بەهۆی ئاڵۆزییە ئەمنییەکان و گۆڕینی ڕێگەی گەیاندنی کاڵاکان بۆ ڕێگەی وشکانی، بازرگانان و هاونیشتمانییانى هەرێمی کوردستان ڕووبەڕووی بارگرانییەکی گەورەی دارایی بوونەتەوە و تێچووی ژیان بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە.

گۆڕینی ڕێڕەوی گواستنەوە و درێژبوونەوەی کات

زیاتر لە 2 مانگە ڕێڕەوی گەیاندنی شمەک و خۆراک بۆ هەرێمی کوردستان گۆڕانکاریی بەسەردا هاتووە. پێشتر کاڵاکان لە ڕێگەی گەرووی هورمزەوە بە کەمتر لە مانگێک دەگەیشتنە بەندەری بەسرە و پاشان هەرێمی کوردستان. بەڵام ئێستا بازرگانان ناچارن بەندەری عەقەبەی ئوردن و دەروازەی سنووریی ترێبی بەکاربهێنن، کە ئەم پڕۆسەیە نزیکەی 2 مانگ دەخایەنێت و کاتێکی زۆر دەبات تاوەکو کاڵاکان دەگەنە کۆگاکان.

هەڵکشانی خەیاڵیی تێچووی گومرگ و ڕێگا

میقداد عەبدوڵا، لێپرسراوی بەشی هاوردە لە کۆمپانیای "سەفرە"، ئاماری وردی لەسەر جیاوازیی تێچووەکان ئاشکرا کرد، کە بەم شێوەیەن:

کۆنتێنەرێکی برنج: پێشتر تەنیا 1,350,000 دینار گومرگی هەبوو، بەڵام ئێستا گومرگەکەی بووەتە 5,000,000 دینار، جگە لەوەی 4,500,000 دیناری دیکە وەک تێچووی گۆڕینی ڕێگاکە زیاد بووە.

کۆنتێنەرێکی 18 تۆنی چا: پێشتر تەنیا 1,750,000 دینار گومرگی هەبوو، بەڵام ئێستا بڕی گومرگەکەی بۆ 20,000,000 دینار بەرزبووەتەوە، لەگەڵ تێچووی 4,500,000 دینار بۆ ڕێگا گۆڕین.

کاریگەری لەسەر توانای کڕینی هاونیشتمانییان

بەهۆی ئەم تێچووە زۆرەی هاوردەکردن، نرخی کاڵاکان لە ناو بازاڕدا گۆڕانکاریی گەورەی بەسەردا هاتووە. سەرکۆ سدیق، کە فرۆشیارە، ئاماژە بەوە دەکات کە زۆربەی بەرهەمەکان نرخەکەیان لە نێوان 1,000 بۆ 10,000 دینار گران بووە. ئەمەش وایکردووە ئەو هاووڵاتییەی پێشتر بە 100,000 دینار پێداویستیی مانگانەی دەکڕی، ئێستا پێویستی بە نزیکەی 200,000 دینار هەبێت بۆ کڕینی هەمان بڕی پێداویستییەکان.

بەردەوامیی دابینکردنی پێداویستییەکان لە بازاڕدا

سەرەڕای هەموو ئەو ئاستەنگە گەورانەی هاتونەتە پێش، بازرگانان جەخت دەکەنەوە کە لە پڕکردنی کۆگاکان و دابینکردنی پێداویستییەکانی هاونیشتمانیان نەوەستاون. بەڵام درێژبوونەوەی ماوەی گەیشتنی کاڵاکان و بەرزبوونەوەی بەردەوامی باج و ڕسووماتەکان، فشارێکی زۆری خستووەتە سەر کەرتی بازرگانی و ژیانی ڕۆژانەی خەڵک لە هەرێمی کوردستان.