دۆسیەی ملیاران دۆلار لە سامانە بلۆککراوەکانی ئێران لە بانکە جیهانییەکاندا، جارێکی دیکە دەبێتە چەقی ململانێ و دانوستانە نهێنییەکانی نێوان تاران و واشنتن؛ لە کاتێکدا جیاوازییەکی گەورە لە نێوان خەمڵاندنە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان بۆ قەبارەی ڕاستەقینەی ئەو پارانە هەیە.

ناکۆکی لەسەر قەبارەی سامانە دەستبەسەرداگیراوەکان

ئامارەکان دەربارەی کۆی سامانە بلۆککراوەکانی ئێران لە بانکە بیانییەکاندا دژبەیەک و جیاوازن. لە کاتێکدا ئاژانسی تەسنیم و بانکی ناوەندیی ئێران بڕی 24 ملیار دۆلار وەک بنەمای لێکتێگەیشتنەکان دادەنێن، دامەزراوە نێودەوڵەتییەکانی وەک "واڵ ستریت جۆرناڵ" و "پەیمانگەی ئاشتیی ئەمریکا" کۆی سامانەکان بە 100 بۆ 123 ملیار دۆلار دەخەمڵێنن. هاوکات چەند ناوەندێکی ناوچەیی بڕی ئەو پارانەی لە وڵاتانی چین، عێراق، هیندستان، ژاپۆن، ئەمریکا و لۆکسمبۆرگ ماونەتەوە بە نزیکەی 44 ملیار دۆلار دیاری دەکەن.

پێشنیازەکەی قەتەر بۆ ئازادکردنی 12 ملیار دۆلار

دوای سەردانی عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران بۆ دەوحە، وڵاتی قەتەر پاکێجێکی بۆ چارەسەری ئەم دۆسیەیە پێشنیاز کردووە. بەپێی پێشنیازەکە، بڕی 12 ملیار دۆلار لە سامانەکانی پێشووی ئێران لە قەتەر ئازاد دەکرێت، کە 6 ملیار دۆلاریان بۆ مەبەستی مرۆیی وەک کڕینی خۆراک و دەرمان و 6 ملیارەکەی دیکە لە چوارچێوەی دانەوەی قەرزەکاندا دەبێت. بەهۆی دژایەتی ئەمریکاوە، پێدەچێت ئەم پارانە تەنیا وەک "باڵانس" بۆ کڕینی کاڵا لە قەتەر بەردەست بن نەک پارەی نەختینە.

هەوڵەکان بۆ گەڕانەوەی 10 ملیار دۆلار لە ئیمارات

هاوتەریب لەگەڵ کەناڵی قەتەر، ڕاپۆرتە میدیاییەکان ئاماژە بە هەوڵێکی دیکەی دیپلۆماسی دەدەن بۆ ئازادکردنی نزیکەی 10 ملیار دۆلاری دیکە لە سامانەکانی ئێران کە لە دەوڵەتی ئیمارات بلۆککراون. تاران جەخت دەکاتەوە کە چارەسەرکردنی دۆسیەی ئەم پارانە یەکێکە لە مەرجە سەرەکییەکان بۆ هەر جۆرە پێشوەچوونێک لە دانوستانەکانیدا لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.

چاودێریی توندی واشنتن و ڕێگری لە پارەی نەختینە

ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هەوڵ دەدات سیستەمێکی چاودێریی زۆر توند بەسەر شێوازی خەرجکردنی ئەم سامانانەدا بسەپێنێت. ئامانجی سەرەکیی واشنتن ئەوەیە ڕێگری بکات لەوەی پارەی نەختینە (کاش) ڕاستەوخۆ بگاتە دەستی حکومەتی ئێران و دەیەوێت دڵنیابێتەوە کە ئەو پارانە تەنیا بۆ کڕینی پێداویستییە سەرەتاییەکان و کاڵای مرۆیی بەکاردەهێنرێن.