هەڵاوسان لە تورکیا بەردەوامە لە بەرزبوونەوە

محەمەد عەلی 1 کاتژمێر پێش ئێستا
ئامارەکان لەبارەی هەڵاوسان لە تورکیا جیاوازییان هەیە
ئامارەکان لەبارەی هەڵاوسان لە تورکیا جیاوازییان هەیە

بەگوێرەی نوێترین ئامارە فەرمییەکانی حکومەتی تورکیا، ڕێژەی هەڵاوسان لە مانگی ئایاردا بەرزبوونەوەی زیاتری بەخۆوە بینیوە و گەیشتووەتە ئاستی 32.61%، لە کاتێکدا ناوەندە سەربەخۆکان ئاماری زۆر بەرزتر بڵاو دەکەنەوە. ئەم تەوژمە نەرێنییەی ئابووریی وڵاتەکە بۆ ئاڵۆزییە سیاسییەکانی ناوچەکە و کورتهێنانی تورکیا لە دابینکردنی وزەی ناوخۆیی دەگەڕێتەوە، سەرەڕای ئەوەی حکومەت بەڵێنی داوە تاوەکو کۆتایی ساڵی 2025 ڕێژەکە بۆ 21% دابەزێنێت.

داتا فەرمییەکان و لێکۆڵینەوە سەربەخۆکان

بەگوێرەی ئامارە فەرمییەکانی دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی تورکیا، هەڵاوسان لە وڵاتەکە لە مانگی ئایاردا لانیکەم 1.7% زیادی کردووە و بووەتە 32.61%، بەڵام زانیارییەکانی گرووپی سەربەخۆی لێکۆڵینەوە لە هەڵاوسان (ئەناگ) لەبارەی هەڵاوسان لە داتا فەرمییەکان جیاوازە و تابلۆیەکی دیکە نیشان دەدات کە 53%ـە.

کاریگەریی ئاڵۆزییە ناوچەییەکان

هاوشێوەی مانگی نیسان، لە ئایاریشدا لە تورکیا کاریگەرییە نەرێنییەکانی جەنگی نێوان ئێران و ئەمریکا و داخرانی گەرووی هورمز، لەسەر ئابووری بەگشتی و ڕێژەی هەڵاوسان بەتایبەت دەرکەوتووە.

پێشبینیی ئابووریناسان و پلەی تورکیا

تورکیا کە لە دوای ئەرجەنتین لەنێو وڵاتانی گرووپی 20دا خاوەنی بەرزترین هەڵاوسانە، لە مانگی ئایاردا هاوشێوەی نیسان دوای ساڵێک لە دابەزین، جارێکی دیکە هەڵاوسان بەردەوام بوو لە هەڵکشان. بەگوێرەی ئابووریناس و پسپۆڕانی بواری پارە و بازاڕ، چاوەڕوان دەکرا هەڵاوسان لە مانگی ئایاردا 1.65% زیاد بکات و ببێتە 32.53% بەڵام 1.71% بەرز بووەتەوە و بووەتە 32.61% کە مانگی ڕابردوو 32.37% بوو.

هۆکاری بەرزبوونەوەی هەڵاوسان

بە بڕوای ئابووریناسان هەڵکشانی هەڵاوسان بۆ سەروو ڕێژەی پێشبینیکراو، چاوەڕوانکراوە؛ چونکە تورکیا پابەندییەکی زۆری بە هاوردەکردنی نەوت لە دەرەوەی وڵاتەکەوە هەیە.

ئامارەکانی گرووپی (ئەناگ)

هاوکات گرووپی سەربەخۆی لێکۆڵینەوە لە هەڵاوسان (ئەناگ) بڵاویکردەوە هەڵاوسان لە مانگی نیساندا 2.16% زیادی کردووە و بووەتە 53.13% کە مانگی ڕابردوو 55.38% بوو.

پێشبینییەکانی بانکی ناوەندی

لە ناوەڕاستی مانگی شوباتدا فاتیح کاراهان، سەرۆکی بانکی ناوەندیی تورکیا ئاماژەی بەوە کردبوو، پێشبینی دەکەن لە کۆتایی ساڵی 2026دا ڕێژەی هەڵاوسان لە وڵاتەکە لەنێوان 15% بۆ 21%دا بێت.

پلانەکانی وەزیری دارایی بۆ داهاتوو

سەرەڕای پەیڕەوکردنی سیاسەتی تایبەت بە دابەزاندنی هەڵاوسان و گرتنەبەری چەندین ڕێکاری جیاجیا، تاوەکوو ئێستا حکومەتی تورکیا سەرکەوتوو نەبووە لەوەی ڕێژەی هەڵاوسان بگەیەنێتە ئەو ئاستەی خوازیاریەتی. مەهمەت شیمشەک، وەزیری گەنجینە و دارایی تورکیا لە سەرەتاکانی ساڵی 2025دا ئاماژەی بەوە کردبوو، نیازیانە تاوەکوو کۆتایی ئەو ساڵە واتە تاوەکوو کۆتایی 2025 هەڵاوسان بگەیەننە 21%.

محەمەد عەلی

1 کاتژمێر پێش ئێستا