاندنی بەربەستی 160 هەزار دینار، بۆ خوار 158 هەزار دینار شکاوەتەوە و ڕێڕەوی بازاڕ پێچەوانە بووەتەوە. ئەم ئارامبوونەوەیە دوای زنجیرەیەک نادڵنیایی هات کە بەهۆی کەمکردنەوەی خستنەڕووی نەختینە بۆ گەشتیاران و دەنگۆی سزاکانی دوای 30ـی ئەیلوول دروست ببوو، بەڵام ئامادەکارییەکان بۆ سەردانی واشنتن هاوکێشەکەی گۆڕی.

دوای زیاتر لە سێ ساڵ و نیو لە پشتبەستن بە تەنیا ڕاکێشانی مووچە، پڕۆژەی هەژماری من بە فەرمی دەکەوێتە قۆناغی دابینکردنی قەرز و پێشینە بۆ فەرمانبەران. نووسینگەی سەرەکیی پڕۆژەکە ڕادەستکردنی دۆسیە کارگێڕییەکانی بە وەزارەتی دارایی یەکلاکردووەتەوە تاوەکو بانکە بەشداربووەکان پێش سەری ساڵ خزمەتگوزارییە دواکەوتووەکان ڕابگەیەنن. ئەم هەنگاوە بازاڕی دارایی هەرێمی کوردستان بەرەو سیستمی بێ کاش و بەکارهێنانی فراوانی ئامێرەکانی POS دەبات.

زانیارییەک کە بە کەناڵ8 گەیشتووە ئاشکرای دەکات، بێبەشکردنی مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان لە 17 جۆری پێشینەی بانکە فیدراڵییەکان، جیاکارییەکی گەورەی دارایی لەنێوان فەرمانبەرانی عێراقدا دروستکردووە. لە کاتێکدا هاووڵاتییان لە ناوەڕاست و خوارووی عێراق بە ئاسانی دەستیان بە قەرزی نیشتەجێبوون و هاوسەرگیری دەگات، مووچەخۆرانی هەرێم لەم خزمەتگوزارییانە پەراوێزخراون. نەبوونی لقی بانکەکانی ڕەشید و ڕافیدەین لە شارەکانی هەرێم وەک بەربەستی سەرەکی لەبەردەم فەرمانبەراندا ماوەتەوە.

بەگوێرەی زانیارییەک، کە بە کەناڵ8 گەیشتووە، کەیفی خۆشناو، گوتەبێژی بازاڕی دراو لە هەولێر گوتی، دۆلار بەپێی پێویست لە بازاڕەکاندا بوونی هەیە، بەڵام بەهۆی زیادبوونی خواستی بازرگانان بۆ حەواڵەکردن، نرخی 100 دۆلار گەیشتووەتە 159 هەزار و 250 دینار.