سەرەڕای بەڵێنەکانی حکومەتی عێراق بۆ گەیشتن بە خۆبژێوی لە بەرهەمە نەوتییەکاندا، لە حوزەیرانی 2026دا قەیرانێکی قووڵی کەمیی بەنزین بەغداد و پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشووری گرتووەتەوە. شارەزایان هۆکاری ئەمە بۆ ناهاوسەنگیی نێوان بەرهەمهێنان و بەکاربردن، نەبوونی یەدەگی ستراتیژی بۆ بەنزینی موحەسەن و دواکەوتنی بارە هاوردەکراوەکان بەهۆی گرژییەکانی ناوچەکە دەگێڕنەوە.

خۆبژێوی یان قەیرانی نوێ؟

سەرەڕای ئەو بەڵێنانەی حکومەتی عێراق سەبارەت بە گەیشتن بە ئاستی خۆبژێوی لە بەرهەمهێنانی بەرهەمە نەوتییەکاندا دابووی، بەڵام لە مانگی حوزەیرانی 2026دا، هاوڵاتیان لە بەغداد و پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشوور، بەدەست قەیرانێکی قووڵی کەمیی بەنزینەوە دەناڵێنن.

سیاسەتی نکۆڵیکردن و گرفتە بنەڕەتییەکان

ڕاپۆرتە ئابوورییەکان ئاشکرای دەکەن کە پشتبەستنی وەزارەتی نەوت بە سیاسەتی (نکۆڵیکردن)، کێشەکەی ئاڵۆزتر کردووە، ئەمەش لە کاتێکدایە کە نەبوونی کۆگای ستراتیژی بۆ یەدەگی سووتەمەنی گرفتێکی سەرەکییە و کێشەی گەرووی هورمزیش کە هێشتا بەتەواوەتی کۆتایی نەهاتووە هۆکاری سەرەکین بۆ دروستبوونی قەیرانەکە.

کاریگەریی گەرمای هاوین لەسەر سووتەمەنی

عاسم جیهاد، گوتەبێژی پێشووی وەزارەتی نەوتی عێراق و شارەزای بواری وزە، لە لێدوانێکدا بۆ کەناڵ8 لەبارەی هۆکارەکانی قەرەباڵغیی وێستگەکانی سووتەمەنییەوە ڕایگەیاند "ئەو فشار و قەرەباڵغییەی لەسەر وێستگەکانی سووتەمەنی لە بەغداد و پارێزگاکان دەبینرێت، بەشێکی زۆری پەیوەندیی بە بەرزبوونەوەی بێپێشینەی پلەکانی گەرما و زیادبوونی بەکارهێنانی ئامێرەکانی ساردکەرەوە لەناو ئۆتۆمبێلەکاندا هەیە، لەگەڵ زۆربوونی گەشت و هاتوچۆی هاوڵاتیان لەم وەرزەدا، بەڵام کێشە بنەڕەتییەکە لە ڕانەگرتنی هاوسەنگیدایە لەنێوان ئاستی بەرهەمهێنان و بەکاربردن لە کاتی ئێستادا".

کورتهێنان لە دابینکردنی بەنزینی موحەسەن

ناوبراو لەبارەی دۆخی پاڵاوگەکان و کورتهێنانی بەنزینەوە گوتی "حکومەت پێشتر ڕایگەیاندبوو کە بەهۆی کاراکردنی پاڵاوگەی کەربەلا و گەشەپێدانی پاڵاوگەکانی تر، گەیشتووەتە ئاستی خۆبژێوی، بەڵام دۆخەکە پێچەوانەکەی دەسەلمێنێت، کورتهێنانێکی گەورە لە دابینکردنی بەنزینی موحەسەندا هەیە کە کاریگەریی نەرێنی لەسەر پارێزگاکان داناوە، بۆیە پێویستە وەزارەتی نەوت بە خێرایی میکانیزمی دابەشکردن و کۆگای ستراتیژی ڕێکبخاتەوە بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی ئەم قەیرانانە".

ئامارەکانی بەرهەمهێنان و بەکاربردن

بەگوێرەی ڕاپۆرتە فەرمییەکانی یەکەی توێژینەوەی وزە، عێراق ڕۆژانە نزیکەی 29 بۆ 33 ملیۆن لیتر بەنزین بەرهەمدەهێنێت، لە کاتێکدا ئاستی بەکاربردن لەم وەرزەدا بەرزبووەتەوە بۆ زیاتر لە 40 ملیۆن لیتر لە ڕۆژێکدا، ئەم ناهاوسەنگییە کورتهێنانێکی گەورەی دروست کردووە، کێشەیەکی دیکەش ئەوەیە کە بەنزینی موحەسەن ناچێتە ناو کۆگای ستراتیژییەوە، چونکە کۆگاکە تەنها بەنزینی جۆری نۆرماڵی تێدایە و کێشەکەش زیاتر لەسەر بەنزینی (موحەسەن و سوپەر)ە.

دواکەوتنی بارە هاوردەکراوەکان

بۆ پڕکردنەوەی ئەم کورتهێنانە عێراق گرێبەستی بەپەلەی بۆ هاوردەکردنی 5 ملیۆن لیتر بەنزین لە ئیمارات، یاخود کوێتەوە ئیمزاکردووە، بەڵام بەهۆی گرژییەکانی ناوچەکە و گەرووی هورمزەوە، بەرلەوەی ئەمریکا و ئێران بگەنە ڕێککەوتن، گەیشتنی ئەو بارانەی کە بڕیار بوو لە سەرەتای مانگی حوزەیراندا بگەن، دواکەوت و ئەمەش قەیرانەکەی قووڵتر کردەوە.

ڕەخنە لە سیاسەتی وەزارەتی نەوت

عاسم جیهاد، گوتەبێژی پێشووی وەزارەتی نەوتی عێراق لە لێدوانێکی دیکەیدا بۆ کەناڵ8 لەبارەی هەڵەکانی وەزارەتەوە گوتی "گەورەترین هەڵەی وەزارەتی نەوت پشتبەستن بوو بە سیاسەتی نکۆڵیکردن لە سەرەتای دەرکەوتنی قەیرانەکەدا، بۆیە کاتێک عێراق دەڵێت کۆگا و یەدەگی ستراتیژیمان هەیە، دەبێت لە کاتی ئاوادا بەکاری بهێنێت نەک ڕێگە بدرێت سەرەگرتنی دوور و درێژی ئۆتۆمبێلەکان متمانەی هاوڵاتیان لاواز بکات".

پشتبەستن بە پلان و ستراتیژ

ئەم قەیرانە نوێیە پیشانی دەدات کە دۆسیەی وزە لە عێراقدا هێشتا لەژێر ڕەحمەتی گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا و ئاستی بەکاربردنی ناوخۆیی و گرژییە سیاسییەکانی دەرەوەدایە و تێپەڕاندنی، پێویستی بە پلانێکی تۆکەمەتر و ستراتیژییە نەک تەنیا بەڵێنی میدیایی.