عێراق سەرەڕای هەبوونی سامانی گەورەی گازی سروشتی، 23 ساڵە نەیتوانیوە تەنگژەی کارەبا چارەسەر بکات و ساڵانە ملیاران دۆلار لە هاوردەکردنی گاز خەرج دەکات. پسپۆڕان جەخت دەکەنەوە کە وەبەرهێنان لە گازی کێڵگە ناوخۆییەکانی وەک کۆرمۆر، دەتوانێت هەزاران مێگاوات کارەبای نوێ بۆ تۆڕی نیشتمانی زیاد بکات و بارگرانییە داراییەکان لەسەر وڵات کەم بکاتەوە.

گەندەڵی و ئاستەنگەکانی بەردەم بەرهەمهێنانی وزە

لە عێراق ساڵانێکە گەندەڵی و خراپیی ئیدارەدان هۆکار بوون بۆ ئەوەی پرۆسەی گۆڕینی گازی سروشتیی بەرهەمهێنراو وەک پێویست نەگۆڕدرێت بۆ سووتەمەنیی کارپێکردنی وێستگەکانی کارەبا. لە کاتێکدا ڕۆژانە بڕێکی گەورەی ئەو گازە سروشتییەی بەرهەم دەهێنرێت دەسووتێنرێت و وەبەرهێنانی تێدا ناکرێت، لەبری ئەوە بۆ کارپێکردنی وێستگەکانی کارەبا پشت بە هاوردەکردنی گازی سروشتی دەبەسترێت.

ئامارەکانی بەرهەمهێنان و بەفیڕۆچوونی گازی هاوەڵ

پسپۆڕانی بواری ئابووری لەبارەی بڕی بەرهەمهێنانی گازی هاوەڵ و ئاستی وەبەرهێنان تێیدا ڕایانگەیاند، لە ئێستادا عێراق ڕۆژانە 3 ملیار و 100 ملیۆن پێ سێجا گازی هاوەڵ بەرهەم دەهێنێت، بەڵام ئەوەی وەبەرهێنانی تێدا دەکرێت کەمترە لە ملیارێک و 800 ملیۆن پێ سێجا لە ڕۆژێکدا، ئەوەی دەمێنێتەوە بەهۆی نەبوونی وێستگەی کۆکردنەوەی گاز و چارەسەرکردنی دەسووتێت، سەرباری ئەوەش عێراق لە ژێرخانی تایبەت بە گواستنەوە و دابەشکردنی گازدا هەژارە.

تێچووی زەبەلاحی هاوردەکردنی گاز لە ئێرانەوە

لە بەرامبەردا، عێراق ڕۆژانە 50 ملیۆن مەتر سێجا کە دەکاتە ملیارێک و 800 ملیۆن پێ سێجا گازی سروشتی لە ئێرانەوە هاوردە دەکات بۆ بەگەڕخستنی وێستگەکانی کارەبا لە چەند ناوچەیەک، تێچووەکەشی ساڵانە بە ملیاران دۆلار مەزەندە دەکرێت.

کاریگەریی ڕاوەستانی هاوردە لەسەر تۆڕی کارەبا

ئەزموون و ڕووداوەکانی ڕابردوو سەلماندوویانە، هەر کەمبوونەوە و ڕاوەستانێکی هاوردەی گازی سروشتی ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی هەزاران مێگاوات کارەبا و ڕاستەوخۆش کاریگەریی لەسەر هاووڵاتییان دەبێت.

سوودە ئابوورییەکانی وەبەرهێنان لە گازی ناوخۆیی

پسپۆڕانی بواری وزە لەبارەی بژاردەکانی باشترکردنی بەرهەمهێنانی کارەبا ڕایانگەیاند، وەبەرهێنان لە گازی سروشتیی ناوخۆ بژاردەیەکی خێراتر و باشترە، تێچوویەکی کەمتریشی هەیە بۆ بەرهەمهێنانی کارەبا. بە جۆرێک دەتوانرێت لە هەر 100 ملیۆن پێ سێجایەک گازی سروشتی، وێستگەیەکی بەرهەمهێنان بە توانای 500 مێگاوات کارەبا بەگەڕ بخات. ئەوەش بەگوێرەی توانای وێستگەکە و تەکنیکە بەکارهێنراوەکان.

زیادکردنی هەزاران مێگاوات لە ماوەیەکی کەمدا

ئەوەش واتای ئەوەیە وەبەرهێنانی بەشێک لەو گازەی بەفیڕۆ دەڕوات، بەسە بۆ ئەوەی هەزاران مێگاوات کارەبا بۆ تۆڕی نیشتمانی زیاد بکرێت، بە ماوەیەکی زۆر کەمتر لەو ماوەیەی پێویستە بۆ دامەزراندنی پڕۆژەی نوێی بەرهەمهێنان لە سفرەوە.

کێڵگەی کۆرمۆر؛ نموونەیەکی سەرکەوتووی کەرتی گاز

پسپۆڕانی وزە کێڵگەی کۆرمۆریان وەک نموونەیەکی بەرجەستە بۆ توانای گازی عێراقی لە باشکردنی دۆخی کارەبا هێناوەتەوە و دەڵێن، کێڵگەکە ڕۆژانە 800 ملیۆن پێ سێجا بەرهەمی گازی سروشتیی هەیە و ڕەوانەی وێستگەکانی کارەبا دەکرێت، نەک تەنیا کاریگەریی لەسەر پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان هەیە، بەڵکوو کاریگەرییەکەی درێژ دەبێتەوە بۆ پارێزگاکانی دیکەی وەک کەرکووک، سەڵاحەدین و نەینەوا.

ڕۆڵی کۆرمۆر لە پڕۆژەی ڕووناکی

پسپۆڕان لەبارەی دابینکردنی کارەبای بەردەوام ئاماژە بەوە دەکەن، کێڵگەکە بووەتە ڕەگەزێکی سەرەکی بۆ پڕۆژەی ڕووناکی و دابینکردنی کارەبای بەردەوام و کەمکردنەوەی پشتبەستن بە مۆلیدەکان.

کاریگەرییەکانی گازی سروشتی لەسەر کەرتی پیشەسازی

پسپۆڕانی وزە لەبارەی فرەچەشنیی سوودەکانی کێڵگەی کۆرمۆر و چەمچەماڵ ڕایانگەیاند، گرنگیی کێڵگەکە تەنیا لە بەرهەمهێنانی کارەبادا کورت نابێتەوە، بەڵکوو بەگوێرەی ڕێککەوتنەکان ڕۆژانە 142 ملیۆن پێ سێجا گازی سروشتی بۆ کارگەکانی چیمەنتۆ و ئاسن دابین دەکات، ئەوەش واتای گۆڕینی وزەی بەگەڕخستنی کارگەکانە لە نەوتی ڕەش و گازوایلەوە بۆ وزەیەکی پاک و باشتر، ئەمەش ڕۆڵی دەبێت لە کەمکردنەوەی دەردانی گازە ژەهراوییەکان، کەمکردنەوەی خەرجیی بەرهەمهێنان، بەهێزکردنی ڕکابەریی پیشەسازیی نیشتمانی و دروستکردنی دەرفەتی نوێی کارکردن.

ستراتیژیی داڕشتنەوەی نەخشەی ئاسایشی وزە

بەبڕوای پسپۆڕان لەبارەی چارەسەرکردنی بنەڕەتیی کێشەی وزە لە عێراق، هەموو ئەم ئاماژانە پێمان دەڵێن دەرفەتێکی ڕاستەقینە هەیە بۆ داڕشتنەوەی نەخشەی ئاسایشی وزە لە عێراق، ئەوەش لە ڕێگەی پەلەکردن لە پڕۆژەکانی وەبەرهێنان لە گازی هاوەڵ و پەرەپێدانی کێڵگەکانی گازی سروشتی، لە پێش هەموویانەوە کۆرمۆر و چەمچەماڵ، هەروەها تەواوکردنی پڕۆژەکانی چارەسەرکردن و هێڵەکانی بەستنەوەی کێڵگەکان بە وێستگەکانی کارەبا و ناوچە پیشەسازییەکان.

کەمکردنەوەی بارگرانییە داراییەکان لەسەر دەوڵەت

پسپۆڕانی بواری وزە لەبارەی لێکەوتە ئابوورییەکانی پشتبەستن بە ناوخۆ دووپاتی دەکەنەوە، بەردەوامیی خەرجکردنی ملیاران دۆلار لە هاوردەکردنی گازی سروشتی و کارەبا، بارگرانییەکی گەورەی داراییە و دەکرێت لە ڕێگەی ئاراستەکردنی سەرچاوەکان بۆ وەبەرهێنان لە کێڵگە عێراقییەکان کەم بکرێتەوە و گرەنتیی زیادکردنی بەرهەمی ناوخۆیی بکرێت و لێکەوتەی کاریگەرییە دەرەکییەکان کەم بکرێتەوە.