ئەندامێکی لیژنەی وزە لە پەرلەمانی عێراق ئاشکرای دەکات، خەرجییەکانی کەرتی کارەبا گەیشتووەتە ئاستێکی خەیاڵی، بەڵام بەرهەمەکەی هێشتا نەگەیشتووەتە نیوەی پێویستیی ڕاستەقینەی ناوخۆ.

خەرجییە خەیاڵییەکان و کاردانەوەی پەرلەمانتاران

هەڵۆ جەباری، ئەندامی لیژنەی کارەبا و وزە لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق ئاماژەی بەوە کرد، وەزیری کارەبا لەبەردەم پەرلەمانتاران ئاشکرای کردووە لە نێوان ساڵانی 2023 بۆ 2025 بڕی 54 تریلیۆن دینار بۆ کەرتی کارەبا خەرجکراوە. بە گوتەی جەباری، بیستنی ئەم ژمارە گەورەیە لە کاتێکدا دۆخی کارەبا خراپە، بووەتە هۆی پێکەنینی پەرلەمانتاران لەناو هۆڵی کۆبوونەوەکەدا.

دابەشبوونی بودجەی خەرجکراو

لە کۆی ئەو 54 تریلیۆن دینارەی لەو سێ ساڵەدا خەرجکراوە، تەنیا 8 تریلیۆن دیناری بۆ مووچەی فەرمانبەرانی وەزارەتی کارەبا بووە. بڕی 46 تریلیۆن دینارەکەی دیکە بۆ پڕۆژە و گرێبەستە جیاوازەکانی بەرهەمهێنان و کڕینی وزە تەرخانکراوە، کە سەرەڕای ئەم خەرجییە زۆرە هێشتا کێشەی کەمیی کارەبا بەردەوامە.

پێکهێنانی لیژنەی لێکۆڵینەوەی هاوبەش

بڕیاردراوە لیژنەیەکی باڵای لێکۆڵینەوە لە خەرجکردنی ئەو 54 تریلیۆن دینارە پێکبهێنرێت. ئەم لیژنەیە لە ئەندامانی لیژنەکانی دەستپاکی، دارایی، و کارەبا و وزە پێکدێت بۆ وردبینیکردن لەو پڕۆژانەی لە سێ ساڵی ڕابردوودا جێبەجێ کراون و دۆزینەوەی ئەو گەندەڵییانەی لە دۆسیەکەدا کراون.

قەرزە دەرەکییەکان و وردبینی لە گرێبەستەکان

وەزیری کارەبا ڕوونیکردووەتەوە کە عێراق پارەی وڵاتانی ئێران و تورکیا قەرزارە بەرامبەر کڕینی وزە، هەروەها بڕە پارەیەکی زۆری کۆمپانیا چینییەکانی لایە کە پڕۆژەیان لە عێراق جێبەجێ کردووە. لە ئێستادا وەزارەت دەستی بە وردبینی کردووە لە تەواوی ئەو گرێبەستانەی لە ساڵی 2005ـەوە تاوەکو 2025 واژۆ کراون بۆ دیاریکردنی کەموکورتییەکان.

کورتهێنانی گەورە لە بەرهەمهێنانی وزە

ئاستی ئێستای بەرهەمهێنانی کارەبا لە عێراق تەنیا 22,000 مێگاواتە. ئەمە لە کاتێکدایە بەپێی خەمڵاندنە تەکنیکییەکان، بۆ ئەوەی عێراق بتوانێت کارەبای 24 کاتژمێری بۆ هاووڵاتییان دابین بکات، پێویستی بە 65,000 مێگاوات کارەبا هەیە، واتە عێراق هێشتا پێویستی بە زیاتر لە 40,000 مێگاواتی دیکە هەیە.