بزووتنەوەی حەماس دوای نزیکەی 20 ساڵ، ئامادەکاری بۆ هەڵوەشاندنەوەی حکومەتەکەی لە غەززە دەکات، ئەمەش ڕێگە خۆش دەکات بۆ ئەوەی لیژنەی نیشتمانیی تەکنۆکراتی فەڵەستین یاسا مەدەنییەکانی خۆی لە کەرتەکەدا بچەسپێنێت. ئەم بڕیارە گۆڕانکارییەکی سیاسیی بەرچاوە و لایەنە فەڵەستینییەکانیش پێشوازییان لێ کردووە.

لێدوانی حەماس لەبارەی گۆڕانکارییەکانەوە

بەرپرسێکی بزووتنەوەی حەماس لەبارەی هەڵوەشاندنەوەی حکومەتەکەیان لە غەززە بە ئاژانسی فرانس پرێسی گوتووە، بزووتنەوەکە بڕیاری هەڵوەشاندنەوەی حکومەتی غەززەی داوە و کەسێک دیاری دەکات بۆ سەرپەرشتیکردنی کارەکانی، تاوەکو ئەو کاتەی لیژنەی نیشتمانی بۆ بەڕێوەبردنی غەززە بە فەرمی بەرپرسیارێتیی خۆی دەگرێتە ئەستۆ.

مێژووی حوکمڕانیی حەماس لە غەززە

ئەم هەنگاوە گۆڕانکارییەکی سیاسیی بەرچاوە لەلایەن بزووتنەوەی چەکداری حەماسەوە کەت لە ساڵی 2007ـەوە غەززەیان لە دەستی بزووتنەوەی فەتح دەرهێناوە و حوکمڕانیی سەربازی و ئیداریی کەرتەکە دەکەن.

پرسی چەکدانانی بزووتنەوەی حەماس

لە مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی ڕابردووەوە ئاگربەست لە نێوان حەماس و ئیسرائیل لە غەززە کەوتووەتە بواری جێبەجێکردنەوە، حەماس چەندین جار لەبارەی کۆتاییهێنان بە دەسەڵاتیان لە غەززە ڕایگەیاندووە کە ئامادەن کۆتایی بە حوکمڕانیکردنی غەززە بهێنن، بەڵام پرسی چەکدانانەکەی هێشتا چارەسەرنەکراوە.

ڕاگەیێنراوی نووسینگەی ڕاگەیاندنی حەماس

نووسینگەی ڕاگەیاندنی بزووتنەوەی حەماس لە غەززە لەبارەی سازکردنی کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانییەوە ڕایگەیاندووە، ئەمڕۆ دووشەممە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیی گرنگ ساز دەکەن، بەبێ ئەوەی وردەکارییەکانی بخاتە ڕوو.

کاردانەوەی لایەنە فەڵەستینییەکان

بەرپرسێکی دیکەی حەماس لەبارەی کۆبوونەوەکانی قاهیرەوە ڕایگەیاندووە، گرووپەکە پێشتر لە کۆبوونەوەی ئەم دوایییەدا لە قاهیرەدا لایەنەکانی دیکەی فەڵەستینی لەم هەنگاوە ئاگادار کردووەتەوە، لایەنەکان پێشوازییان لە بڕیارەکەی حەماس کردووە و بە هەنگاوێکی جددی وەسفیان کردووە بۆ ئەوەی لیژنەی نیشتمانی بتوانێت حوکمڕانیی خۆی بگرێتە ئەستۆ.

سەرۆکایەتیی لیژنە نوێیەکە

هەڵوەشاندنەوەی دەستەی حەماس ڕێگە خۆش دەکات بۆ ئەوەی لیژنەی نیشتمانی بۆ بەڕێوەبردنی غەززە بە سەرۆکایەتیی عەلی شەعس بەرپرسیارێتیی ئیداری لە ئەستۆ بگرێت.

چۆنیەتیی دامەزراندنی لیژنەکە

ئەو لیژنەیە، لەلایەن دەستەی ئاشتییەوە دامەزرا و دەستەکەش لەلایەن دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکاوە دامەزرا کاتێک لە مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی ڕابردوودا نێوەندگیریی ئاگربەستی نێوان حەماس و ئیسرا‌ئیلی کرد.

بەربەستەکانی بەردەم لیژنەکە

بەڵام چەند مانگێکە بنکەکەی لە دەرەوەی غەززە ماوەتەوە، بەگوێرەی زانیارییەکان بەهۆی ناڕەزایەتییەکانی ئیسرائیلەوەیە.

وتووێژەکانی قاهیرە

بزووتنەوەی حەماس و لایەنە فەڵەستینییەکانی دیکە لە قاهیرە چەندین خولی وتووێژیان لەگەڵ نێوەندگران بۆ بەرتەسککردنەوەی ناکۆکییەکان بە تایبەت لە قۆناغی دووەمی ئاگربەستی غەززە ئەنجامداوە.

ناوەرۆکی قۆناغی یەکەمی ئاگربەست

قۆناغی یەکەم بریتی بوو لە ئازادکردنی دوایین بارمتە ئیسرائیلییەکان کە لەلایەن حەماسەوە دەستبەسەرکرابوون لە بەرامبەر ئازادکردنی ئەو زیندانییە فەڵەستینیانەی کە لەلایەن ئیسرائیلەوە دەستگیرکرابوون.

ناوەرۆکی قۆناغی دووەمی ئاگربەست

قۆناغی دووەم چەکداماڵینی حەماس و کشانەوەی وردە وردەی هێزەکانی ئیسرائیل لە غەززە لەخۆگرتبوو، بەڵام ماوەی چەند مانگێکە وەستاوە.

پێشڕەوییەکانی ئیسرائیل لە غەززە

لە ماوەی چەند مانگی ڕابردوودا هێزەکانی ئیسرائیل ئامادەیی خۆیان لەو خاکەدا فراوانتر کردووە و نزیکەی لەسەدا 70یان کۆنترۆڵ کردووە، لەبەرامبەردا حەماس داوای دامەزراندنی ئیدارەی فەڵەستین دەکات پێش ئەوەی چەک ڕادەست بکات.

ناکۆکی لەسەر حوکمڕانیی داهاتووی کەرتەکە

پرسی حوکمڕانیی غەززە دوای جەنگ تا ئێستاش یەکێکە لە خاڵە سەرەکییەکانی دانوستانەکانی جێبەجێکردنی قۆناغی دووەم، ئیسرائیل هەر جۆرە گەڕانەوەیەکی حەماس بۆ دەسەڵات ڕەتدەکاتەوە، لەگەڵ ئەوەشدا ڕەتی دەکاتەوە لەم قۆناغەدا یاخود پێش چەکدانانی حەماس دەسەڵاتی فەڵەستین لە غەززە دەستبەکاربێت.