ترەمپ هێرشە گەورەکەی سەر ئێرانی دواخست و مەرجی دانا
پووختەی هەواڵەکە:
- دواخستنی هێرشی هاوبەشی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر پاڵاوگە و وێستگەکانی وزەی ئێران.
- مەرجەکان: کردنەوەی هەمیشەیی گەرووی هوورمز و کۆتاییهێنان بە هەڕەشەی ئەتۆمی.
- پێشکەشکردنی دوایین دەرفەت بۆ واژۆکردنی ڕێککەوتنی کۆتایی و ڕاگرتنی جەنگی پێنج مانگە.
دۆناڵد ترەمپ لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ترووس سۆشیەڵ نووسی ئاگرێکی گەورە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە کۆتا خولەکدا دامرکێنراوەتەوە؛ دۆناڵد ترەمپ بڕیاری داوە پەنجەی لەسەر دوگمەی هێرشە وێرانکەرەکان هەڵبگرێت، بەڵام ئەم بڕیارە مەرجی "قورس و یەکلاکەرەوە"ی بۆ تاران لەپشتە کە ئایندەی ململانێکان و ئاسایشی وزەی جیهان بە تەواوی دەگۆڕێت.
دۆناڵد ترەمپ و ئیدارەی ئەمریکا
- ئەمریکا و ئیسرائیل ڕێککەوتوون لەسەر دواخستنی هەر هێرشێکی نوێ تاوەکو دەرفەت بۆ ڕێککەوتنێکی سیاسیی گشتگیر بڕەخسێت.
- سوپای ئەمریکا لەوپەڕی ئامادەباشیدایە و هێزێکی سەربازیی وای کۆکردووەتەوە کە لە دوای جەنگی دووەمی جیهانییەوە هاوشێوەی نەبووە.
- مەرجی سەرەکی بۆ ڕاگرتنی جەنگ: کردنەوەی دەستبەجێ، تەواوەتی و هەمیشەیی گەرووی هوورمزە لەلایەن ئێرانەوە.
- پێویستە تاران بە فەرمی و بەکردەیی کۆتایی بە هەموو جۆرە هەڕەشەیەکی ئەتۆمی بهێنێت و ڕێککەوتنێکی نوێ واژۆ بکات.
- ترەمپ جەخت دەکاتەوە کە بۆ بەرژەوەندیی جیهان و "مانەوەی ئێران وەک وڵاتێکی سەرکەوتوو" ئامادەیە جەنگ ڕابگرێت، بەو مەرجەی تاران بە مەرجەکان ڕازی بێت.
فشارە نێودەوڵەتییەکان و هەوڵە دیپلۆماسییەکان
ماڵپەڕی (ئەکسیۆس) ئاشکرای کردووە کە محەممەد بن سەلمان، شازادەی جێنیشینی سعودیە، پەیوەندییەکی تەلەفۆنیی گرنگی لەگەڵ ترەمپ ئەنجامداوە و نیگەرانیی خۆی لە تەقینەوەی دۆخەکە دەربڕیوە و داوای دواخستنی هێرشەکەی کردووە. هاوکات تاران و چەند وڵاتێکی تری ناوچەکە داوایان لە واشنتن کردووە دەرفەت بە دیپلۆماسیەت بدات. ئەمە لە کاتێکدایە کە میدیاکانی ئەمریکا (وەک CBS) بڵاویانکردبووەوە کە پلانی هێرشە وێرانکەرەکە پاڵاوگەکانی نەوت و وێستگەکانی کارەبای ئێرانی کردبووە ئامانج.
زانیاریی لەسەر بابەتەکە
شەڕی ڕاستەوخۆی نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل لە دژی ئێران لە 28ی شوباتی 2026ەوە دەستیپێکردووە و ماوەی پێنج مانگە بەردەوامە. لێکەوتەکانی ئەو جەنگە بووەتە هۆی پەکخستنی کەشتیوانی لە گەرووی هوورمز. گەرووی هوورمز یەکێکە لە شادەمارە سەرەکییەکانی گواستنەوەی وزە و سوتەمەنی و ئاڵۆگۆڕی بازرگانی لە جیهاندا و بەو هۆیەوە یەکێک لە خاڵەکانی لێکتێگەیشتنی نێوان ئێران و ئەمریکا بە ناوبژیوانیی پاکستان، کردنەوەی گەرووی هوورمز و ئازادیی کەشتیوانی و بازرگانی بوو لەو گەرووەدا.
زانیاری زیاتر بۆ تۆ
2 کاتژمێر پێش ئێستا