پووختەی هەواڵەکە:

• سەردەمی زێڕینی دینار لە ساڵانی 1970کاندا بووە کە یەک دینار بەرامبەر بە 4 دۆلار بووە.

• جەنگ و گەمارۆ ئابوورییەکان لە ساڵانی 1990کاندا بەهای دیناریان بۆ 3000 بەرامبەر یەک دۆلار دابەزاند.

• بانکی ناوەندی نرخی فەرمی بە 1320 دینار چەسپاندووە بەڵام لە بازاڕدا نرخەکەی 1530 دینارە.

• نەتوانراوە کۆنتڕۆڵی جیاوازیی نرخی دۆلار لە نێوان بانکی ناوەندی و بازاڕەکاندا بکرێت.

---

زانیارییەک گەیشتووەتە کەناڵ8 کە ئاماژە بە بەردەوامیی جیاوازیی گەورەی نێوان نرخی فەرمی و نرخی بازاڕی دۆلار دەکات لە عێراقدا. لە کاتێکدا بانکی ناوەندی نرخەکەی بە 1320 دینار دیاریکردووە، بەڵام لە بازاڕەکاندا بە 1530 دینار مامەڵەی پێوە دەکرێت. ئەم دۆخە مێژووی گۆڕانکارییەکانی دراوی عێراقی وەبیر دەهێنێتەوە کە لە 4 دۆلار بۆ هەر دینارێکەوە، گەیشتووەتە نزمترین ئاستەکانی لە مێژووی خۆیدا.

---

قۆناغەکانی گۆڕانی بەهای دینار بەرامبەر دۆلار:

• ساڵانی 1968 - 1979: بەرزترین بەهای هەبووە و یەک دینار بەرامبەر بە 4 دۆلار بووە.

• ساڵانی 1980 - 1988: لە کاتی جەنگی عێراق و ئێران یەک دینار بووەتە 3.30 دۆلار.

• ساڵانی 1991 - 2003: بەهۆی گەمارۆی ئابووری و چاپی ناوخۆ، 3000 دینار بەرامبەر یەک دۆلار بووە.

• ساڵانی 2004 - 2021: بەهای دینار جێگیر بووە و هەر دۆلارێک لە نێوان 1180 بۆ 1200 دینار بووە.

سیاسەتی دارایی و گۆڕانکارییە نوێیەکان:

لە ساڵی 2021دا حکومەت بەهۆی دابەزینی داهاتی نەوت، نرخی دۆلاری بۆ 1460 دینار بەرزکردەوە. دواتر لە ساڵی 2023دا بانکی ناوەندی نرخەکەی بۆ 1320 دینار کەمکردەوە، بەڵام ئەم بڕیارە نەبووەتە هۆی دابەزینی نرخ لە بازاڕەکاندا و بەهای دۆلار هەندێک جار گەیشتووەتە 1700 دینار. ئێستا جیاوازییەکی زۆر لە نێوان نرخی فەرمی و بازاڕدا هەیە و حکومەت نەیتوانیوە کۆنتڕۆڵی نرخەکان بکات.

پاشخانی چاپکردنی دراو لە عێراق:

دیناری عێراقی بۆ یەکەمجار لە ساڵی 1932 چاپکراوە. لە دوای ساڵی 2003وە دراوی نوێ کە بە "چاپی بریمەر" ناسراوە خرایە بازاڕەوە و جێگەی "چاپی سویسری" و دینارە چاپکراوەکانی سەردەمی گەمارۆی گرتەوە. مێژووی ئەم دراوە نیشانی دەدات کە جەنگەکان و گۆڕانکارییە سیاسییەکان هۆکاری سەرەکیی تێکچوونی بەهاکەی بوون بەرامبەر دراوە جیهانییەکان.

زانیاری زیاتر بۆ تۆ

هەوڵەکانی وەرگرتنەوەی 50 ملیار دۆلار لە بەرپرسە گەندەڵەکانی عێراق

بەهای 100 دۆلار گەیشتە 154 هەزار دیناری عێراقی

بودجەی 2027ی عێراق؛ کورتهێنانێکی 100 تریلیۆن دیناری و مەترسییەکانی سەر نەوت