دارستانە باراناوییەکانی ئامازۆن، لەنێوان 56 بۆ 33.9 ملیۆن ساڵ لەمەوبەر پێکهاتووە، مێژووی ژیاری مرۆیی لە دارستانە باراناوییەکانی ئامازۆن، دەگەڕێتەوە بۆ 11 هەزار ساڵ لەمەوبەر.

---

چەند ڕاستییەک لەبارەی ئەم دارستانە بزانە:

• دارستانەکە، شوێنی ژیانی 47 ملیۆن کەسە، کە زیاتر لە دوو ملیۆنیان دانیشتووانی ڕەسەنن، لە 400 گرووپی جیاواز پێکهاتوون و بە 300 زمان قسە دەکەن.

• تاوەکو ئێستا، زۆرینەی ئەو هۆز و کۆمەڵگانەی لە هەناوی ئەم دارستانانەدا دەرکەوتوون، وەکو کۆمەڵگەی سەرەتایی ڕاوچی-کۆکەرەوە ژیاون.

• ساڵی 1541، دارستانەکە لەسەر دەستی "فرانچیسکۆ دو ئۆرێلانا" لە چوارچێوەی گەشتی جیهانیی ئیسپانییەکاندا دۆزراوەتەوە.

• ڕووبەری ئەم دارستانە، 6.7 ملیۆن کیلۆمەتر دووجایە و زۆرینەی باکووری ڕۆژئاوای کیشوەری ئەمریکای لاتین دادەپۆشێت، باوەڕ وایە بەنزیکەی 400 ملیار درەخت لەخۆدەگرێت و ڕۆژانە بڕی 20 ملیار تۆن ئاو تێکەڵی هەوا دەکات

---

لەم دارستانەدا، ملیۆنان جۆری جیاوازی ئاژەڵ و مێروو دەژین، کە زۆرینەیان هێشتا نەدۆزراونەتەوە

---

کاریگەر بە چالاکییە مرۆییەکان و لە سایەی گۆڕانی کەشوهەوادا، لە سەرەتای ساڵی 2000 تاوەکو ئێستا، دارستانەکە لە سەدا 69 ڕێژەی دابارینی کەمیکردووە.

---

کشتوکاڵ و ئاژەڵداری، هۆکاری سەرەکیی لەناوچوونی دارستانەکانی ئامازۆنن، باوەڕ وایە تاوەکو ئێستا سەدا 17ی دارستانەکە لەناوچووبێت.