گەرچی فرێدریک نیچە وەك فەیلەسوف‌، نوسەر ‌و شاعیر ناسراوە، بەڵام ئەو خاوەنی كۆمەڵێک شاكاری موزیكی ناوازەیە. نیچە پەیوەندییەكی زۆر قوڵی لەگەڵ موزیكدا هەبوو، ئەم پەیوەندییە بۆ ساڵی 1853 تەمەنی 10 ساڵی دەگەڕێتەوە، تا ساڵی 1887 بەردەوامی پێدا.

 ئەلبانی ركوردز كە دانراوەكانی ئەوی بڵاوكردووەتەوە، لە سەر ماڵپەرەكەی نووسی بوو: "بەر لەوەی نیچە شیعر ‌و فەلسەفە بئافرێنێ، ئەو موزیكی خوڵقاندووە بە دەرمانی ڕۆحی زانیوە".
نیچە هەمیشە هەستی بەوە دەكرد، كە لە موزیكداناندا سەركەوتوو نییە، بۆیە لە كۆتایدا زیاتر ڕووە‌و بواری فەلسەفە ئاراستەی گۆڕی، چونكە ئەو پرسیارانەی لە ئاوەزیدا خولی دەخوارد نەیدەتوانی لە زمانی موزیكدا جێی بكاتەوە ‌و ئەوانی دی تێی بگەن، تەنانەت تا لە ژیاندا بوو، كەس لەزمانی فەلسەفەكەی ‌و زمانی موزیكەكەشی نەگەیشتن.

 نیچە بە ئومێدی ئەو خەونەی كە لە موزیكدا هەیبوو، هاوڕێیەتیەكی زۆر بەهێزی (ڤاگنەر)ـدا دروست كرد، هەر بۆیە بەرگی یەکەمی (کەیسی ڤاگنەر)ـدا باس لەو ساتە زێڕینانە دەكات، كە ژیان بەخت و دەرفەتی پێداوە لەگەڵ (ڤاگنەر)ی هاوڕێیدا پێکەوە لە باس لە فەلسەفە‌ و موزیك بكەن.

نیچە بە دۆزینەوەی ئەو هاوڕێیەی وایدەزانی ئیدی ئەو لە جێی نیچە خەونە پڕ ئەندێشە قوڵەكانی لە موزیکدا دێنێتە دی.
دۆزینەوەی سمبول ‌و ئەندێشەی قوڵ‌ و فەلسەفە، لە دانراوە موزیكیەكانی (ڤاگنەر)ـدا، ئەو هاوڕێیەتی زیاتر بەهێز دەكات، بەڵام ئەم هاوڕێیەتی لە نیوەڕێدا كۆتایی دێت‌ و دەگۆڕێت بۆ رق ‌و كینەیەكی دوژمنكارانە. كە ئەویش دوای ئەوەی دێت، كە نیچە بە تەواوەتی لە خودی ڤاگنەر ‌و موزیكی ڤاگنەر بیری ڤاگنەر ‌و ڤاگنەریزم بێ ئومێد دەبێت، بەڕادەیەك بە سێ نامیلكە ئەم ڕق ‌و كینەیە دەڕژێت سەبارەت بە ڤاگنەر دەنوسێت:
"هونەرمەندی ئاستنزم ئەمە گوزارشتەكەیە. لێرەوە گاڵتەو گەپەكە كۆتایی دێت؟ نەخێر، من ناتوانم هەر وەك شایەتحاڵێكی بێ لایەن لێرەدا بوەستم، لە كاتێكدا دەبینم ئەم ئاستنزمە دێت كار بۆ وێرانكردنی تەندروستیمان دەكات، لە سەر ‌و ئەمەشەوە كار بۆ وێرانكردنی موزیك دەكات. ئەرێ لە راستیدا ڤاگنەر لەبنەچەدا مرۆڤە؟ ناكرێت هەر خۆی نەخۆشی بێت؟ چونكە كارێكی وا دەكات، دەست بۆ هەرچی دەبات خراپی دەكات، ڤاگنەر موزیكی توشی نەخۆشییەكی كوشندە كردووە".

بەشێک لە مێژوونووسانی موزیک و فەلسفە ئەم ڕقە توندەی بەرامبەر ڤاگنەر بۆ بێئومێد بوونی لە کۆزمای ژنی ڤاگنەر دەگەڕێتەوە".

 بەڵگە بۆ ئەم لایەنە ئەوەیە، کە (نیتچە) لە ساڵی 1836 دا پارچە موزیکێک بۆ ئامێری ڤایۆلین ‌و پیانۆ، لە ژێر ناوی (Sylvesternacht) واتە شەوی سەری ساڵی نوێ نوسیوە. بەپێی سەرچاوە مێژوویەكان، ئاماژە بەوەدەكرێت، كە نیچە لە هەستێكی خۆشەویستی تایبەتی بۆ (كۆزما) هاوسەری ڤاگنەرەوە، ئەم كارەی بۆ ئەو نوسیوە، بەڵام كاتێك كە كارەی پێشكەش دەكات، تا سەرنجی ڕابكێشێت ‌و پێی بڵێ: "من لەیەك كاتدا فەیلەسوف ‌و موزیكدانەرم". بەڵام نیچە پێچەوانەكەی دەبینێت ‌و کۆزیما هیچ گرنگی بە كارەكەی نادات، بەم کاردانەوەیە نیچە بە تەواوەتی لە موزیک و جارێکی دیکەش لە عەشق بێئومێد دەبێت، ئەشێت هەر ئەمە ئەو هۆكار ‌و ڕوداوانە بوبێت، كە نیچە تا كۆتایی تەمەنی "ڕقێكی سەیری بەرامبەر ژن هەبووبێت"، هەر ئەم عەشقە ناكامەی هۆكاری ئەو ڕق ‌و كینەیەی كە بۆ خودی ڤاگنەریش بوبێت. دواجاریش هۆکاری ئەم هەموو ناکامییە لە موزیک، فەلسەفە، عەشقدا هۆکار گەلێک بووبێت، کە کۆتا ساڵەکانی تەمەنی لە نێو نەخۆشخانەی دەروونیدا بەسەربەرێت.