ڕاوێژکاری یاسایی سەرۆکوەزیرانی عێراق گەورەترین مەلەفی گەندەڵی لە مێژووی وڵاتدا ئاشکرا دەکات و ڕایدەگەیەنێت، قەبارەی ئەو پارانەی لە ساڵی 2003ـەوە تاوەکو ئێستا بەهەدەر دراون لە سەرووی ئاستی عەقڵ و لۆژیکەوەیە.

قەبارەی پارە دزراوەکان و دەستبەسەرداگرتنی موڵکەکان

مونیر حەداد، ڕاوێژکاری یاسایی سەرۆکوەزیرانی عێراق و دادوەری پێشوو ئاشکرای کرد، لە ساڵی 2003ـەوە تاوەکو ئێستا بڕی زیاتر لە 2 تریلیۆن دۆلار لە عێراق دزراوە. ئاماژەی بەوەش کرد کە ژمارەی دزییەکان و ئەو موڵک و ماڵانەی لە لایەن تۆمەتبارانەوە دەستیان بەسەردا گیراوە، زۆر لەوە زیاترە کە مرۆڤ بتوانێت بە لۆژیک لێکی بداتەوە.

دۆزینەوەی داواکراوان لە ڕێگەی دانپێدانانەکانەوە

بە گوتەی ڕاوێژکارەکەی سەرۆکوەزیران، دانپێدانانی تۆمەتبارە سەرەکییەکانی دۆسیەکانی گەندەڵی بووەتە هۆکار بۆ ئەوەی دەزگا ئەمنییەکان و دامەزراوەکانی دادوەری بگەنە داواکراوانی دیکە. هەندێک لەو داواکراوانە هەوڵی ڕاکردنیان دابوو بۆ دەرەوەی وڵات یان پەنایان بۆ هەرێمی کوردستان بردبوو، بەڵام پاش ئاشکرابوونی زانیارییەکان ڕێکاری یاساییان بەرامبەر گیراوەتەبەر.

نموونەی گەندەڵییەکان و سامانە نایاساییەکان

لەبارەی سامان و دارایی گەندەڵکاران، مونیر حەداد ئاماژەی بەوە کرد کە بەرپرس هەبووە کاتی دەستگیرکردنی دەرکەوتووە زیاتر لە 50 موڵک و خانووبەرە بەناوی خۆی یان خێزانەکەیەوە تۆمار کراوە. هەروەها ئاماژەی بە نموونەی هاوسەری یەکێک لە تۆمەتبارەکان کرد کە تەنیا یەک موڵکی بە بڕی 5 ملیۆن دۆلار کڕیوە.

دیارترین دۆسیەکانی گەندەڵی لە عێراق

دۆسیەی "دزیی سەدە" و دەستبەسەرداگرتنی زیاتر لە 2.5 ملیار دۆلار لە ڕێگەی چەکی وەهمی لە بانکی ڕافیدەین، یەکێکە لە گەورەترین مەلەفەکان. هەروەها بەقاچاخبردنی ملیاران دۆلار لەژێر پەردەی "هاوردەکردنی دەرەکی" و گەندەڵییەکانی حەواڵە لە ڕێگەی بانکی ناوەندییەوە، لەگەڵ دۆسیەکانی بانکی (TBI) و پێدانی قەرزی گەورە بە کۆمپانیا ئەهلییەکان، سەدان ملیۆن دۆلار زیانیان بە سامانی گشتی گەیاندووە. جەختیش لە ونبوونی بڕە پارەیەکی زەبەلاح لە بودجەی گەشەپێدان و پڕۆژە وەهمییەکان دەکرێتەوە کە لە ساڵانی یەکەمی دوای ڕووخانی ڕژێمی پێشوو بۆ هەژمارە دەرەکییەکان گواستراونەتەوە.

داتا و مەلەفە سەرەکییەکان

• قەبارەی ئەو پارانەی لە ساڵی 2003ـەوە تاوەکو ئێستا لە عێراق دزراون: زیاتر لە 2 تریلیۆن دۆلار (سەرچاوە: مونیر حەداد).

• ئەو پارانەی لە وڵاتانی دراوسێ و ئەورووپا وەبەرهێنانیان تێدا کراوە: 600 بۆ 800 ملیار دۆلار.

دیارترین دۆسیەکانى دزینى پارە لە عێراق:

• 1.دزیی سەدە (زیاتر لە 2.5 ملیار دۆلار).

• 2.بەقاچاخبردنى ملیاران دۆلار بەناوی "هاوردەکردنی دەرەکی".

• 3.دۆسیەکانی بانکی (TBI) و زیانگەیاندن بە سامانی گشتی بە بڕی سەدان ملیۆن دۆلار.