هەرێمی کوردستان داوای هەڵوەشاندنەوەی مەرجی خەرجیی کرداری دەکات

پووختەی هەواڵەکە:

شاندی هەرێمی کوردستان داوا دەکات مووچەی فەرمانبەران لە خەرجیی کرداری جیابکرێتەوە.

پشکی هەرێم بەپێی میکانیزمی خەرجیی کرداری بۆ کەمتر لە 4% دادەبەزێت.

هەرێمی کوردستان داوای بەرزکردنەوەی پشکەکەی دەکات لە 12.70% بۆ 14.14%.

جێبەجێکردنی میکانیزمی پێشوو بووەتە هۆی فەوتانی شەش مووچەی مووچەخۆران.

شاندی هەرێمی کوردستان لە دانوستانەکانی پڕۆژە بودجەی 2027ـی عێراق هەوڵەکانی بۆ هەڵوەشاندنەوەی بڕگەی خەرجیی کرداری (ئینفاقی فیعلی) چڕکردووەتەوە، تاوەکو ڕێگری بکرێت لە دابەزینی پشکی هەرێم لە خشتە فەرمییەکان و بەستنەوەی مووچەی فەرمانبەران بە پڕۆژەکانی پارێزگاکانی دیکەوە.

داواکاری و هەڵوێستی دارایی شاندی هەرێمی کوردستان:

پێویستە مەرجی خەرجیی کرداری لە پڕۆژە بودجەی 2027 هەڵبوەشێتەوە و مامەڵەی هەرێم هاوشێوەی پارێزگاکانی دیکە بێت.

دەبێت مووچەی مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان لە خەرجیی کرداری جیابکرێتەوە و لە تێکڕای بودجەی گشتی دابین بکرێت.

پشکی هەرێمی کوردستان لەبری 12.70% دەبێت بۆ 14.14% زیاد بکرێت بەپێی ئەنجامەکانی سەرژمێریی دانیشتووان.

بەپێی ماددەی 121ـی دەستوور، پشکی هەرێم دەبێت لەسەر بنەمای پێداویستی بێت نەک بڕی ئەو پارەیەی وەزارەتە فیدراڵییەکان خەرجی دەکەن.

میکانیزمی خەرجیی کرداری لە یاسای بودجەی عێراقدا:

لە یاسای بودجەی فیدراڵیدا، حکومەتی عێراق پشکی هەرێمی کوردستان لەسەر بنەمای خەرجیی کرداری دیاری دەکات، کە بریتییە لەو بڕە پارەیەی دوای لێدەرکردنی خەرجییە سیادی و حاکیمەکان بۆ بەکاربردن و وەبەرهێنان دەمێنێتەوە؛ بەپێی ئەم شێوازە، ئەگەر بەغداد بەهۆی دابەزینی نرخی نەوت یان کورتهێنانەوە نەتوانێت بودجەی خەمڵێنراو خەرج بکات، پشکی هەرێمی کوردستانیش بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی کەمدەبێتەوە، هاوکات خەرجییە سیادییەکانی وەک بەرگری، دەرەوە و قەرزە نێودەوڵەتییەکان تەنیا بۆ ناوەندە فیدراڵییەکان تەرخان دەکرێن.

پێشینەی کێشەکە و زیانە داراییەکانی هەرێمی کوردستان:

لە بودجەی سێ ساڵەی عێراقدا بۆ ساڵانی 2023 تاوەکو 2025، کۆی بودجەی گشتیی ساڵانە نزیکەی 200 تریلیۆن دینار بوو، بەڵام دوای دەرکردنی خەرجییە سیادییەکان تەنیا نزیکەی 60 تریلیۆن دینار بۆ خەرجیی کرداری دەمایەوە؛ ئەمەش وایکرد پشکی هەرێم کە لە خشتەکاندا زیاتر لە 16 تریلیۆن دینار بوو بۆ نزیکەی 7.6 تریلیۆن دینار دابەزێت کە دەکاتە کەمتر لە 4%ـی بودجەی عێراق، و لە ماوەی ئەو سێ ساڵەدا بووە هۆی فەوتانی شەش مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان.

زانیاری زیاتر بۆ تۆ:

دیلان غەفوور: ژمارەیەک داواکاریی هەرێمى کوردستان لە بودجەدا جێگیرکراون

بەغداد پشکی هەرێمی کوردستان لە پڕۆژە بودجەی 2027 کەمدەکاتەوە

ڕەشنووسی پڕۆژەیاسای بودجەی 2027 ڕەوانەی ئەنجوومەنی وەزیران کرا