بەگوێرەی بەدواداچوونێکی (کەناڵ 8)، لە هەرێمی کوردستان جیاوازیی مووچە لەسەر بنەمای ڕەگەز بوونی نییە، بەڵام ژنان ڕووبەڕووی جۆرێکی دیکە لە توندوتیژی دەبنەوە کە پێی دەگوترێت "توندوتیژیی ئابووری" و لە شوێنی کار و ناو خێزانەکاندا بەرۆکیان دەگرێت.

ئامارەکان چی دەڵێن؟

داتاکانی تایبەت بە هێزی کاری ژنان لە عێراق و هەرێمی کوردستان ئاستێکی نزم نیشان دەدەن:

ژمارەی ژنانی کارکەر: یەک ملیۆن ژن لە عێراق و هەرێمی کوردستان کار دەکەن.

ڕێژەی هێزی کار: ژنان تەنیا 14%ـی هێزی کار پێکدەهێنن، لەکاتێکدا ستانداردی جیهانی نابێت لە 20% کەمتر بێت.

توندوتیژی لە شوێنی کار؛ گێچەڵ و دەستبەرداربوون

پەرێز سابیر، چالاکوانی مافەکانی ژنان باس لە مەترسییەکانی سەر ژنان لە کەرتی تایبەت دەکات:

گێچەڵی سێکسی: کێشەی گەورەی بەردەم ژنانە و زۆرجار ناچار دەبن بەبێ تۆمارکردنی سکاڵا (لە ترسی خێزان و کۆمەڵگە) دەستبەرداری کارەکانیان ببن.

کاری زیاد لە توانا: کارکردنی ڕادەبەدەر و سەرووی توانای جەستەیی و کاتژمێرەکانی کارکردن، بەشێکن لە توندوتیژییەکان.

توندوتیژیی خێزانی؛ لە مەرجی هاوسەرگیریەوە بۆ دەستبەسەرداگرتنی مووچە

بەدەر لە شوێنی کار، لەناو خێزانەکانیشدا ڕێگریی ئابووری لە ژنان دەکرێت:

مەرجی هاوسەرگیری: تاوەکو ئێستا بەشێک لە پیاوان "کارنەکردن" دەکەنە مەرجی سەرەکی بۆ هاوسەرگیری لەگەڵ کچان.

دەستبەسەرداگرتنی مووچە: پیاوانی خێزان دەست بەسەر مووچەی ژنانی کارکەردا دەگرن.

سزای ئابووری: لە هەندێک حاڵەتدا پیاوان بۆ سزادانی هاوژینەکانیان، خەرجیی ڕۆژانەیان پێ نادەن ئەگەر بە خواستی ئەوان نەجوڵێنەوە.

ڕێگەچارە

چالاکوانانی مافی ژنان جەخت دەکەنەوە کە "سەربەخۆیی ئابووری" کلیلی چارەسەرە؛ کاتێک ژن خاوەنی ئابووریی سەربەخۆی خۆی بێت، ناتوانرێت بە زۆر ملکەچی بڕیارێک بکرێت کە لە دەرەوەی خواستی خۆیەتی.