دوای 15 هەفتە لە جەنگی نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل دژ بە ئێران، ئامارەکان تێچوویەکی خەیاڵیی مرۆیی و دارایی نیشان دەدەن، کە زیانەکانی تەنیا لە ناو سنوورەکانی ئەو وڵاتانەدا نەمایەوە و جیهانی گرتەوە.

ماوەی جەنگ و تێچووی گشتی بۆ واشنتن

جەنگی ئەمریکا و ئیسرائیل دژ بە ئێران بۆ ماوەی 15 هەفتە بەردەوام بوو پێش ئەوەی بگەنە لێکتێگەیشتنی ئەم هەفتەیە. بەپێی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی "نیویۆرک تایمز"، تێچووی ئەم جەنگە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە 132 ملیار دۆلار دەخەمڵێندرێت، کە پشکی شێری زیانە ئابوورییەکانی بەرکەوتووە.

زیانە گیانییەکان لە ڕیزی سەربازی و مەدەنییەکان

زیانە گیانییەکانی ئەم جەنگە هەزاران کەسی گرتووەتەوە؛ ئاژانسە ئێرانییەکان کوژرانی نزیکەی 3500 ئێرانییان ڕاگەیاندووە. لە بەرامبەردا، ئیسرائیل 26 کوژراو و ئەمریکاش گیانلەدەستدانی 13 سەربازی خۆی لەم ململانێیەدا پشتڕاست کردووەتەوە. هەروەها هەزاران کەسی دیکە لە هەردوولا بریندار بوون.

فراوانبوونی جەنگەکە بەرەو لوبنان و ناوچەکە

لە 18ی ئازاردا ئیسرائیل ئۆپراسیۆنێکی نوێی بۆ سەر لوبنان دەستپێکرد، کە بەپێی ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستیی ئەو وڵاتە، بووەتە هۆی کوژرانی 3700 کەس. کاریگەرییەکانی جەنگەکە تەنانەت کارمەندانی ئاسیایی لە وڵاتانی کەنداو و گەرووی هورمزیشی گرتەوە، کە تێیدا 3 هاووڵاتیی هیندی لە هێرشێکی ئەمریکادا بۆ سەر کەشتییەکی بازرگانی لە نزیک عومان کوژران.

کوشندەترین ڕووداوی جەنگەکە

نیویۆرک تایمز ئاماژەی بەوە کردووە کە کوشندەترین ڕووداوی ئەم 15 هەفتەیە، هێرشێکی ئاسمانیی ئەمریکا بووە لە ڕۆژی یەکەمی جەنگەکەدا بۆ سەر قوتابخانەیەکی ئێرانی، کە بووە هۆی کوژرانی 175 کەس و کاردانەوەیەکی فراوانی نێودەوڵەتیی لێکەوتەوە.

داڕمانی ئابووریی ئێران و تێکچوونی ژێرخان

پێش جەنگەکەش ئابووریی ئێران لە دۆخێکی سەختدا بوو، بەڵام ئێستا بەرەو داڕمانی تەواو دەڕوات و نرخی خۆراک بە شێوەیەکی بێوێنە بەرز بووەتەوە. بەگوێرەی خاچی سووری ئێرانی، بە سەدان قوتابخانە و دامەزراوەی تەندروستی لە ناوخۆی ئێراندا بەهۆی جەنگەکەوە یان بە تەواوەتی ڕووخاون یان زیانی گەورەیان بەرکەوتووە.

تێچووی سەربازی و زیانەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا

بەرپرسێکی باڵای پەنتاگۆن بە کۆنگرێسی ڕاگەیاندووە کە تێچووی جەنگەکە تەنیا بۆ سوپا گەیشتووەتە 29 ملیار دۆلار، بەبێ هەژمارکردنی تێچووی چاککردنەوەی ئەو دەیان بنکە سەربازییەی لە ناوچەکەدا زیانیان بەرکەوتووە. هەروەها ئێران زیانی بە چەندین کایەی ستراتیژیی ئەمریکا گەیاندووە، لەوانە ڕاداری سەربازی لە سعوودیە و باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە ڕیاز.

کاردانەوەی جەنگەکە لەسەر ژیانی هاووڵاتییانی ئەمریکا

گرژییەکان کاریگەرییان کردووەتە سەر گیرفانی هاووڵاتییانی ناوخۆی ئەمریکاش؛ لە سەرەتای جەنگەکەوە ئەمریکییەکان 60 ملیار دۆلار پارەی زیادەیان بۆ گاز و بەنزین داوە. ئەمەش بەو مانایەیە کە هەر خێزانێکی ئەمریکی بە تێکڕا 460 دۆلار زیانی دارایی پێگەیشتووە.

داخستنی گەرووی هورمز و هەڕەشەی برسێتیی جیهانی

داخستنی گەرووی هورمز و پەککەوتنی بازرگانیی جیهانی، بووەتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی کاڵاکان لە سەرانسەری جیهاندا. شارەزایان هۆشداری دەدەن کە ئەم دۆخە سێکتەری کشتوکاڵ و خۆراک تێدەپەڕێنێت و دەبێتە هۆی زیادبوونی برسێتی لە جیهان و خاوبوونەوەی گەشەی ئابووری لە چەندین وڵاتدا.