سەرەڕای گفتوگۆ چڕەکانی نێوان هەولێر و بەغداد بۆ یەکخستنی سیستمی گومرگی، دەروازە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان هێشتا چاوەڕێی نووسراوی فەرمین بۆ دەستپێکردنی گۆڕانکارییەکان و جێبەجێکردنی سیستمی نوێ.

دۆخی ئێستای مەرزەکان و نەبوونی ڕێنمایی

مەریوان کەریم، بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی مەرزی نێودەوڵەتیی باشماخ ڕایگەیاند، تاوەکو ئێستا بڕیارەکانی حکومەتی عێراق لەبارەی مەرزەکانەوە لە هەرێمی کوردستان نەخراونەتە بواری جێبەجێکردنەوە. ئاماژەی بەوەش کردووە کە نە بە زارەکی و نە بە نووسراو، هیچ ڕێنماییەک لە حکومەتی فیدراڵەوە ئاڕاستەی مەرزەکان نەکراوە سەبارەت بەو ڕێوشوێنە نوێیانەی بڕیارە لە دەروازە سنوورییەکان پەیڕەو بکرێن.

ڕێکارە یاساییەکانی جێبەجێکردنی ڕێککەوتنەکە

ئەم بێدەنگییەی مەرزەکان لە کاتێکدایە کە لە 18ـی حوزەیرانی 2026، شاندێکی تەکنیکیی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە بەغداد ڕەشنووسی ڕێککەوتنێکیان لەگەڵ بەرپرسانی عێراق ئامادە کردووە. پڕۆسەکە بەو شێوەیەیە کە دەبێت ڕێککەوتنەکە لەلایەن ئەنجوومەنی وەزاریی ئابووریی عێراقەوە پەسەند بکرێت و پاشان شاندێکی باڵای هەرێمی کوردستان بۆ واژۆکردنی بچێتە بەغداد، لە کۆتاییشدا بۆ واژۆی سەرۆکوەزیرانی عێراق بەرز بکرێتەوە. تەنیا دوای ئەم ڕێکارانە نووسراوی فەرمی بۆ دەروازەکان دەچێت و گۆڕانکارییەکان دەستپێدەکەن.

ئامانج لە کاراکردنی سیستمی ئەسیکۆدا

جێبەجێکردنی سیستمی ئەسیکۆدا یەکێکە لە خاڵە هەرە گرنگ و ناکۆکەکانی نێوان هەولێر و بەغداد. ئەم سیستمە کە لە سەرەتای ئەمساڵەوە لە دەروازەکانی دیکەی عێراق کارایە، ئامانجی سەرەکیی یەکخستنی پێناسەی گومرگییە لە هەموو دەروازەکاندا، بە دەروازەکانی (ئیبراهیم خەلیل، باشماخ، پەروێزخان)یشەوە. بە جێبەجێکردنی ئەم سیستمە، چیتر جیاوازی لە نرخ و ڕەسمی گومرگیدا نامێنێت و ئەو کێبڕکێیە کۆتایی دێت کە تێیدا بازرگانان ئەو دەروازەیەیان هەڵدەبژارد کە ئاسانکاری یان پێناسەی کەمتری تێدابوو.