بۆچی دۆلاری وردەی هەرێم دەچێت بۆ تورکیا و قەتەر؟
پڕۆسەی ئاڵوگۆڕی دراو لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستان ڕووبەڕووی چەندین ئاستەنگ بووەتەوە؛ لە کاتێکدا دۆلاری وردە لە بازاڕەکاندا کەمبووەتەوە و هەناردەی دەرەوە دەکرێت، جیاوازیی نرخی جۆرەکانی دۆلار زیانی دارایی بە هاونیشتمانییان دەگەیەنێت.
هەناردەکردنی دۆلاری وردە بۆ وڵاتانی دەرەوە
دانا مەولود، مامەڵەکارى ئاڵوگۆڕى دراو لە سلێمانى ڕایگەیاند، پارەی وردەی دۆلار لە جۆرەکانی 5، 10، 20 و 50 دۆلاری لە هەرێمی کوردستانەوە بۆ وڵاتانی تورکیا، قەتەر و ئیمارات دەڕوات. ئاماژەی بەوەش کرد کە ڕێژەیەکی زۆر کەم لەم پارە وردەیە لە ناوخۆدا ماوەتەوە و ئەوەی هەشە زیاتر بۆ مامەڵەی بازرگانان لە کاتی کڕینی کاڵا بەکاردێت.
کێشەی وەرگرتنی دۆلاری وردە لە بازاڕدا
بەپێی گوتەی ئەو مامەڵەکارە، دۆلاری وردە لە بازاڕدا بەهەمان نرخی کاغەزی 100 دۆلاری وەرناگیرێت. بۆ هەر 100 دۆلارێکی وردە، 5,000 دینار جیاوازیی نرخ هەیە ئەگەر نوێ بێت، بەڵام ئەگەر کۆن بێت و ژاکاو بێت، نرخەکەی بۆ کەمتر لە 140,000 دینار دادەبەزێت. دانا مەولود ئەوەشی خستەڕوو کە هاونیشتمانییان ئامادە نین دۆلاری وردە وەربگرن و ئەمەش وایکردووە مامەڵەکارانیش بە هەمان نرخ وەری نەگرنەوە.
جیاوازیی نرخی دۆلاری شین، سپی و شۆراوە
لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستان، جیاوازیی نرخی نێوان 100 دۆلاری "سپی" و 100 دۆلاری "شین" بۆ 1,000 دینار کەمبووەتەوە، بەمەرجێک دۆلارەکان ژاکاو، شۆراوە و کۆن نەبن. دانا مەولود ئاشکرای کرد کە 100 دۆلاری شۆراوە لە بازاڕدا تەنیا 100,000 دینار دەکات، هەروەها 100 دۆلاری سپیی ژاکاو نرخەکەی لە نێوان 140,000 بۆ 145,000 دیناردایە، کە ئەوەش بەپێی ئاستی تێکچوونی پارەکە دەگۆڕێت.
کۆمیسیۆنی بەنزینخانەکان و ڕێنماییە ئەمنییەکان
سەبارەت بەوەی بەنزینخانەکان و مارکێتەکان بە نرخێکی کەمتر دۆلار لە هاونیشتمانییان وەردەگرن، دانا مەولود ڕوونی کردەوە کە ئەوان وەک "دراوێکی بیانی" مامەڵەی لەگەڵ دەکەن و ئازادن چەند کۆمیسیۆن و قازانج دەخەنە سەر نرخەکەی. داواشی لە هاونیشتمانییان کرد بۆ ئەوەی زیانی داراییان پێنەگات، دۆلارەکانیان لە بازاڕی دراو بگۆڕنەوە. هاوکات ئاسایش ڕێنمایی دەرکردووە کە بۆ هەر 10,000 دۆلارێک، دەبێت 8,000 دۆلاری شین و 2,000 دۆلاری سپی بێت.
هەڵوێستی وەزارەتی دارایی لەسەر کێشەی دراو
بەرپرسێکی وەزارەتی دارایی و ئابووریی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، مامەڵەکردن بە دۆلار و جیاوازیی نرخەکان پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە سیاسەتی بانکی ناوەندیی عێراقەوە هەیە و لە دەسەڵاتی حکومەتی هەرێمدا نییە. ئاماژەی بەوەش کرد کە تەنیا 15٪ـی هاونیشتمانییان مامەڵەی ڕاستەوخۆیان لەگەڵ دۆلاردا هەیە و زۆرینەی خەڵک دیناری عێراقی بەکاردەهێنن، چونکە دراوی نیشتمانیی هەرێم دراوی عێراقییە. پڕۆسەی چاودێرییەکەش زیاتر لەلایەن ئاسایشی ئابووریی پارێزگاکانەوە ڕێکدەخرێت.
2 کاتژمێر پێش ئێستا