بکوژە بێدەنگەکە؛ ساڵانە 8 ملیۆن مرۆڤ دەبنە قوربانیی پیسبوونی هەوا

بەهزاد ئەحمەد 17 کاتژمێر پێش ئێستا
ساڵانە نزیکەی 8 ملیۆن کەس لە جیهاندا بەهۆی پیسبوونی هەواوە تووشی گیانلەدەستدانی پێشوەختە دەبن
ساڵانە نزیکەی 8 ملیۆن کەس لە جیهاندا بەهۆی پیسبوونی هەواوە تووشی گیانلەدەستدانی پێشوەختە دەبن

تێکچوونی ژینگە و پیسبوونی هەوا بووەتە مەترسییەکی گەورە بۆ سەر ژیانی مرۆڤایەتی و ساڵانە ملیۆنان کەس بەو هۆیەوە گیان لەدەست دەدەن.

ئامارەکانی گیانلەدەستدان

پیسبوونی هەوا و تێکچوونی ژینگە لە ئێستادا بە گەورەترین مەترسی بۆ سەر تەندروستیی مرۆڤ لەسەر ئاستی جیهان دادەنرێن. بەپێی ئامارە فەرمییەکان، ساڵانە نزیکەی 8 ملیۆن کەس لە جیهاندا بەهۆی پیسبوونی هەواوە تووشی گیانلەدەستدانی پێشوەختە دەبن.

هۆکارەکانی پیسبوونی ژینگە

چەند هۆکارێکی سەرەکی لە پشت پیسبوونی هەواوەن، لەوانە دەرهاویشتە پیشەسازییەکان، بەکارهێنانی سووتەمەنییەکان، خەڵوزی بەردین و پەینە کیمیاوییە کشتوکاڵییەکان. هاوکات جەنگەکانیش کاریگەریی ڕاستەوخۆیان هەیە لە ڕێگەی بڵاوکردنەوەی دوکەڵ و گازە ژەهراوییەکان بۆ نێو ژینگە.

ئاستی مەترسی لەسەر دانیشتووان

ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی ئاشکرای کردووە کە 99%ـی دانیشتووانی گۆی زەوی ئەو هەوایەی هەڵیدەمژن لە دەرەوەی ستانداردە پارێزراوەکاندایە. ئەمەش نیشانەی ئەوەیە کە زۆربەی مرۆڤایەتی لە ژینگەیەکی ناتەندروستدا دەژین کە مەترسی لەسەر سیستەمی جەستەیان دروست دەکات.

کاریگەرییە تەندروستییەکان و نەخۆشییەکان

پیسبوونی هەوا پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە چەندین نەخۆشیی توند و نەگوازراوەوە هەیە. دیارترینی ئەو نەخۆشییانەش بریتین لە نەخۆشییەکانی دڵ، جەڵتەی مێشک، شێرپەنجەی سییەکان، شەکرە و بیرچوونەوە. ئەم نەخۆشییانە زیاتر لە وڵاتانی کەمدەرامەت و خاوەن ئابووریی مامناوەند دەبنە هۆی گیانلەدەستدان.

هەوڵە جیهانییەکان و ئاستەنگەکان

هەرچەندە هەوڵەکان بۆ بەکارهێنانی وزەی سەوز و سنووردارکردنی گازە ژەهراوییەکانی ئۆتۆمبێل و کارگەکان بەردەوامن، بەڵام ئاستەنگی گەورەیان لەبەردەمە. زۆرێک لە ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییەکان تەنیا لەسەر کاغەز ماونەتەوە و لەسەر زەوی جێبەجێ ناکرێن، ئەمەش وایکردووە ساڵ لە دوای ساڵ مەترسییەکانی پیسبوونی هەوا بۆ سەر زەوی و مرۆڤایەتی زیاتر بێت.

بەهزاد ئەحمەد

17 کاتژمێر پێش ئێستا