سەرەڕای ڕێککەوتنی ئەمنیی نێوان هەولێر و بەغداد، تاوەکو ئێستا حکومەتی فیدراڵ هیچ هەنگاوێکی کرداریی بۆ پاراستنی کێڵگە نەوتییەکانی هەرێمی کوردستان لە هێرشە درۆنی و مووشەکییەکان نەناوە.

جێبەجێنەکردنی ڕێککەوتنی پاراستنی کێڵگە نەوتییەکان

زیاتر لە مانگێک بەسەر ڕێککەوتنی نێوان هەرێمی کوردستان و حکومەتی فیدراڵ بۆ پاراستنی کێڵگە نەوتییەکان تێدەپەڕێت، بەڵام بەغداد هیچ جۆرە سیستمێکی بەرگری لە هەرێمی کوردستان جێگیر نەکردووە. ئەم سستییە لە کاتێکدایە کە هێرشە مووشەکی و درۆنییەکان بۆ سەر ناوچە جیاوازەکانی هەرێم بەردەوامییان هەیە و کەرتی وزە ڕووبەڕووی مەترسی جدی بووەتەوە.

نەبوونی ڕادار و سیستمی بەرگری نیشتمانی

سەرچاوەیەک لە وەزارەتی پێشمەرگە ڕایگەیاند، دوای لێکتێگەیشتنە ئەمنییەکان، هیچ جۆرە ڕادارێک یان سیستمێکی بەرگری بۆ بەرپەرچدانەوەی هێرشەکان دابین نەکراوە. بە گوتەی سەرچاوەکە، تەنیا هەندێک لە کۆمپانیا نەوتییەکان خاوەنی سیستمی ڕاداری ئاگادارکردنەوەن و لە کاتی مەترسیدا زەنگ لێدەدەن، بەڵام لە ڕووی سەربازییەوە تەنیا سیستمی بەرگری هاوپەیمانی نێودەوڵەتی کار دەکات بۆ تێکشاندنی درۆنەکان.

پۆلێنکردنی هێرشەکان لە هەرێمی کوردستان

بەپێی زانیارییەکانی وەزارەتی پێشمەرگە، ئەو هێرشانەی دەکرێنە سەر خاکی هەرێم دابەشی سەر 2 جۆر دەبن. جۆری یەکەم ئەو هێرشانەن کە لەلایەن ئێرانەوە دەکرێنە سەر بنکە و بارەگاکانی هێزە ئۆپۆزسیۆنەکانی کوردی ئێران. جۆری دووەمیش ئەو هێرشانەن کە لەلایەن گرووپە چەکدارەکانەوە ئاراستەی هێزەکانی هاوپەیمانان و فەرماندەییەکانیان دەکرێن.

ناوەڕۆکی ڕێککەوتنەکەی یارەڵا لەگەڵ هەولێر

لە 14ی حوزەیرانی 2026، شاندێکی باڵای ئەمنی عێراق بە سەرۆکایەتیی عەبدولئەمیر ڕەشید یارەڵا سەردانی هەرێمی کوردستانیان کرد. لەو کۆبوونەوەیەدا ڕێککەوتن کرا لەسەر داڕشتنی پلانێکی تۆکمە بۆ پاراستنی کۆمپانیا نەوتییەکان و دانانی سنوورێک بۆ بە ئامانجگرتنیان. مەبەست لەم ڕێککەوتنە ڕەخساندنی زەمینە بوو بۆ دەستپێکردنەوەی کارى کۆمپانیاکان و هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستان کە تاوەکو ئێستا بە ڕاگیراوی ماوەتەوە.