پاش سەردانێکی نهێنیی سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل بۆ کۆشکی سپی، دۆناڵد ترەمپ بڕیاری هەڵگیرسانی جەنگی دژی ئێرانی دا، ئەمەش بووە هۆی دروستبوونی دابەشکاری و مشتومڕی قووڵ لە ناو بازنەی بڕیاربەدەستانی ئیدارەی ئەمریکادا.

سەردانە نهێنییەکەی نەتەنیاهوو بۆ کۆشکی سپی

لە 11ـی شوباتی 2026، بنیامین نەتەنیاهوو، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل بە شێوەیەکی نهێنی گەیشتە کۆشکی سپی. بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی نیویۆرک تایمز، نەتەنیاهوو لە ژووری ئۆپەراسیۆنەکاندا پڕۆژەیەکی گشتگیری پێشکەش بە دۆناڵد ترەمپ کرد بۆ گۆڕینی حکومەتی ئێران. ئەم پڕۆژەیە بووە بنەمای دەستپێکردنی یەکێک لە گەورەترین ململانێ سەربازییەکانی سەدەی نوێ.

نەیارێتیی جەی دی ڤانس بۆ هەڵگیرسانی جەنگ

جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا، توندترین نەیاری دەستپێکردنی جەنگ بوو. ڤانس هۆشداری دا کە ئەم هەنگاوە دەبێتە "بارگرانییەکی گەورە" و خەرجییەکی خەیاڵیی لێ دەکەوێتەوە. یەکێک لە نیگەرانییە سەرەکییەکانی ڤانس ئەوە بوو کە داخستنی گەرووی هورمز نرخەکانی بەنزین لە ئەمریکا بەرز دەکاتەوە، ئەمەش زیانێکی گەورە بە پێگەی سیاسیی ترەمپ دەگەیەنێت پێش هەڵبژاردنەکانی تشرینی دووەمی ئەمساڵ. ڤانس جەختی کردەوە کە ئەم جەنگە "خیانەتە لەو دەنگدەرانەی دژی جەنگی نوێ بوون".

مارکۆ ڕوبیۆ؛ گۆڕینی دەسەڵات بە "پڕوپووچ" دەزانێت

مارکۆ ڕوبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، هەڵوێستێکی ناوەندی هەبوو. ئەو پلانەکانی نەتەنیاهووی بۆ "گۆڕینی دەسەڵاتی ئێران" بە "پڕوپووچ" ناوبرد و دژی ئەوە بوو ئەمریکا خۆی بخاتە ناو یاریی ڕاپەڕینی ناوخۆیی ئێرانەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، ڕوبیۆ پشتیوانی لە لێدانی بنکە ئەتۆمی و مووشەکییەکان دەکرد، چونکە پێیوابوو ئێران بە دانوستان دەستبەرداری چەکی ئەتۆمی نابێت. دوای بڕیاری جەنگ، ڕوبیۆ بووە دەنگی سەرەکی بۆ گەیاندنی پاساوە یاساییەکانی ئەمریکا بە جیهان.

پیت هێگسێت؛ لایەنگری گورزی سەربازیی خێرا

وەزیری جەنگی ئەمریکا، پیت هێگسێت ، گەورەترین پاڵپشتیکاری جەنگ بوو. ئەو پێیوابوو باڵادەستیی ئاسمانیی ئەمریکا دەتوانێت لە ماوەیەکی زۆر کورتدا سوپای ئێران ئیفلیج بکات. پیت هێگسێت جەختی دەکردەوە کە "دەبێت هەر ئێستا کارەکە تەواو بکرێت" و پشتگیری تەواوی لە داواکارییەکانی ئیسرائیل دەکرد بۆ لێدانی سەرکردایەتیی باڵای ئێران و لەناوبردنی ژێرخانە سەربازییەکانی تاران لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا.

هۆشدارییەکانی CIA لەبارەی تونێلە قووڵەکان

جۆن ڕاتکلیف، بەڕێوەبەری دەزگای هەواڵگریی ناوەندی (CIA)، هۆشداری دا کە ڕووخاندنی حکومەت لە ڕێگەی بۆردومانەوە کارێکی "گاڵتەجاڕانەیە". ڕاتکلیف زانیاریی وردی دایە ترەمپ کە ئێرانییەکان مووشەک و پڕۆژە ئەتۆمییەکانیان لە ناو تونێلی زۆر قووڵ لە ناو چیاکاندا شاردووەتەوە کە بۆمبی ئاسایی نایانگاتێ. ئەو هۆشداریشی دا کە کوشتنی سەرکردە باڵاکان ڕەنگە ببێتە هۆی هاتنەپێشەوەی کەسایەتیی زۆر توندتر.

دان کەین؛ مەترسیی خاڵیکردنەوەی کۆگاکانی چەک

ژەنراڵ دان کەین، سوپاسالاری ئەمریکا، تیشکی خستە سەر لایەنە تەکنیکییەکان و هۆشداری دا کە جەنگی ئێران کۆگاکانی چەک و تەقەمەنی ئەمریکا بە تەواوی خاڵی دەکاتەوە، بەتایبەت دوای ئەو هاوکارییە زۆرەی دراوە بە ئۆکراینا و ئیسرائیل. کەین جەختی کردەوە کە تێچووی جەنگەکە زۆر دەبێت و مەترسیی مینی دەریایی لە گەرووی هورمز دەتوانێت ئابووری جیهان پەک بخات.

سوزی وایڵز و نیگەرانی لە هەڵبژاردنەکانی نیوەی خول

سەرۆکی کارمەندانی کۆشکی سپی، سوزی وایڵز، نیگەرانییەکانی زیاتر سیاسی و ئابووری بوون. وایڵز خەمی ئەوەی بوو کە بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی پێش هەڵبژاردنەکانی نیوەی خول، ببێتە هۆی ئەوەی دیموکراتەکان کۆنتڕۆڵی کۆنگرێس بکەنەوە. هەرچەندە لە کۆتاییدا چووە ناو بەرەی پشتیوانان، بەڵام وایڵز ئەم جەنگەی وەک "قومارێکی سیاسیی گەورە" لەسەر داهاتووی سەرۆکایەتیی ترەمپ دەبینی.