شارەوانیی کەلار: لە قۆناغى دووەمى دابەشکردنى زەویدا لە بەرژەوەندیی فەرمانبەرانی شارەدێیەکان بڕیار دەدەین

جەبار حسین 2 کاتژمێر پێش ئێستا
شارەوانیی کەلار؛ لە قۆناغى دووەمى دابەشکردنى زەویدا لە بەرژەوەندیی فەرمانبەرانی شارەدێیەکان بڕیار دەدەین
شارەوانیی کەلار؛ لە قۆناغى دووەمى دابەشکردنى زەویدا لە بەرژەوەندیی فەرمانبەرانی شارەدێیەکان بڕیار دەدەین

سەرۆکایەتیی شارەوانیی کەلار بڕیارێکی نوێی لە بەرژەوەندیی فەرمانبەران و خانەنشینانی شارەدێیەکان دەرکرد و لە قۆناغی دووەمی دابەشکردنی زەویدا، ئەو داواکارییانە جێبەجێ دەکرێن کە خوازیاری وەرگرتنی زەوین لە سەنتەری قەزاکە، ئەمەش دوای هەوڵە هاوبەشەکانی ئیدارەی گەرمیان و نووسینگەی جێگری سەرۆکوەزیران بۆ چارەسەرکردنی گرفتەکان و زامنکردنی مافی فەرمانبەران دێت.

گۆڕانکاری لە قۆناغی دووەمی دابەشکردنی زەوی

سەرۆکایەتیی شارەوانیی کەلار لەبارەی گۆڕانکارییەکانی قۆناغی داهاتووەوە ڕایگەیاند، بڕیاردراوە لە قۆناغی دووەمی دابەشکردنی زەویدا، ڕەچاوی داواکاریی ئەو فەرمانبەرانە بکرێت کە خوازیارن لە کەلار زەوییان پێ بدرێت.

هەوڵەکان بۆ چارەسەری داواکاریی فەرمانبەران

سەرۆکایەتیی شارەوانیی کەلار لەبارەی بەدواداچوونی داواکاریی فەرمانبەرانی شارەدێیەکان ڕایگەیاند، دوای ئەوەی فەرمانبەران و خانەنشینانی شارەدێیەکان داواکارییان پێشکەش کرد بۆ ئەوەی زەوییەکانیان لە کەلار پێ بدرێت، لەسەر ئەو داواکارییە، ئیدارەی گەرمیان لەگەڵ نووسینگەی قوباد تاڵەبانی لێکۆڵینەوەی بابەتەکەیان کرد.

زامنکردنی مافی سوودمەندبووان لە پڕۆسەکەدا

سەرۆکایەتیی شارەوانیی کەلار لەبارەی ئەنجامی لێکۆڵینەوەکانەوە گوتی، لە ئەنجامدا بڕیاردرا لە قۆناغی دووەمی پڕۆسەی دابەشکردنی زەویدا، چارەسەری گونجاو بۆ ئەو بابەتە بکرێت، بە جۆرێک کە بڕیارەکە لە بەرژەوەندیی فەرمانبەران و خانەنشینانی شارەدێیەکان بێت و ئەوانیش لە پڕۆسەکە سوودمەند بن.

دەستپێکردنی قۆناغی یەکەم لە سنووری گەرمیان

ڕۆژی 15ـی تەمموزی 2026، بە ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی، قۆناغی یەکەمی دابەشکردنی زەوی لە سنووری ئیدارەی گەرمیان دەستپێکرد، شارۆچکەی ڕزگاری وەک یەکەم وێستگە دیاریکرا، کە تێیدا 2,400 پارچە زەوی بەسەر ئەو فەرمانبەرانەدا دابەش دەکرێت کە مەرجەکانی وەرگرتنیان تێدایە.

ئامار و زانیارییەکان لەبارەی ژمارەی زەوییەکان

بەگوێرەی زانیارییەکان، لەم قۆناغەدا بە کۆی گشتی 9,400 پارچە زەوی لە سنوورەکە ئامادە کراون، پشکی شێر بەر شارۆچکەی کەلار دەکەوێت بە 5,000 پارچە زەوی، هەروەها لە شارۆچکەی کفری 2,000 پارچە زەوی دابەش دەکرێن. ئەم پڕۆسەیە لە کاتێکدایە کە تەنیا لە کەلار 12,000 فەرمانبەر فۆڕمیان پڕکردووەتەوە، بەڵام لەم قۆناغەدا کەمتر لە نیوەیان زەوییان پێدەدرێت.

بنەماکانی خاڵبەندی و تیروپشک بۆ دابەشکردن

دابەشکردنی زەوییەکان بەگوێرەی سیستمی خاڵبەندی دەبێت؛ ئەو فەرمانبەرانەی کە خزمەتیان لە 8 ساڵ زیاترە و خاڵی پێویستیان هەیە، لە پێشینەی وەرگرتن دەبن. دیاریکردنی شوێنی زەوییەکانیش بە شێوەی تیروپشک ئەنجام دەدرێت تاوەکو دادپەروەری بپارێزرێت.

گەیاندنی خزمەتگوزاری بۆ ناوچە نوێیەکان

زەوییە تەرخانکراوەکان لە باشترین شوێنەکانی سنووری شارەوانیی کفری و ڕزگارین و بڕیارە دوای دابەشکردن، حکومەت دەست بە گەیاندنی خزمەتگوزارییەکانی ئاو، کارەبا و ڕێگاوبان بۆ ئەو ناوچانە بکات.

گرفتەکانی بەردەم پڕۆسەی دابەشکردنی زەوی لە کەلار

لە کەلار پڕۆسەکە ڕووبەڕووی هەندێک گرفت بووەتەوە، چونکە شارەوانیی ناوچەکە ناوی 2,500 فەرمانبەری بڵاوکردووەتەوە کە کێشە لە زانیارییەکانیاندا هەبووە و پێویستیان بە چاککردن هەیە. لە لایەکی دیکەوە، هێشتا کێشەی قەرەبووی ئەو جووتیارانە بە تەواوەتی یەکلایی نەکراوەتەوە کە زەوییەکانیان بۆ نیشتەجێبوونی فەرمانبەران تەرخان کراوە.

ئاستی جێبەجێکردنی بڕیارەکە لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستان

نزیکەی 2 ساڵ بەسەر بڕیاری پێدانی زەوی بە فەرمانبەران و خانەنشینان تێدەپەڕێت، بەڵام تاوەکو ئێستا لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستان کەمتر لە 25%ـی ئەو کەسانەی شایستەن زەوییان وەرگرتووە. جێبەجێکردنی ئەم هەنگاوە لە گەرمیان وەک هەوڵێک دەبینرێت بۆ خێراکردنی پڕۆسەکە کە ماوەیەکی زۆرە فەرمانبەران چاوەڕێی دەکەن.

جەبار حسین

2 کاتژمێر پێش ئێستا