هەڕەشەکانی ترەمپ و نیگەرانییە ئەمنییەکان ئایسلەندا بەرەو یەکێتیی ئەورووپا پاڵدەنێت
پووختەی هەواڵەکە
- ئایسلەندا بەهۆی هەڕەشەکانی دۆناڵد ترەمپ و نیگەرانییە ئەمنییەکانەوە ڕیفراندۆمێک بۆ دەستپێکردنەوەی دانوستانی ئەندامێتی لە یەکێتیی ئەورووپا ئەنجام دەدات.
- لێدوانەکانی ترەمپ سەبارەت بە داگیرکردنی گرینلاند و ناوهێنانی هەڵەی ئایسلەندا نیگەرانیی گەورەی ئەمنی لەلای دەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتە دروستکردووە.
- دەنگدانی ئەمڕۆ تەنیا بۆ دەستپێکردنەوەی دانوستانەکانە و چوونەپاڵی یەکجاری پێویستی بە ڕیفراندۆمێکی دیکە و ڕەزامەندیی هەموو ئەندامانی یەکێتییەکەیە.
لە ژێر هەڕەشەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بۆ داگیرکردنی خاکی گرینلاند و بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخەکان، هاووڵاتییانی ئایسلەندا بەشداری لە ڕیفراندۆمێکدا دەکەن بۆ بڕیاردان لەسەر دەستپێکردنەوەی دانوستانەکانی پەیوەندیکردن بە یەکێتیی ئەورووپاوە.
پاڵنەرەکان و هۆکارەکانی ئەنجامدانی ڕیفراندۆمەکە
- ئایسلەندا زیاتر لە دەیەیەک لەمەوبەر بەهۆی کۆتوبەندی ڕاوکردنی ماسییەوە دانوستانەکانی ئەندامێتیی لە یەکێتیی ئەورووپا ڕاگرتبوو.
- بەرزبوونەوەی نرخەکان و نیگەرانییە ئەمنییەکان خواستی پەیوەندیکردنی ئایسلەندایان بە 27 وڵاتەکەی یەکێتیی ئەورووپاوە زیندوو کردووەتەوە.
- هەوڵەکانی ترەمپ بۆ داگیرکردنی گرینلاندی دراوسێی ئایسلەندا، قەیرانێکی گەورەی لە ناو هاوپەیمانیی ناتۆدا دروستکردووە.
- دووبارەبوونەوەی هەڵەی زمانەوانیی ترەمپ لە ناوهێنانی ئایسلەندا لە جیاتی گرینلاند، نیگەرانیی لای بەرپرسانی ئایسلەندا دروستکردووە.
- پشتیوانانی بەئەندامبوون پێیانوایە گرژییە جیهانییەکانی جەمسەری باکوور دەبێت ئایسلەندا زیاتر بەرەو باوەشی یەکێتیی ئەورووپا ببات.
پێگەی ئێستای ئایسلەندا و قۆناغەکانی ئەندامێتی
ئایسلەندا بە دانیشتووانێکی نزیکەی 400 هەزار کەسییەوە کە دەکەوێتە باشووری بازنەی جەمسەری باکوور، لە ئێستادا ئەندامی ناتۆ و بەشێک لە بازاڕی ئابووریی هاوبەشی یەکێتیی ئەورووپایە بەڵام ئەندامی یەکێتییەکە نییە. لە ڕیفراندۆمەکەی ئەمڕۆدا هاووڵاتییان تەنیا دەنگ لەسەر دەستپێکردنەوەی دانوستانەکان دەدەن، بۆ ئەندامێتیی تەواوەتیش دەبێت لە کۆتاییدا ڕیفراندۆمی دووەم ئەنجام بدەن و ڕەزامەندیی سەرجەم 27 ئەندامەکەی یەکێتیی ئەورووپاش بەدەستبهێنن.
زانیاریی زیاتر لەسەر بابەتەکە
پەیوەندییەکانی ئایسلەندا و یەکێتیی ئەورووپا لەم دواییانەدا چووەتە قۆناغێکی نوێوە، بە تایبەتی دوای ئەوەی ئاڵۆزییە جیوپۆلیتیکییەکان لە ناوچەی جەمسەری باکوور زیاتربوون. ئایسلەندا کە پێشتر بەهۆی پاراستنی کەرتی ڕاوکردنی ماسی کێشەی لەگەڵ یاساکانی یەکێتییەکەدا هەبوو، ئێستا لە ژێر کاریگەریی هەڕەشە ئەمنییەکان و سەربازییەکانی ناوچەکە، دەستپێکردنەوەی پڕۆسەی دانوستان و نزیکبوونەوە لە بلۆکی ئەورووپی وەک بەشێک لە ستراتیژی پاراستنی ئاسایش و ئابووریی وڵاتەکەی دەبینێت.
زانیاریی زیاتر بۆ تۆ
دۆناڵد ترەمپ: لەبەر پێنەدانی گرینلاند ماڵئاواییم لە ناتۆ کرد
دۆناڵد ترەمپ: نەخۆشخانەیەکی نایاب لەسەر کەشتی بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشانی گرینلاند دەنێرین
سێرگی لاڤرۆڤ: لە ئەگەری بە سەربازیکردنی گرینلاند ڕێوشوێنی سەربازی دەگرینەبەر
ترەمپ: ئامادەم 700 ملیار دۆلار بدەم بۆ کڕینی گرینلاند
دۆناڵد ترەمپ: سوپای دانیمارک ناتوانێت گرینلاند لە دەستی ڕووسیا و چین بپارێزێت
2 کاتژمێر پێش ئێستا