ئاژانسی بلومبێرگ ئاشکرای دەکات کە ئەنقەرە مەرجی قورسی بۆ بەردەوامیی گواستنەوەی نەوتی عێراق داناوە و ئامادە نییە بەبێ ڕێککەوتنێکی درێژخایەن، بۆریی کەرکووک-جەیهان بە شێوازی پێشوو کارا بکاتەوە.

ڕەتکردنەوەی داواکەی بەغدا و کۆتاییهاتنی وادەی ڕێککەوتنەکە

بەپێی ڕاپۆرتێکی ئاژانسی بلومبێرگ، حکوومەتی تورکیا داواکاریی عێراقی بۆ درێژکردنەوەی ڕێککەوتنی گواستنەوەی نەوتی کەرکووک-جەیهان بۆ ماوەی یەک ساڵ ڕەتکردووەتەوە. بڕیار وایە ڕێککەوتنی ئێستا لە 27ی تەممووزی داهاتوودا بە تەواوی کۆتایی پێ بێت. بەرپرسێکی باڵای تورکیا بە ئاژانسەکەی ڕاگەیاندووە، بەهۆی کێشە یاساییە نێودەوڵەتییەکانەوە، ئەنقەرە ناتوانێت بە شێوازە کۆنەکە لە گواستنەوەی نەوت لەگەڵ بەغدا بەردەوام بێت.

مەرجە نوێیەکانی ئەنقەرە بۆ واژۆکردنی ڕێککەوتن

تورکیا بۆ دەستپێکردنەوەی هەناردەکردن بە شێوەیەکی فەرمی، داوای واژۆکردنی بەڵێننامەیەکی درێژخایەنی 5 بۆ 10 ساڵە دەکات. یەکێکی دیکە لە مەرجەکان ئەوەیە کە دەبێت تەواوی توانای بۆرییەکە کە ڕۆژانە 1.5 ملیۆن بەرمیلە بەکاربهێنرێت. هەروەها لایەنی تورکی جەختی کردووەتەوە کە ئەگەر عێراق بۆرییەکەش بەکارنەهێنێت، دەبێت پابەند بێت بە پێدانی کرێی تێپەڕبوونی نەوت بە حکوومەتی تورکیا.

هەوڵەکانی عێراق بۆ ڕێگری لە ڕاگرتنی تەواوەتیی نەوت

لە بەرامبەر ئەم مەرجانەدا، حکوومەتی عێراق هەوڵ دەدات ئاستی هەناردەکردنی نەوت بۆ 770 هەزار بەرمیل زیاد بکات تا تورکیا ڕازی بکات، چونکە ئەگەری هەیە بە بڕیاری سەرۆککۆماری تورکیا هەناردەکردنی نەوتی عێراق بە تەواوی ڕابگیرێت. لە ئێستادا بەپێی ئامارەکانی کۆمپانیای سۆمۆ، ئاستی هەناردەکردن تەنیا لە نێوان 170 بۆ 180 هەزار بەرمیلدایە، بەڵام پلانێکی پەسەندکراو هەیە بۆ ئەوەی لە ماوەی دوو مانگ و نیودا هەناردەی نەوتی کەرکووک و هەرێمی کوردستان بگەیەنرێتە 770 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا.

پاشخانی کێشە یاساییەکان و سزای نێودەوڵەتی

ئەم ئاڵۆزییانە دوای ئەوە دێن کە دادگای نێوبژیوانی نێودەوڵەتی، تورکیای بە بڕی 1.5 ملیار دۆلار سزا دا بەهۆی هەناردەکردنی بێ مۆڵەتی نەوتی هەرێمی کوردستان. پاشان بەهۆی بوومەلەرزە وێرانکەرەکەی ساڵی 2023 و چەندین کێشەی تەکنیکی، هەناردەکردنەکە بۆ ماوەیەک ڕاوەستا و دواتر لە ئەیلوولی 2025 جارێکی دیکە پڕۆسەکە دەستی پێکردووەتەوە.