خوێندنەوەى ژیرانەی سەرکردایەتیى کورد بۆ ململانێى نێوان ئێران و ئەمریکا و پاراستنی هاوسەنگی، هەرێمی کوردستانی لە ئاگرێکی گەورە پاراست؛ ئایا بێلایەنی چۆن کوردستانی لە باجێکی قورستر پاراست؟

ستراتیژی بێلایەنی و پاراستنی هاوسەنگی

لە 28ـی شوباتەوە، کاتێک تاران و واشنتن بژاردەی "لەگەڵمان یان دژمان"یان خستە بەردەم وڵاتان، هەرێمی کوردستان سیاسەتی بێلایەنیی پەیڕەو کرد. سەرکردایەتیی کورد نەچووە ناو بەرەی ئێرانی دراوسێ و نە بەرەی ئەمریکای پشتیوان، بەڵکو پێداگرییان لەسەر ئەوە کردەوە کە دەکرێت پەیوەندی لەگەڵ هەردوو جەمسەرەکەدا بپارێزرێت و هیچ کامیان جێگرەوەی ئەوی دیکە نین.

بافڵ تاڵەبانی و دروشمی "سەری ڕم"

بافڵ جەلال تاڵەبانی، وەک سیاسییەکی قسەڕۆیشتوو لە کاتی ئاڵۆزییەکاندا، بەردەوام جەختی لەوە دەکردەوە کە "نابێت کورد ببێتە سەری ڕمەکە". تاڵەبانی لە جیاتی هاندان بۆ جەنگ، زمانی ئاشتی و دیپلۆماسی بەکارهێنا و داوای کرد کێشەکان لەسەر مێزی دانوستان چارەسەر بکرێن. تەنانەت پێشنیازی کرد کە کورد دەتوانێت وەک نێوەندگیرێک لە نێوان تاران و واشنتن ڕۆڵ بگێڕێت.

هەڵوێستی مەسعود بارزانی و حکومەت

مەسعود بارزانی سەرەڕای ئەوەی ڕایگەیاند 5 جار هێرشکراوەتە سەر بارەگاکەی، بەڵام جەختی کردەوە کە هەرێمی کوردستان بەشێک نییە لەو گرژییانە و داوای ڕێگەی دیپلۆماسی کرد. هاوکات سەرۆکایەتیی هەرێم و ئەنجوومەنی وەزیران بە فەرمی ڕەتیانکردەوە ببنە بەشێک لە هیچ بەرەیەکی شەڕ و بێلایەنییان وەک تاکە ڕێگە بۆ پاراستنی ناوچەکە هەڵبژارد.

حیزبەکانی ڕۆژهەڵات و بڕیاری ناوخۆیی

سەرەڕای فشارەکان بۆ قۆستنەوەی جەنگەکە وەک دەرفەتێک بۆ ڕووخانی دەسەڵاتی تاران، حیزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بڕیاریاندا هەموو هێلکەکانی خۆیان نەخەنە سەبەتەی واشنتنەوە. ئەوان گەیشتنە ئەو بڕوایەی کە چارەسەر دەبێت "خۆماڵی و ناوخۆیی" بێت و گرەوکردن لەسەر پشتیوانی دەرەکی بۆ ڕووخانی دەسەڵات کارێکی دڵنیاکەرەوە نییە.

پێشبینییەکەی قوباد تاڵەبانی بۆ ترەمپ

لە ڕۆژی 10ـی ئایار، دۆناڵد ترەمپ دیمانەیەکی قوباد تاڵەبانی بڵاوکردەوە کە تێیدا ئاماژەی بەوە کردبوو "ترەمپ وەستای ڕێککەوتنەکانە" و دەتوانێت ڕێککەوتنێکی گەورە بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕی ئێران و بووژاندنەوەی ئابووری جیهان ئەنجام بدات. ئەم خوێندنەوەیە لەگەڵ واقیعی ئێستای ڕێککەوتنەکەدا یەکیگرتەوە.

باجی ئاڵۆزییەکان و هێرشەکان

سەرەڕای بێلایەنی، هەرێمی کوردستان لە پریشکی ململانێکان پارێزراو نەبوو. لە ماوەی ئاڵۆزییەکاندا نزیکەی 800 هێرشی درۆنی و مووشەکی لەلایەن سوپای پاسداران و گرووپە چەکدارەکانەوە کرایە سەر ناوچەکە. چاودێران پێیان وایە ئەگەر هەرێمی کوردستان بە فەرمی بەرەی ئەمریکای هەڵبژاردایە، باجی هێرشەکان و زیانەکان زۆر قورستر دەبوون.