ڕۆژانە لە باکووری کوردستان و تورکیا ژنێک دەکوژرێت

عەدنان ئەحمەد 2 کاتژمێر پێش ئێستا

پووختەى ڕاپۆرتێکى نوێ:

  • لە باکوورى کوردستان و تورکیا ژنکوژى لە هەڵکشانە.
  • ئەمساڵ 272 ژن لەلایەن پیاوانەوە کوژراون.
  • زۆرینەى ژنەکان لەلایەن کەسە نزیکەکانیانەوە کوژراون.

بەگوێرەی ڕاپۆرتی "پلاتفۆڕمی کوشتنی ژنان ڕادەگرین" مانگی ئەیلوول لە باکووری کوردستان حەوت ژن و لە تورکیاش 21 ژن لەلایەن پیاوانەوە کوژراون. هاوکات 19 ژنی دیکە بە هۆکاری گوماناوی، گیانیان لەدەستداوە.


ناڕوونى هۆکارەکان:

  • نازانرێت 82%ـی ژنەکان لەبەرچی هۆکارێک کوژراون.
  • 7%ـیان بەهۆی ئەو بڕیارەی لەبارەی ژیانیان داویانە کوژراون.
  • 11%ـشیان بە هۆکاری ئابووری و هۆکاری دیکە کوژراون.

کێ ژنەکانى کوشتووە؟

  • پێنجیان لەلایەن هاوسەرەکانیان و سێ لە کچەکان لەلایەن ئەو کوڕەی پەیوەندییان لەگەڵی هەبووە.
  • دووانیان لەلایەن ناسراوێک، دوو ژنیان لەلایەن باوکیانەوە.
  • ژنێکیان لەلایەن کوڕەکەی، ژنێک لەلایەن براکەی، ژنێکیان لەلایەن هاوسەری پێشووی.
  • ژنێکیان لەلایەن ئەو کوڕەی پێشتر پەیوەندی لەگەڵیدا هەبووە.
  • ژنێکیان لەلایەن خزمێکی، ژنێک لەلایەن زاواکەی و چوار ژنیشیان ئاستی نزیکایەتیی بکوژەکانیان دیارینەکراوە.

ژنکوژى لە هەڵکشانە

ڕاپۆرتە دەریدەخات، 50%ـی ژنەکان لە ماڵەکانیان، 21%ـیان لەسەر ڕێگاکان و ئەوانی دیکەش لە شوێنی جیاواز کوژراون.

لەبارەی جۆری کوشتنەکەشیان، بەگوێرەی ڕاپۆرتەکە لەو 28 ژنەی کوژراون، 15ـیان بە چەک، حەوتیان بە چەقۆ، دوو ژنیان بە خنکاندن و ژنێکیان بە لێدان کوژراون.

هەر بەگوێرەی ڕاپۆرتی پلاتفۆڕمەکە، لە سەرەتای ئەمساڵەوە تاوەکو ئێستا، لە باکووری کوردستان و تورکیا 272 ژن لەلایەن پیاوانەوە کوژراون.

تەنیا لە باکووری کوردستان و تورکیا نییە و بەگوێرەی ڕاپۆرتی ساڵانەی نەتەوەیەکگرتووەکان، کە لە کۆتایی 2025 بڵاوکراوەتەوە، ڕۆژانە لە جیهاندا نزیکەی 137 ژن لەلایەن پیاوانەوە دەکوژرێن، واتە لە هەر 10 خولەکێکدا ژنێک دەکوژرێت.

عەدنان ئەحمەد

2 کاتژمێر پێش ئێستا