پشکی پەروەردە لە بودجە؛ عێراق و هەرێمی کوردستان لە نزمترینەکانن
پووختەی هەواڵەکە:
- بەگوێرەی ئامارە نێودەوڵەتییەکان، مۆریتانیا بە تەرخانکردنی 40%ـی بودجە بۆ پەروەردە لە ڕیزبەندی یەکەمی جیهاندایە.
- وڵاتانی ئەورووپا و سکاندیناڤیا نزیکەی 20%ـی کۆی بودجەی ساڵانەیان بۆ کەرتی پەروەردە خەرج دەکەن.
- پشکی کەرتی پەروەردە لە کۆی بودجەی عێراق کەمترە لە 5% کە لە خوار تێکڕای ناوچەکەیە.
- لە هەرێمی کوردستان پشکی پەروەردە تەنیا 5% بۆ 7%ـە و زۆربەی بۆ مووچە خەرج دەکرێت.
ڕاپۆرتە نوێکانی یونسکۆ و بانکی نێودەوڵەتی جیاوازییەکی قووڵ لە نێوان بودجەی پەروەردەی وڵاتانی پێشکەوتوو و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاشکرا دەکەن. لە کاتێکدا هەندێک دەوڵەت تاوەکو 40%ـی داهاتەکانیان بۆ نۆژەنکردنەوە و کەرتی گشتیی قوتابخانەکان تەرخان دەکەن، عێراق و هەرێمی کوردستان لە خوارەوەی ڕیزبەندییەکەدان. ئەم کەمکردنەوەیەی خەرجییە حکومییەکان، بازاڕی خوێندنی تایبەتی فراوان کردووە و نایەکسانی لە دەرفەتی فێربوون دروستکردووە.
ڕیزبەندیی ئەو دەوڵەتانەی زۆرترین بودجە بۆ پەروەردە خەرج دەکەن:
- مۆریتانیا بە بەکارهێنانی 40%ـی کۆی بودجەی گشتی لە کەرتی پەروەردەدا لە پلەی یەکەمی جیهان دێت.
- وڵاتی بووتان لە ئاسیا بە تەرخانکردنی 26% و ئۆزبەکستان بە ڕێژەی 20.5% لە ڕیزی وڵاتانی پێشەنگدان.
- وڵاتانی باکووری ئەورووپا و سکاندیناڤیا، بەتایبەت سوید و فینلەندا، نزیکەی 20%ـی بودجەی ساڵانە لە کەرتی خوێندندا بەکاردەهێنن.
- ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەسەر ئاستی تێکڕای ویلایەتەکان 12.7%ـی کۆی گشتیی خەرجییەکان بۆ ئەم سێکتەرە دابین دەکات.
دۆخی کەرتی پەروەردە لە عێراق و هەرێمی کوردستان:
بەگوێرەی داتاکانی ڕێکخراوی یونیسێف، عێراق لە ڕیزی ئەو دەوڵەتانەیە کە کەمترین بودجە بۆ کەرتی پەروەردە تەرخان دەکات بە جۆرێک ڕێژەکەی لە 5% تێپەڕ ناکات، ئەمەش لە خوار پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی نەتەوە یەکگرتووەکانە؛ هاوکات لە هەرێمی کوردستانیش ڕێژەکە لەنێوان 5% بۆ 7%ـی کۆی خەرجییەکان دەمێنێتەوە کە زۆرینەی تەنیا بۆ دابینکردنی مووچەی مامۆستایان دەڕوات و پشکی وەبەرهێنان و دروستکردنی قوتابخانەی نوێ فەرامۆش کراوە، ئەمەش بووەتە هۆی پاشەکشەی کەرتی خوێندنی حکومی و ڕووکردنی بەرفراوانی هاووڵاتییان لە خوێندنگە ناحکومییەکان.
زانیاریی زیاتر بۆ تۆ:
ئەنجوومەنی وەزیرانی حکومەتی کاربەڕێکەری هەرێمی کوردستان بودجەی 2027 و ساڵی خوێندن تاوتوێدەکات
1 کاتژمێر پێش ئێستا