دۆناڵد ترەمپ: ئێران بۆ هەمیشە بە بەرزترین ئاستی پشکنینی ئەتۆمی رازی بووە

کەناڵ8 2 کاتژمێر پێش ئێستا
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. فۆتۆ: AFP
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. فۆتۆ: AFP

سەرۆکی ئەمریکا وردەکارییەکانی گفتوگۆکانی وڵاتەکەی لەگەڵ تاران دەخاتە ڕوو، کە تێیدا ئاماژە بە پرسی پشکنینە ئەتۆمییەکان، کردنەوەی گەرووی هورمز و شێوازی هەڵپەساردنی سزاکان دەکات.

دۆناڵد ترەمپ ڕایگەیاند، کۆماری ئیسلامیی ئێران بە تەواوی و بۆ هەمیشە بە بەرزترین ئاستی پشکنینە ئەتۆمییەکان ڕازی بووە، کە ئەمەش "ڕاستگۆیی ئەتۆمی" مسۆگەر دەکات. ترەمپ ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەگەر ئێران بەو پشکنینانە ڕازی نەبووایە، هیچ دانوستاندنێکی دیکە ئەنجام نەدەدرا و ئەم هەنگاوە وەک مەرجێکی سەرەکی بۆ بەردەوامیی پڕۆسەکە هەژمار دەکرێت.

دۆخی گەرووی هوورمز و گەمارۆ دەریاییەکان

سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کردووە کە بەهۆی ئەو سازشە گەورانەی ئێران کردوویەتی، ڕازی بووە گەرووی هورمز بە کراوەیی بمێنێتەوە و گەمارۆ دەریاییەکان لابدات. هاوکات هۆشداریشی داوە کە کەشتییە جەنگییەکانی ئەمریکا لە شوێنی خۆیاندا دەمێننەوە بۆ ئەوەی ئەگەر پێویست بکات یان ئێران پابەند نەبێت، گەمارۆکە دووبارە جێبەجێ بکرێتەوە، هەرچەندە پێشبینی دەکات لە ئێستادا ئەگەرێکی کەم بێت.

کۆنترۆڵکردنی پارەکان لە ڕێگەی هەژماری "Escrow"

سەبارەت بە ئازادکردنی پارەکان و سوودمەندبوون لە هەڵپەساردنی سزاکان، ترەمپ دووپاتی کردەوە کە ئەو بڕە پارانە ناچنە ژێر کۆنترۆڵی ڕاستەوخۆی تاران، بەڵکو دەخرێنە نێو هەژمارێکی پارێزراوەوە (escrow) کە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە کۆنترۆڵ دەکرێت. ئەم پارانە تەنیا بۆ مەبەستی کڕینی خۆراک و پێداویستییە پزیشکییەکان بەکاردەهێنرێن، بە تایبەتی کڕینی گەنمەشامی، گەنم و سۆیا لە جووتیارانی ئەمریکا.

دەرەنجامی گفتوگۆکانی سویسرا و هەڵوێستی جەی دی ڤانس

ئەم لێدوانانەی ترەمپ دوای ئەوە هاتن کە ئەمریکا و ئێران لە سویسرا کۆتاییان بە گەڕێکی دانوستاندنە سەرەتاییەکان هێنا بۆ کۆتاییهێنان بەو جەنگەی لە کۆتایی مانگی شوباتی 2026 دەستیپێکردبوو. جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا ڕایگەیاندووە کە ئەم گفتوگۆیانە بناغەیەکی باشیان بۆ ڕێککەوتنی کۆتایی دروستکردووە و تاران ڕازی بووە پشکنەرانی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم بچنە نێو خاکەکەی.

ئامارەکانی جووڵەی کەشتیوانی لە گەرووی هورمز

بەپێی داتاکانی کۆمپانیای کیپلەر بۆ شیکاریی کەشتیوانی، دوای دەستپێکردنی دانوستاندنەکان جووڵەی کەشتییەکان لە گەرووی هورمز دەستیپێکردووەتەوە. لە کۆتایی هەفتەدا تێپەڕبوونی 71 کەشتی پشتڕاستکراوەتەوە، کە زۆرترین جووڵە لە ڕۆژی شەممەدا بووە بە تێپەڕبوونی 35 کەشتی. ئەمە لەکاتێکدایە پێش دەستپێکردنی شەڕەکە، ڕۆژانە 100 بۆ 130 کەشتی بەو تەنگەیەدا تێدەپەڕین.

کەناڵ8

2 کاتژمێر پێش ئێستا