ئەو خواردنانە چین کە نابێت لە سێ مانگی یەکەمی دووگیانیدا بخورێن؟
د. فاتیمە حەبیب, پسپۆڕی نەخۆشییەکانی ژنان و مناڵبوون
لە سێ مانگی یەکەمی دووگیانیدا پێویستە خانمان دووربکەونەوە لە هەندێک خۆراک بۆ دڵنیابوونەوە لە تەندروستی و سەلامەتیی خۆیان و کۆرپەلەکانیان. لێرەدا چەند خۆراکێک دەخەینەڕوو کە دەبێت خانمان لەم ماوە گرنگەدا لێیان دووربکەونەوە:
1. گۆشت و ماسیی کاڵ یان کەمکوڵاو: ئەمانە دەتوانن بەکتریا یان مشەخۆری زیانبەخشی وەکو لیستریا، سالمۆنێلا، و تۆکسۆپلازما لەخۆبگرن. گۆشتی کەمکوڵاو دەکرێت هەڵگری بەکتریا یان مشەخۆر بێت کە مەترسی بۆ سەر کۆرپەلە دروستدەکات.
2. گۆشتی دەستکاریکراو: هۆت دۆگ و سۆسج، ئەم گۆشتە دەستکاریکراوانە لەوانەیە بەکتریای لیستیریایان تێدابێت، کە بەکتریایەکە دەبێتەهۆی لەبارچوونی منداڵ.
3. بەرهەمە شیرەمەنییە پاستوریزە نەکراوەکان: شیری کاڵ، پەنیری نەرم وەکو پەنیری شین و فێتا، ئەمانە لەوانەیە لیستیریایان تێدابێت کە لە کاتی دووگیانیدا مەترسیدارە
4. هێلکەی کاڵ یان کەمکوڵاو: هەمیشە هێلکەی تەواو کوڵاو بخۆ
5. هەندێک ماسی کە ڕێژەی جیوە بەرزە: وەکو ماسییە دەریاییەکان
6. میوە و سەوزەی نەشۆراو: سەوزە و میوە لەوانەیە بەکتریا یان مشەخۆری زیانبەخشیان تێدابێت، وەکو تۆکسۆپلازما
7. کافاین: سنووردارکردنی وەرگرتنی کافاین بۆ 200 میلیگرام لە رۆژێکدا (نزیکەی کووپێک قاوە و سێ کووپ چا)
8. مەی: هیچ بڕێکی خواردنەوە کحولیەکان لە کاتی دووگیانیدا بە سەلامەت دانانرێت
9. جگەری ئاژەڵ: دوورکەوتنەوە لە جگەر چونکە رێژەیەکی بەرزی ڤیتامین A یان تێدایە کە زیان بە کۆرپە دەگەیەنێت
10. شیرینکەری دەستکرد و هەندێک چای گیایی: سنوردارکردنی شیرینکەرە دەستکردەکانی وەک ئەسپارتام و دوورکەوتنەوە لە چای گیایی، چونکە رەنگە بۆ دووگیانی سەلامەت نەبن.
بە دوورکەوتنەوە لەم خۆراکانە دەتوانیت یارمەتیدەر بیت لە دڵنیابوونەوە لە دووگیانییەکی تەندروست، بەتایبەتی لە سێ مانگی یەکەمی دووگیانیدا.
20/10/2024