شەڕی درۆن و ئابووری؛ بەندەری موخا لەنێوان کارتی فشاری ئێران و دیدگای 2030ی سعودیەدا

کەناڵ8 1 کاتژمێر پێش ئێستا
چەکدارێکی حکومەتی یەمەن لەسەر تۆپهاوژێک، کە لە لایەن سعودیەوە پشتیوانی دەکرێن لە بەرەکانی شەڕ بە بەرامبەر حوسیەکان، فۆتۆ: AFP
چەکدارێکی حکومەتی یەمەن لەسەر تۆپهاوژێک، کە لە لایەن سعودیەوە پشتیوانی دەکرێن لە بەرەکانی شەڕ بە بەرامبەر حوسیەکان، فۆتۆ: AFP

دۆخی یەمەن بە تەواوی تەقییەوە و ئاگربەستە مێژووییەکەی ساڵی 2022 کۆتایی پێهات؛ حوسییەکان لە پێشڕەوییەکی گەورەدا شاری ستراتیژیی موخایان کۆنترۆڵ کرد و کەوتنە مەودای 50 میل لە گەرووی بابولمەندەب. هاوکات لەگەڵ سەپاندنی گەمارۆ بەسەر نەوتهەڵگرەکانی سعودیە لە دەریای سووردا، بە دەیان مووشەک و درۆن لە دامەزراوەکانی ئارامکۆ و باشووری سعودیەیان دا، لە بەرامبەریشدا هێزەکانی حکومەتی یەمەن و هاوپەیمانان هێرشێکی بەرفراوانی پێچەوانەیان دەستپێکردووە.

کەوتنی بەندەری موخا؛ حوسییەکان لە دەروازەی بابولمەندەب دان

لە گۆڕانکارییەکی مەیدانیی کتوپڕدا، چەکدارانی ئەنساروڵڵا (حوسییەکان) توانییان دەست بەسەر بەندەری ستراتیژیی موخا و کەناراوەکانی دەریای سووردا بگرن، دوای ئەوەی هێزەکانی حکومەت و بەرگریی نیشتمانی بۆ باشووری شارەکە پاشەکشەیان پێکرا. بەم هەنگاوە، حوسییەکان تەنیا 50 میل لە گەرووی بابولمەندەبەوە دوورن، ئەمەش ڕاستەوخۆ تەواوی هێڵەکانی گواستنەوەی کەشتیوانی و بازرگانیی نێودەوڵەتی خستووەتە ژێر مەترسیی ڕاستەوخۆی تۆپخانە و مووشەکەکانیان.

بارانی مووشەک بۆ سەر سعودیە؛ ئارامکۆ لەژێر ئاگردا

  • پێکدادانەکان تەنیا لە سنووری یەمەندا نەمایەوە و حوسییەکان بە چڕی هێرشیان کردە سەر باشووری سعودیە:
  • شارەکانی جازان، ئەبها و خەمیس موشەیت بە دەیان مووشەکی بالیستی و درۆنی خۆکوژ کرانە ئامانج.
  • بەپێی ئامارە فەرمییەکان، تا ئێستا زیاتر لە 73 کەس بریندار بوون.

دامەزراوە نەوتییەکانی کۆمپانیای ئارامکۆ بوونەتە ئامانجی سەرەکیی هێرشەکان، ئەمەش بەهۆی بەکارهێنانی ئەو چەک و تەکنەلۆژیا پێشکەوتووانەی ئێران لەم دواییانەدا پێی داون.

گەمارۆی دەریایی لە دەریای سوور؛ سعوودیە لەنێوان دوو تەنگژەدا

حوسییەکان گەمارۆیەکی توندی دەریاییان بەسەر تەنکەرە نەوتییەکانی سعودیەدا سەپاند و ڕایانگەیاند: "هاتوچۆی دەریایی بۆ هەموو کۆمپانیاکانی جیهان ئارامە، جگە لە کەشتییە نەوتهەڵگرەکانی سعودیە."

ئەم بڕیارە گورزێکی کوشندەیە لە هەناردەی نەوتی ڕیاز، چونکە دوای ئەوەی بەهۆی گرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران هاتوچۆ لە گەرووی هورمز تووشی پەککەوتن هاتبوو، سعودیە تەواوی پشتی بە دەریای سوور بەستبوو بۆ گەیاندنی نەوتەکەی بە جیهان.

هێرشی پێچەوانەی هێزە هاوبەشەکان؛ ئامانج کۆنترۆڵکردنەوەی سەنعایە

  • سەرکردایەتیی هێزەکانی بەرگریی نیشتمانی بە ڕابەرایەتیی طارق ساڵح و هاوپەیمانیی عەرەبی بەپەلە کەوتنە خۆ:
  • ناوەندێکی نوێی فەرماندەیی: لە باشووری موخا و نزیک بابولمەندەب ژوورێکی نوێی ئۆپەراسیۆن پێکهێنراوە بۆ پاراستنی گەرووەکە.
  • هێرشی پێچەوانە: هێزەکانی یەمەن هێرشی بەرفراوانیان لە پارێزگاکانی تەعەز، جەوف و بەیحان دەستپێکردووە و ئامانجیان گەیشتنە بە سەنعای پایتەخت.
  • پاڵپشتیی ئاسمانی: فڕۆکە جەنگییەکانی سعودیە بە دەیان هێرشی چڕ بنکە و کۆگاکانی چەکی حوسییەکانیان لە چەندین بەرە بۆردومان کردووە.

بازاڕی جیهانیی نەوت تووشی شۆک دەبێت

هاوکات لەگەڵ ئاڵۆزییەکان:

نرخی نەوتی خاوی برێنت لە بازاڕەکانی جیهاندا ڕاستەوخۆ بە ڕێژەی %1 بۆ %3هەڵکشاوە بەهۆی مەترسیی پچڕانی دابینکردنی وزە.

نرخی دڵنیایی (تەئمین)ی دەریایی بەرزترین ئاستی پێوانەیی تۆمارکردووە.

زۆرینەی کەشتییە بازرگانییەکان ناچارکراون ڕێگەی دەریای سوور جێبهێڵن و ڕێڕەوی دوور و پڕتێچووی "کەپی هۆپ" لە باشووری ئەفریقا بگرنەبەر.

زانیاری زیاتر بۆ تۆ

یەمەن و سعودیە ڕووبەڕووی شەپۆلێک لە هێرشی حوسییەکان دەبنەوە

فەرمانگەى پەیوەندییەکانى دەرەوە سەرکۆنەى هێرشەکانى سەر سعودیە دەکات

نەتەوەيەکگرتووەکان هۆشداری دەدات لە هێرشی حووسييەکان لە يەمەن

کەناڵ8

1 کاتژمێر پێش ئێستا