لە هەنگاوێکی نوێدا بۆ ڕێکخستنەوەی داهاتەکان، شاندێکی باڵای هەرێمی کوردستان دەچێتە بەغداد تاوەکو کۆنووسی جێبەجێکردنی سیستمی ئەسیکۆدا پەسەند بکەن، کە پێشبینی دەکرێت داهاتی ناوخۆ بۆ زیاتر لە دوو هێندە بەرز بکاتەوە.

سەردانی شاندی هەرێم و کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی ئابووری

بڕیارە سەرەتای هەفتەی داهاتوو شاندێکی باڵای حکومەتی هەرێمی کوردستان سەردانی بەغداد بکات. ڕۆژی دووشەممەی داهاتوو، شاندەکە بەشداری لە کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی ئابووریی عێراقدا دەکات. تەوەرە سەرەکییەکەی ئەم کۆبوونەوەیە بڕیاردان و دەنگدان دەبێت لەسەر کۆنووسی هاوبەشی نێوان هەولێر و بەغداد سەبارەت بە جێبەجێکردنی سیستمی "ئەسیکۆدا" لە دەروازە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان.

کاریگەریی ڕێکارەکانی بەغداد لەسەر داهاتی هەرێم

بەهۆی ئەو ڕێکارانەی حکومەتی فیدراڵ لە سەرەتای ئەمساڵەوە گرتوویەتیەبەر، لەوانە دانانی بازگە لە نێوان پارێزگاکانی عێراق و هەرێمی کوردستان، داهاتی ناوخۆی هەرێم بە شێوەیەکی بەرچاو کەمیکردووە. هەرچەندە پێشتر حکومەتی هەرێم تێبینی لەسەر سیستمی ئەسیکۆدا هەبوو، بەڵام ئێستا بەهۆی دۆخی دارایی و کەمبوونەوەی داهات، هەرێم خۆی دەیەوێت بە زووترین کات ئەم سیستمە جیهانییە لە دەروازەکاندا جێبەجێ بکرێت تاوەکو جووڵەی بازرگانی ئاسایی ببێتەوە.

سیستمی ئەسیکۆدا؛ ڕێکخستنی گشتگیری جومگە بازرگانییەکان

جێبەجێکردنی سیستمی ئەسیکۆدا تەنیا پەیوەست نییە بە ڕێکخستنی گومرگەوە، بەڵکو بوارەکانی پەیوەندیی نێوان وەزارەتەکان، تۆماری کۆمپانیاکان، مۆڵەتی هاوردەکردن، کۆنتڕۆڵی جۆری و پەرەپێدانی پیشەسازی دەگرێتەوە. ئەم سیستمە وادەکات جووڵەی بازرگانی بگەڕێتەوە بۆ دەروازەکانی هەرێم و بازرگانانیش بتوانن دۆلار بە نرخی فەرمیی بانکی ناوەندی دەست بخەن، ئەمەش تێچووی هاوردەکردن کەم دەکاتەوە.

بەرزبوونەوەی داهاتی نانەوتی بۆ 300 ملیار دینار

سەرچاوەیەکی باڵا لە ئەنجوومەنی وەزیران بە کەناڵ 8ـی ڕاگەیاندووە، مانگی ڕابردوو داهاتی نانەوتیی هەرێم نزیکەی 110 ملیار دینار بووە. بەڵام پێشبینی دەکرێت بە جێبەجێکردنی سیستمی ئەسیکۆدا، لە ماوەی چەند مانگێکی کەمدا داهاتی نانەوتی بۆ زیاتر لە دوو هێندە بەرز ببێتەوە و بگاتە سەروو 300 ملیار دینار. ئەم بەرزبوونەوەیە وا دەکات هەرێمی کوردستان بەبێ گرفت بتوانێت مانگانە بڕی 120 ملیار دینار وەک داهاتی ناوخۆ ڕادەستی بەغداد بکات و کێشەی کورتهێنانی مووچە چارەسەر ببێت.